Gezocht: hartstocht voor bloemen en beesten

Boeren en bouwers hebben hun spreekbuizen in het parlement. Maar wie neemt het daar op voor de natuur?

door Henkjan Kievit

Het is dieptriest gesteld met het aantal Kamerleden met passie voor de natuur. Sterker, voor velen lijkt een natuurgebied niet meer dan ’een beperking voor ruimtelijke ontwikkeling’. Natuurgebieden zijn maar lastig bij de aanleg van nieuwe woonwijken, de verbreding van snelwegen en bij de uitbreiding van bedrijventerreinen. ’Boeren en bouwers’ hebben wel hun spreekbuizen in de Kamer. De belangen van ’bloemen en beesten’ zijn in het parlement ondergesneeuwd.

Dat loopt wel los, zullen Kamerleden reageren, verwijzend naar het Naardermeer. Half september blies een Kamermeerderheid de tunnel af bij dit oudste beschermde natuurmonument in Nederland. „Zie je wel dat we hart voor de natuur hebben”, kunnen ze nu roepen. Maar is dat zo? Mijn stellige overtuiging is van niet. Ik heb in de langdurige discussies nooit een Kamerlid gepassioneerd horen praten over de natuurkwaliteit van het Naardermeer. Dat het er uiteindelijk niet van komt, is het gevolg van een politiek steekspelletje, of simpelweg omdat de tunnel te duur werd. De natuurbelangen speelden geen rol. En als dat wel zo is: één zwaluw maakt nog geen zomer.

Laten we de politici even onder de loep nemen. Wouter Bos bijvoorbeeld. Zou hij wel eens struinen in uiterwaarden of op de Veluwe? Zijn weblog bevestigt mijn vermoeden dat hij zijn vakanties het liefst op de rand van een zwembad doorbrengt. Onlangs sprak ik over het onderwerp ’natuurbeleving’ met de voorzitter van de Jonge Socialisten. „Nee, dat leeft niet bij ons, groen is eigenlijk in de hele partij geen thema meer”, sprak hij tot mijn verbijstering. PvdA’ers als Diederik Samsom zijn vooral van de fijnstofdiscussie en windmolens. Ook belangrijk, maar niet het groene gedachtengoed dat ik bedoel.

Maar het CDA heeft toch groene Kamerleden? Dat klopt, boerenkamerleden genoeg in die hoek. De belangen waarvoor ze opkomen zijn meestal niet die van de natuur. De landelijke vrijstelling van de jacht op de vos is geregeld. De bezwaren tegen de Flora- en Faunawet komen aan bod. En de jacht op de grauwe gans is ook net geopend. ’Wieden in de wetgeving is nodig om mensen enthousiasme voor de natuur te laten houden’, lieten de CDA’ers Rikus Jager en Ger Koopmans half september nog weten.

En GroenLinks dan? Toevallig weet ik dat ze naarstig op zoek zijn geweest naar een kandidaat-Kamerlid met een groene inborst. Iemand met verstand van natuur, die ze in hun gelederen node missen. Dat blijkt. Vorige week werd een GL-verkiezingspamflet in mijn handen gedrukt. Geen woord over de natuur.

Tegen deze achtergrond is het niet verwonderlijk dat de aandacht voor de Ecologische Hoofdstructuur tanende lijkt. Het beleid om tot 2018 een ruim 700.000 hectare groot aaneengesloten netwerk van beschermde natuurgebieden op het land te realiseren. En 6,3 miljoen hectare beschermd water. Dit netwerk wordt onze eigen Ark van Noach, om planten en dieren nog enige overlevingskans te bieden. Begin oktober bracht de Algemene Rekenkamer een rapport uit over de voortgang. Dat loog er niet om.

Er is weliswaar reeds 38 procent van de Ecologische Hoofdstructuur gerealiseerd. Dit was echter het ’laaghangende fruit’, de gebieden die vrij eenvoudig onder de bescherming konden worden gebracht. De Rekenkamer is echter vernietigend: de verbindingen tussen de gebieden komen nog niet echt van de grond; de aansturing door de minister van LNV is onvoldoende; de doelstellingen zijn onduidelijk; de monitoring is niet betrouwbaar en consistent; de planologische bescherming van de beoogde gebieden schiet tekort, en ook wordt het hoog tijd de vrijwilligheid te heroverwegen. Grondeigenaren die niet mee willen doen, kunnen momenteel nog plannen voor een heel gebied tegenhouden. Minister Veerman ziet de knelpunten ook, maar vindt de Rekenkamer te somber. Het komt allemaal goed, sust hij.

Een versnelling is hoognodig. Natuur is geen luxeproduct, maar noodzaak.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden