Gezinslievende regering perkt migratie te veel in

De extra drempels die de regering wil opwerpen voor gezinshereniging zijn grof geschut tegen het relatief kleine probleem van huwelijksdwang.

Tineke Strik Senator GroenLinksonderzoeker Centrum voor migratierecht en Radboud Universiteit

Nederland is mondiaal georiënteerd, zo draagt de regering graag uit. We spreken onze talen en moedigen onze jongeren aan om een tijd buiten de Nederlandse grenzen ervaring op te doen. Totdat.ze daar verliefd worden. En ze met hun nieuwe partner in Nederland een gezin willen stichten. Dan is Nederland te klein. Als het gaat om familieleven, haalt de regering de bruggen op en verstopt ons achter de dijken.

Dit kabinet is creatief in het creëren van extra drempels voor gezinsmigratie: een partner moet minimaal 24 jaar zijn, een bepaalde opleiding hebben genoten en goed Nederlands kunnen lezen, schrijven en spreken. De bewindslieden schamen zich blijkbaar niet om de keuzevrijheid aan banden te leggen. Hoe cynisch is het dat ze deze inperking juist introduceren met een beroep op de vrije partnerkeuze: de nieuwe regels zouden nodig zijn om gedwongen huwelijken te voorkomen. Dat is grof geschut. Nog nooit is goed in kaart gebracht hoeveel dit voorkomt in Nederland.

Het enkele bestaan van huwelijksdwang kan geen legitimering zijn voor een forse aanscherping van de gezinsherenigingsregels. De aankondiging van nieuwe maatregelen is des te opmerkelijk, omdat de Nederlandse eisen nu al op het randje zijn van wat de Europese normen toestaan.

Minister Verdonk heeft vijf jaar geleden al substantiële drempels opgeworpen voor gezinshereniging door verhoging van de leeftijdsgrens naar 21 jaar, verhoging van de inkomenseis (voor gezinsvorming 120 procent van het wettelijk minimumloon) en een inburgeringsexamen in het buitenland. Als gevolg hiervan is het aantal aanvragen gehalveerd. Uit een evaluatie van de effecten van de leeftijdseis en de inkomenseis blijkt dat dit meestal geen afstel, maar uitstel betekent. De scheiding duurt (vaak enkele jaren) langer dan gewenst, omdat de gezinsleden zich aan beide kanten moeten voorbereiden op de nieuwe eisen.

De integratie in Nederland gaat daardoor minder snel van start, en ook de inspanningen die de gezinshereniger moet leveren, zijn niet altijd in het belang van de integratie. Eén op de vier gezinsherenigers blijkt namelijk een studie af te breken of uit te stellen om aan de hogere inkomenseis te voldoen. Meestal betreft dit deeltijdstudies gericht op een betere positie op de arbeidsmarkt. Vooral vrouwen lukt het niet meer om hun partner naar Nederland te halen, omdat zij relatief vaak in deeltijd werken. Het evaluatierapport concludeert dan ook dat het doel van de drempels – integratie door verbetering van de sociaal-economische situatie – maar beperkt en tijdelijk wordt gehaald, en dat de onbedoelde effecten juist schadelijk zijn voor de integratie.

De Europese Commissie en de Commissaris van de Mensenrechten van de Raad van Europa hebben zich kritisch uitgelaten over onze regels. Het Hof van Justitie buigt zich binnenkort over de vraag of Nederland wel 120 procent van het minimumloon mag eisen.

Als evaluatierapporten daartoe geen aanleiding geven en de internationale kritiek aanzwelt, wat bezielt deze gezinslievende regering dan om de drempels voor gezinsmigratie te verhogen? Waarom verklaart ze het recht op gezinsleven vogelvrij? De regering laadt de verdenking op zich dat het haar om iets anders te doen is dan emancipatie en integratie.

Veel meer wekt de regering de indruk de migratie terug te willen dringen, en alleen nog mensen te willen toelaten die goed bruikbaar zijn voor onze economie. Maar mensen selecteren op hun kansen op de arbeidsmarkt doe je bij arbeidsmigranten, niet bij partners en kinderen van burgers van Nederland. Dat de bewindslieden de regels verzwaren met een beroep op de verwerpelijke praktijk van huwelijksdwang, lijkt bedoeld om tegenstanders bij voorbaat de mond te snoeren. Met demagogie zijn echter nog nooit problemen opgelost. Of misschien het politieke probleem van de PvdA? Zouden Van der Laan en Albayrak nu echt denken dat ze Wilders de wind uit de zeilen nemen door de grenzen verder te sluiten? Het tegendeel is het geval. Door hem zo te bedienen, laten ze Wilders met zijn negen zetels het land regeren. Pech voor al die kiezers die juist hun hoop hadden gevestigd op politici die het hoofd koel houden en rationele, maar sociale besluiten nemen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden