Gezellig

Facebook vergroot onze tolerantie voor corruptie

"Ik zit de laatste tijd weer af en toe op Facebook. Gezellig." Met die woorden besloot Jan Kuitenbrouwer vorige week in NRC Handelsblad zijn aankondiging te stoppen met Twitter. Waarom hij dat deed? Omdat hij genoeg had van de scheldpartijen waartoe dit medium de gebruikers volgens hem verleidt. Niet alleen op Twitter zelf, ook daarbuiten vergiftigt de tweeterij het debat, betoogde Kuitenbrouwer. Sommige politici speechen alsof ze twitteren. "Er is geen rede, geen begrip, geen communicatie."

Daarbij vergeleken is Facebook inderdaad een warm bad. Hier amper scheldpartijen, maar wel een schattig filmpje van een dansende peuter (Jacobine Geel, vorige week), tips voor práchtige tentoonstellingen, en veel kiekjes van intieme momenten: met de kat, de baby, met de echtgenoot in badtenue.

Natuurlijk belanden die kiekjes weleens waar ze niet horen, maar voor het versterken van warme banden in deze koude wereld is Face-book een uitkomst. Vanuit alle delen van de aarde bereiken Facebookers berichten en teksten die de gezelligheid vergroten.

Ook in de journalistiek is Facebook allang niet meer weg te denken. Het is de ideale manier om je netwerk te vergroten - een taak die almaar belangrijker wordt. En wat is het verschil met vroeger? Als je in 1980 een kop koffie dronk met klant of collega, dan vroeg je toch ook even naar de vakantie, of naar man of kinderen. Zo'n blijk van belangstellling versterkt de prettige werkverhoudingen. Facebook, zou je kunnen zeggen, biedt daartoe gewoon wat extra mogelijkheden. Een collega met wie de werkrelatie iets bekoeld is, blijkt ineens óók elk voorjaar naar Texel te gaan. Vind ik leuk!

Maar hoe leuk is het eigenlijk als werkrelaties vrienden worden? Als ze dat zelfs móeten worden. Want als we Facebookoprichter Mark Zuckerberg mogen geloven, lijdt iedereen die er gescheiden identiteiten op na wil houden aan 'een gebrek aan authenticiteit'.

Wat zo'n manier van denken betekent, wordt goed uitgelegd in 'Ethiek van de digitale media' van Marcel Becker. Het probleem is volgens deze Nijmeegse filosoof dat Facebook geen onderscheid maakt tussen persoonlijke vriendschappen en wat Aristoteles 'nutsvriendschappen' noemt. Die laatste passen bij de sfeer van het werk, want de relatie met klant, freelancer of chef moet niet té persoonlijk worden. Als de chef een vriend wordt, is het namelijk moeilijk te verkroppen dat ze niet jou, maar jouw collega die uitdagende opdracht geeft. "We zijn toch vrienden, waarom steun je me dan niet?" Zulke ruzies kun je verwachten als werkrelaties gaan lijken op vriendschappen, iets wat Facebook voortdurend stimuleert. Vrienden moet je iets toespelen, die help je een beetje. Waarom ben je anders bevriend?

Ik zou eigenlijk niet weten waarin deze vorm van gezelligheid verschilt van de tegen corruptie aanleunende vriendjespolitiek die Hollanders zo graag aan zuiderlingen toeschrijven.

Als Twitter de tolerantie voor grofgebekte politici vergroot, dan vergroot Facebook de tolerantie voor de ons-kent-onsmentaliteit, de politiek van elkaar dingetjes toeschuiven. Te veel begrip, te veel communicatie: dat kan ook een probleem zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden