Gezellige groenten

We weten dat groenten goed zijn, maar eten ho maar. Kook eens vanuit groenten in plaats van vlees!

De aardappel is het al een tijdje, broccoli staat inmiddels ook bekend als superfood en laatst kreeg zelfs de oude vertrouwde bloemkool dat etiket. Suzanne van der Pijll haalt haar schouders op. "Ach, al die trends, zo'n sexy draai eraan geven hoort een beetje bij deze tijd. Maar aandacht voor groenten is altijd goed. De boodschap van steeds meer wetenschappers is toch dat het eten van veel groenten gezond is. De consument weet dat ook, maar doet het niet, gaat er zelfs steeds minder van eten."

Groenten eten levert voor Nederland veel voordelen op, zegt Van der Pijll, partner bij adviesbureau Schuttelaar voor duurzame voeding en landbouw. "Het is goed voor de mens, goed voor de aarde, want groenteproductie geeft veel minder milieudruk dan vlees produceren, en Nederland als grote groenteteler vaart er economisch wel bij. De beleidsmakers moeten echter nog wakker worden, het duurt 15 jaar voordat het doordringt. Inmiddels gaan wij in de vierde versnelling. Kijk eens hoeveel aandacht er voor voedsel is in de media. Voedselboeken dingen zelfs mee naar literaire prijzen."

undefined

Veel voordeliger

Van der Pijll onderzocht recent het groentegebruik in Nederland en bundelde deze kennis in het jongste Duurzaamheidskompas. Daaruit blijkt dat er nog een groot gat gaapt tussen weten en er ook naar handelen. "Er is 200 gram per dag aanbevolen. Eigenlijk moet dat naar 400 gram, omdat er signalen zijn dat de voedingswaarden van groenten afnemen door veredeling en verschraling van de bodem. Maar goed, driekwart van de consumenten denkt dat hij voldoende groenten eet. In werkelijkheid voldoet maar 5 procent van de volwassen consumenten aan die norm van dagelijks 200 gram. Bij kinderen is het slechts 1 à 2 procent. In de afgelopen 25 jaar is de groenteconsumptie afgenomen met 30 gram naar gemiddeld 130 gram per dag."

Van der Pijll wijst, naast gezondheid, milieu en economie, nog op een vierde voordeel van het groenten eten. "Het is veel voordeliger. Groenten zijn goedkoper dan vlees - en dan bedoel ik goed vlees, niet de kiloknaller - en de voedingswaarde loopt amper uiteen. Als je 75 gram peulvruchten gebruikt in plaats van 100 gram vlees krijg je ook voldoende eiwitten, B-vitamines, vezel en ijzer binnen. Voor een lage prijs heb je een rijk menu. Zeker als je seizoensgroenten gebruikt."

De theorie klinkt prachtig. Ook uit het onderzoek van Van der Pijll blijkt dat de consument groente gezond vindt (92 procent) en lekker (82 procent) en het normaal vindt om te eten (83 procent). De praktijk blijkt echter weerbarstig. Consumenten denken genoeg binnen te krijgen, maar de inname neemt feitelijk gestaag af. "Kennelijk is het inschatten van 200 gram lastig. Dat kan ikzelf ook niet goed. Maar er zijn meer drempels. Koken kost tijd en door ons drukke leven staan we gemiddeld steeds minder in de keuken. Minder dan een half uur nog maar. De bereiding van groenten is lastig, zeggen veel consumenten. Ook hebben ze er moeite mee om voldoende met groente te variëren. Een gemiddelde thuiskok, meestal nog een vrouw, heeft acht menu's in het hoofd. Dat is weinig."

undefined

WK-wortels snacken

De oplossing is niet simpel, weet ook Van der Pijll. "Dat is een combinatie van initiatieven. Het begint met leren, enthousiasmeren en voorleven. Bladen en websites besteden steeds meer aandacht aan groenten eten. Laat het koken ook zien, in winkels en restaurants. Geef weer kooklessen op school. Maar de boodschap is daarbij wel: hou het klein en simpel, want de gemiddelde mens heeft het druk. Het ambacht van koken moet terug, maar dan wel in een 21ste-eeuwse setting. Vrouwen werken allemaal, dus spreek ook mannen aan. Maak koken weer een ambacht voor iedereen."

Supermarkten prijzen vooral vlees, bier, frisdrank en snacks aan. Daar is nog een wereld te winnen. "De voorlichting over groenten is inderdaad wat onhandig. Dat komt ook door de gebrekkige marketing vanuit de groentebedrijven. Dat zijn er vele, er is geen bundeling, geen spreekbuis. Er is ook weinig geld. Maar supermarkten bieden al vele groente gesneden aan. Dat is al 45 procent van de groenteomzet. Ik zie bij voorbeeld Plus kleine wortels in een voetbalzakje aanbieden, als tussendoortje tijdens het kijken naar WK-wedstrijden. Als je dat soort dingen maar blijft doen, komt het vanzelf. De tijd is er rijp voor."

Sprekend over snacks wijst Van der Pijll op het bord boven de verkoopbalie in de horecagelegenheid. "Moet je zien: groenten worden 'gezond' genoemd en wijn en bier 'gezellig'. Dat zie je overal in de horeca. Die moet echt nog een grote stap maken. Het onderzoek laat zien dat de consument het zeer zou waarderen als restaurants groenten actief promoten in hun menu's. Dus laat nou eens zien dat ook het eten van groenten gezellig kan zijn. Bied eens lunches aan die groenten bevatten. Ik kom op de gemiddelde kaart bij de vegetarische keuzes nooit verder dan een broodje oude kaas, geitenkaas en mozzarella. En bij de hoofdmaaltijd is het meestal pasta met paddenstoelen en salade met geitenkaas. Het is echt armoe. Kennelijk leren ze op de koksopleiding alleen maar biefstukken bakken. Daarmee loop je geen risico. Wees eens creatief en onderscheidend. Dat kan met groenten zo mooi. Er is zo veel variatie. En nog goedkoper ook."

undefined

Nederland belangenland

De omslag van denken - vanuit groenten in plaats vanuit vlees - is een zaak van lange adem. "Het is ook een zaak van alle betrokkenen. Supermarkten, voedingsbedrijven, horeca, scholen, allemaal moeten ze meedoen. Ik denk aan een soort Deltaplan om die omslag in ons denken te bewerkstelligen." Dat klinkt als een oproep tot een duurzaam Voedselakkoord door Van der Pijlls collega Marcel Schuttelaar, vorig jaar in Trouw. "Die oproep heeft geleid tot veel initiatieven waarin gezond en duurzaam zijn geïntegreerd. Maar het blijft ook ingewikkeld en complex. Misschien is kiezen voor één segment doeltreffender."

Ook dan blijft er echter een kloof tussen willen en doen. "Nederland blijft een belangenland en dus een consensusland. Ik kan, met dit soort onderzoeken, aandacht blijven vragen. Gezien alle genoemde voordelen, vind ik dat de overheid ook best eens kan bewegen. Die zit op dit punt muisstil. De samenleving is zover, de mensen snappen het nu wel."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden