Gezellig betogen in Hongkong

Opkomst op dag van protest is kleiner dan een jaar geleden, maar 'we gaan door'

TABITHA SPEELMAN

Voor veel Hongkongers is 1 juli niet alleen een vrije dag, maar ook een dag van protest. Urenlang lopen in tropische hitte, demonstrerend tegen de politieke ontwikkelingen in de stad. Vorig jaar bleek de mars op 1 juli, de dag waarop Hongkong in 1997 van een Britse kolonie veranderde in een deel van China, de start van een maandenlange protestbeweging waarbij studenten en andere demonstranten verkeersaders van Hongkong bezet hielden. Ze waren faliekant tegen het plan van Peking om alleen voorgeselecteerde kandidaten mee te laten doen aan de verkiezingen voor de hoogste leider van de stad.

Dit jaar gaat het er gemoedelijker aan toe en is het zelfs gezellig te noemen. Nog altijd roept de menigte om democratie en zwaaien de gele paraplu's. Af en toe komt er zelfs een oude Hongkongse vlag voorbij, met daarop de Union Jack, symbool van Groot-Britannië. Maar, zoals verwacht, lopen er een stuk minder mensen mee dan de honderdduizenden van vorig jaar. Dit jaar blijft het aantal deelnemers volgens de organisatie steken op zo'n vijftigduizend man.

Betekent dit dat veel mensen zijn opgehouden zich in te zetten voor een democratischer Hongkong? Tot nu toe heeft al het protesteren immers geen concrete toezeggingen van Peking opgeleverd. De politieke hervormingen staan zelfs helemaal stil sinds twee weken geleden het Chinese plan met betrekking tot voorgeselecteerde kandidaten werd weggestemd.

De 29-jarige Joyce Cheuk denkt dat mensen vooral even een pauze nodig hebben. "Veel van mijn vrienden komen dit keer niet, omdat er geen concreet doel is dat we willen bereiken met deze mars", zegt ze met haar karakteristieke gele paraplu in de hand die nu perfect als parasol dienst doet. "Het is echt belangrijk om toch te komen. Straks gebruikt de regering de lage opkomst als bewijs dat de bevolking het met haar eens is."

Arnold Chung, organisator van studentenorganisatie Scholarism, is daar ook bang voor. "We bepalen nu onze nieuwe strategie. Komend halfjaar zullen er waarschijnlijk geen grote protestbewegingen zijn, maar we gaan wel door."

Dat politiek nog altijd leeft in Hongkong is wel duidelijk. Na de paraplurevolutie ontstonden talloze politieke organisaties: anti-Peking pro-Peking, gematigd en extreem. Afgelopen maandag nog werd Joshua Wong, de negentienjarige oprichter van Scholarism, op straat in elkaar geslagen. Andersom vallen voorstanders van een onafhankelijk Hongkong soms Chinese toeristen lastig. Chung: "Er is een trend van meer confrontaties, zelfs gewelddadige, tussen mensen met verschillende politieke opvattingen."

Meer wederzijds begrip is de oplossing, zegt een Hongkongse ambtenaar van de afdeling voor China-Hongkongrelaties. "Vaak weten critici heel weinig over China en zijn ze er nooit geweest. Ook binnen de overheid komt dit voor. Ze hebben het onontwikkelde China van twintig jaar geleden nog in hun hoofd," zegt de ambtenaar die vraagt om anonimiteit omdat hij niet bevoegd is om met de media te praten.

De dialoog ontbreekt nu nog te vaak. Dat is jammer, want zo krijgen gematigde critici die werkbare compromissen voorstellen weinig aandacht en blijft een toenadering ook op de langere termijn onwaarschijnlijk. Veel Hongkongers raken zo steeds verder vervreemd van China, terwijl Peking zich liever focust op de "paar gekken" die de stabiliteit van Hongkong nodeloos in gevaar zouden brengen, zoals het Chinese Volksdagblad gisteren nog schreef. Daar gaan we niet mee in gesprek, klinkt het keer op keer.

De 73-jarige meneer Liang, een van de vele oudere demonstranten interpreteert de stilte van president Xi Jinping anders: "Ze weten in Peking gewoon niet wat ze met ons aan moeten. Ze geloven niet dat wij zelf goede beslissingen kunnen nemen, net zoals ze hun eigen bevolking niet vertrouwen trouwens."

undefined

Veiligheidswetten

Wat er tot de nationale veiligheid van China behoort? Steeds meer. Met een gisteren aangenomen serie nieuwe wetten is de betekenis en reikwijdte van nationale veiligheid breder dan ooit tevoren. De focus ligt vooral op het wereldwijde web met strengere maatregelen op het gebied van online diefstal, cyberaanvallen en spionage. Systemen, online netwerken en data moeten 'veilig en controleerbaar' zijn om China's soevereiniteit in cyberspace te waarborgen.

Welke maatregelen getroffen worden en wat de straf is bij een overtreding is onbekend.

Het leger, cultuur, financiën, technologie, milieu én voedselveiligheid: bijna alles is sinds gisteren een zaak van nationale veiligheid.

ook al zou die nog niet geldig zijn in Hongkong, het lijkt erop dat de nieuwe wet een subtiele boodschap aan de stadstaat afgeeft. In de wet staat dat Hongkong (en Macau) de 'verantwoordelijkheid hebben de nationale veiligheid te waarborgen'. Hiermee lijkt de Chinese regering te willen zeggen dat Hongkong mogelijk een nationaal veiligheidsprobleem vormt. Dat zou zomaar de angst voor meer bemoeienis vanuit Peking extra kunnen aanwakkeren.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden