Gezag van Ahmedinejad brokkelt snel af

President Ahmedinejad van Iran Beeld EPA
President Ahmedinejad van IranBeeld EPA

Mahmoed Ahmadinejad heeft nog ruim een half jaar te gaan als president van Iran, maar met zijn gezag lijkt het gedaan. Justitie verbood hem dit weekeinde een naaste medewerker te bezoeken die in de gevangenis zit. Ahmadinejad kan zich beter met belangrijke staatszaken zoals de economie bezighouden, gaf de procureur-generaal hem publiekelijk te kennen.

Dat Ahmadinejads medewerker gevangen zit, is al een voorbeeld van zijn tanende invloed. Terwijl de president in september in New York was voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, werd Ali Akbar Javanfekr opgepakt en tot zes maanden cel veroordeeld. Als media-adviseur van Ahmadinejad en als hoofdredacteur van staats-persbureau Irna, zou hij indecente dingen hebben gepubliceerd en geestelijk leider Ali Khamenei hebben beledigd.

Het is deze ayatollah die Ahmadinejad steeds dwingender naar de uitgang duwt. De machtsstrijd tussen de twee is al gaande sinds Ahmadinejad in 2009 op vermoedelijk frauduleuze wijze herkozen werd. Khamenei steunde Ahmadinejad aanvankelijk in diens strijd met de oppositie, maar trok na het onderdrukken van de volksopstand zijn handen af van zijn beschermeling.

Meer macht
Wat Khamenei vooral zal hebben gestoken, is dat Ahmedinejad uit zijn verkiezingsoverwinning de conclusie trok dat hij als president macht had, misschien wel meer macht dan de geestelijk leider. In de chaos na de verkiezingen begon hij aan de stoelpoten van Khamenei te zagen, door een omstreden familielid als vice-president aan te stellen. Vervolgens draalde hij toen Khamenei hem gebood de man te ontslaan.

Zo ging het door. Ahmadinejad probeerde op allerlei plekken in het staatsapparaat mensen te planten die loyaal aan hem waren, en niet aan Khamenei. Bovendien probeerde hij zijn omstreden familielid klaar te stomen als zijn opvolger. Het systeem waarin het religieuze establishment het voor het zeggen heeft, leek even te wankelen.

Afzetprocedure
Maar zover liet Khamenei het niet komen. Via zijn medestanders in de geestelijkheid, het eliteleger van de Republikeinse Garde en de juridische macht drong hij Ahmadinejad terug in het hok. Dat hij aan de winnende hand is, bleek tijdens de parlementsverkiezingen in maart. Khamenei-mensen boekten een enorme overwinning, terwijl de aanhangers van Ahmadinejad een afstraffing kregen. De president hing daarna ook nog een afzetprocedure boven het hoofd.

Zover komt het waarschijnlijk niet. De economie van Iran staat er beroerd voor, door internationale sancties en (vooral) door wanbeleid. In die omstandigheden is het voor Khamenei aantrekkelijker om Ahmadinejad in het zadel te houden, als zondebok. Tot de verkiezingen van juni - waarbij Ahmadinejad niet herkozen kan worden - kunnen ze hem van alle economische ellende de schuld geven en zelf uit de wind blijven.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden