Gewoon gelukkig in het verpleeghuis

Verpleeghuis, archieffoto. Foto Werry Crone

Opmerkelijk nieuws: de meeste verpleeghuisbewoners zijn tevreden met de zorg. Maar verzorgende heeft vaak wel haast.

Van de verpleeghuisbewoners die het Sociaal en Cultureel Planbureau ondervroeg, is 85 procent content met de geboden zorg. Slechts 4 procent is ontevreden, de rest is neutraal.

Over de eigen kamer zijn bewoners ook positief in het rapport dat vandaag verschijnt, net als over de rest van hun leefomgeving. Het planbureau schetst dan ook een ander beeld dan het heersende imago van de ouderenzorg in grote delen van de samenleving – inclusief politiek Den Haag. Daar werd gesteld dat bewoners aan hun lot worden overgelaten. Zelfs de vader van ­verantwoordelijk staatssecretaris Martin van Rijn klaagde over de verzorging van zijn vrouw.

De moeder van columnist Hugo Borst inspireerde hem en historica Carin Gaemers tot een pleidooi voor extra aandacht en medewerkers. Zorginspectie IGZ liet vorig jaar weten zorgen te hebben over een op de vijf verpleeghuizen, vanwege ongeschoold personeel en onveilige situaties.

Aandacht missen

De verpleeghuisbewoners in het SCP-rapport zijn niet alleen maar positief. Een flink deel van hen zegt aandacht te missen. Maar dan gaat het vooral om een dieper gesprek over ‘levensvragen’. Zestig procent van de ondervraagden kan daarvoor wel terecht bij de verzorging. Het personeel is respectvol en neemt mensen serieus, zeggen de ondervraagden. Maar de verzorgende heeft wel haast, noteren vier op de tien bewoners. Een meer ‘persoonsgerichte aanpak’ is nodig, aldus de SCP-onderzoekers.

Toch geven ze gemiddeld hun leven een 7,3: de meerderheid van de bewoners is gelukkig. Opmerkelijk: oudere ondervraagden zijn tevredener over hun leven dan jongere huisgenoten. Het SCP sprak uitgebreid met de bewoners, maar tekent wel aan dat de groep met gevorderde dementie is ondervertegenwoordigd in het onderzoek. Met die bewoners is een gesprek vaak niet mogelijk.

Een klein jaar geleden was de Tweede Kamer in de ban van de zogeheten ‘plascontracten’, na berichten dat een verpleeghuis in Hellevoetsluis de toiletgang van bewoners aan banden had gelegd. Het verpleeghuis bracht naar buiten dat het ging om een misverstand. Ruim negen van de tien door het SCP ondervraagden zegt dat men zelf kan bepalen wanneer men naar het toilet gaat. Een even grote groep is tevreden over de privacy.

“Ik ken het SCP als een instantie die goed onderzoek doet, maar onze waarneming wijkt sterk af”, zegt Carin Gaemers. “Wij hebben nooit ontkend dat er ook verpleeghuizen zijn waar het goed gaat. Des te erger dat er organisaties zijn die gewoon geen goede zorg kunnen leveren. Dat zag je ook aan de zwarte lijst van de inspectie. Ik bezocht net nog ­iemand die na een beroerte in een verpleeghuis terechtkwam. Die moest in de ochtend zeker een half uur zijn plas ophouden.”

'Te haastig'

Het personeel wil wel, houdt Gaemers vol, maar er is gewoon geen tijd. “Het verrast me ook bepaald niet dat de mensen zeggen dat de zorg te haastig wordt geleverd.”

De Tweede Kamer reageerde deze maand verrast toen bleek dat de nieuwe normen voor groepsbezetting in verpleeghuizen waarmee ze zelf akkoord was gegaan, een claim op de begroting legt die de komende jaren kan oplopen tot 2 miljard. 

Voor Gaemers is het SCP-onderzoek geen teken dat het een tandje minder moet. “Het geld moet niet alleen naar de verpleeghuizen die nu door financiële problemen geen goede zorg leveren. Een deel van de verpleeghuizen dreigt door de kaalslag van de afgelopen jaren er ook doorheen te zakken.”

Het SCP tekent aan dat alleen een nieuw blik personeel opentrekken geen garantie is voor een betere kwaliteit. Daarvoor is nodig dat er een goede mix komt van personeel, met verschillende capaciteiten. Het is goed mogelijk, zegt het SCP, dat de verpleeghuizen zich steeds meer ontwikkelen in de richting van het hospice, een plek waar men slechts kort voor de dood verblijft.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden