Gewoon even naar de stilte luisteren

Nederland is een vol land. Dus zijn rijen, in de supermarkt, bij de post, de telefonische inlichtingen en de patattent gewoon. De ergernis is soms groot, maar toch gebeurt er van alles. Een korte serie over burgers in de rij. Vandaag: De telefoon

ALDERT SCHIPPER

De doorbraak zal een hele opluchting zijn voor die wachtenden die nu nog tegen hun zin noodgedwongen naar niet gekozen geluid moeten luisteren. Bij het ziekenhuis van de Vrije Universiteit kwam onlangs een brief binnen van iemand die bijna gek werd van het lijzig-zoetsappige deuntje dat ten gehore werd gebracht. “Bij het maken van een afspraak werd ik in de wacht gezet,” schreef de vrouw aan de directie. “Het duurde even, dat begrijp ik. Maar dat ik vervolgens minutenlang naar een zich steeds herhalend deuntje moest luisteren, begrijp ik niet. De vriendelijke mevrouw aan de telefoon zei dat zij er zelf niets aan kan doen en dat het klachten regent. Ze heeft er zelf ook last van bij interne telefoongesprekken. Daarom verzoek ik u die muzak-terreur achterwege te laten. Stilte graag.”

Bij verschillende instanties met een grotere telefooncentrale wordt men tijdens het wachten aan het toestel getrakteerd op een valse pan-fluit, gepingel op een kinderliedje op de piano, Mantovani-strijkmuziek, walsjes à la Strauss of muziek van Laurens van Rooyen. Soms ook zijn het weekmakende muziekcomposities van het new age-front, afhankelijk van de spirituele achtergrond van de instelling. Bij de VU is het new age.

Liefhebbers van deze muzieksoorten kunnen tevreden zijn. De grootste fabrikant van telefooncentrales, de firma Siemens, verzekert dat in de toekomst alle centrales van dit merk de mogelijkheid zullen hebben 'muziekjes' ten gehore te brengen. Siemens noemt het music on hold. De bedoeling is te voorkomen dat de wachtende niets meer hoort en de hoorn op het toestel gooit. De heer Van Klunder van Siemens vindt Strauss of Mantovani heel wat aantrekkelijker dan zo'n getingtongd kinderliedje. Een CD-speler wordt aangesloten op de centrale en op repeat gezet. “Men heeft er verder geen omkijken meer naar.”

Bij Siemens zelf blijkt de CD-speler uit te staan. Hoe Van Klunder ook probeert, hij kan de eigen muziek niet ten gehore brengen. “Jammer, meestal vinden de mensen het leuk,” zegt hij.

Wie een van de 150 lijnen van de ANWB belt en 'in de wacht' wordt gezet, kan een soort muziek van de geraffineerde eigentijdse componist Pürt, gemengd met vogelgeluiden te horen krijgen. Maar op andere tijden wordt de argeloze telefoneerder vergast op de licht klassieke pianomuziek van Jan van Veen of op het lieftallige stemgeluid van de Ierse groep Enya. Informatiemanager W. Becker van Verkoop en Services heeft zich verdiept in de uitgebreide materie. Hij legt uit dat de muziek zo neutraal maar tevens zo herkenbaar mogelijk moet zijn. Regelmatig zit Becker met twee andere ANWB-functionarissen om de tafel, wanneer de halfjaarlijkse verversing van de CD-speler er weer aankomt. Een van hen gaat dan naar de muziekwinkel om zes nieuwe plaatjes in te slaan. En kennelijk met succes. Het levert de ANWB regelmatig positieve reacties van telefoneerders op. “Het is zelfs zo dat ik steeds, als de nieuwe voorraad er aan komt, even een fotokopietje laat maken van de voorkant van het doosje. Dan kan de telefoniste antwoord geven wanneer een beller getroffen wordt door de muziek.”

De muziekkeuze is iets dat veel aandacht vraagt. “Het is altijd vervelend wanneer wij mensen die ons bellen even moeten laten wachten,” zegt Becker. “Als men geïrriteerd is, kan de muziek een extra storende factor zijn.” Klachten krijgt Becker zelden of nooit, maar hij hoort ze graag, want het bepalen van de muziekkeuze is een worsteling van trial and error.

“Maar in oktober krijgen wij een nieuwe centrale met een aansluitmogelijkheid voor meer CD-spelers. Dan wordt de beller eerst gevraagd wat zijn favoriete deuntjes zijn en kan hij met de drukknoppen van zijn eigen telefoontoestel aangeven waar zijn voorkeur ligt: bij klassieke muziek, jazz, easy listening of bij stilte.

Dan heeft de ANWB ook niet langer advies nodig van Buma/Stemra, die Becker in het begin op weg hielp bij de muziekkeuze. De ANWB betaalt keurig zijn wettelijk verplichte bijdrage aan deze instelling. Het zijn relatief geringe bedragen, die iedereen moet betalen, die in het openbaar muziek ten gehore brengt. Een grote instelling als de ANWB betaalt per jaar 338,90 gulden ex BTW voor het aan de bellers aangeboden luistergenot.

Nou ja, luistergenot... Zelfs Esther Louwers, die bij Buma/Stemra in Amstelveen informatie geeft over de verplichte bijdragen, voelt zich ook wel eens geïrriteerd als ze weer zo'n nummertje van Mantovani hoort. “Vooral als ik mijn eigen radio heb aan staan en die twee tegen elkaar in spelen. Het ergste is nog dat getingeltangel.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden