Gewelddadig protest Servische Kosovaren

(Novum/Ap) - Servische Kosovaren hebben dinsdag in de stad Kosovska Mitrovica en aan de grens met Servië op gewelddadige wijze geprotesteerd tegen de onafhankelijkheidsverklaring van zondag. Duizenden jongeren demonstreerden bij de brug die Mitrovica in een etnisch-Servisch en een etnisch-Albanees stadsdeel scheidt. Aan de grens met Servië gingen grensposten en VN-voertuigen in vlammen op. Navo-troepen sloten de wegen naar de grensposten met Servië af.

Etnische Serviërs legden de afgelopen twee dagen verscheidene VN- en Navo-eigendommen in Kosovo in de as. Er werden lichte bommen tot ontploffing gebracht en rumoerige, agressieve betogingen gehouden. De aanvallen op de grensposten Jarnije en Banja, dertig kilometer van Mitrovica, lieten zien dat de Servische nationalisten bereid zijn tot geweld om hun greep op Kosovo te behouden. De incidenten kunnen een aanloop zijn tot meer en zwaarder geweld.

Er zijn 16.000 Navo-militairen in Kosovo gelegerd om de vrede te handhaven, maar die hielden zich dinsdag grotendeels afzijdig. Wel werden de wegen naar de aangevallen grensposten afgesloten, waardoor de enige verbindingen tussen het noorden van Kosovo en Servië werden verbroken, zei VN-woordvoerder Besim Hoti.

Mitrovica, waar de situatie sinds de onafhankelijkheidsverklaring van zondag bijzonder gespannen is, was in de nacht van maandag op dinsdag al opgeschrikt door drie luide explosies, kennelijk veroorzaakt door handgranaten. Een van de ontploffingen vond plaats bij een VN-gebouw. Verscheidene auto's raakten beschadigd. Er vielen geen slachtoffers.

De hoogste medewerker van de Verenigde Naties in Kosovo, Joachim Rücker, veroordeelde het geweld en zei dat in overleg met Navo-commandanten was besloten om de grensovergangen voorlopig te sluiten. De Kosovaarse premier Hashim Thaci sprak van 'geïsoleerde incidenten' die de onafhankelijkheidsviering niet verstoren. Na afloop van een onderhoud met EU-coördinator buitenlands beleid Javier Solana zei hij dat de situatie volledig onder controle is.

De Servische autoriteiten in Mitrovica riepen de regering in Belgrado op 'dringende maatregelen' te nemen om de Servische territoriale integriteit te beschermen en hun burgers te beschermen. De oproep is in wezen een verzoek om militaire interventie. "We kunnen niet toestaan dat de instituten van een niet-bestaande staat aan ons worden opgelegd en dat wij belasting moeten betalen aan een onafhankelijk Kosovo", zei de etnisch-Servische leider Slavisa Ristic. "Dat is onmogelijk."

Ongeveer tweeduizend Servische jongeren marcheerden naar de brug over de rivier de Ibar die beide stadsdelen scheidt. De demonstranten, bewapend met stokken en stenen, vernielden ondertussen een Navo-voertuig.

De woede van de betogers leek aangewakkerd door de erkenning van de onafhankelijkheid van Kosovo door de Verenigde Staten, Australië en verscheidene grote EU-lidstaten. Rusland, China en enkele EU-lidstaten veroordeelden de afscheiding als een flagrante schending van het internationaal recht.

De Servische minister van buitenlandse zaken Vuk Jeremic riep in Wenen de lidstaten van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) op de onafhankelijkheidsverklaring van Kosovo te veroordelen. Jeremic, die zwoer dat Kosovo deel blijft uitmaken van de republiek Servië, zei een beroep te doen op ,,de fundamentele principes en waarden" van de OVSE om 'de eenzijdige en illegale onafhankelijkheidsverklaring' door de autoriteiten in Pristina te veroordelen. "De geschiedenis zal degenen veroordelen die ervoor hebben gekozen de bakermat van het internationale systeem en de principes waarop de veiligheid en de samenwerking in Europa zijn gevestigd te vertrappen", zei Jeremic.

Jeremic zei dat met de erkenning van Kosovo internationale verdragen, waaronder het VN-handvest, worden geschonden. "Als deze schending van het wezen van het internationale systeem niet verkeerd is, dan is niets verkeerd", zei hij.

Hij zei tevens dat Servië bereid is tot nieuwe onderhandelingen met de Kosovaarse leiders, maar dat soevereiniteit uitgesloten is. ,,Voor ons is Kosovo de wieg van onze identiteit, de onontbeerlijke band tussen ons verleden en onze toekomst", zei de minister.

Jeremic kondigde stappen aan tegen de landen die Kosovo erkennen. ,,Normale betrekkingen met landen of organisaties die ervoor kiezen eenzijdig onze soevereiniteit en territoriale integriteit te vertrappen, zijn uitgesloten."

De lidstaten moeten 'hun plicht' doen, aldus de minister op de bijeenkomst van de permanente raad van de OVSE. De raad was op verzoek van Servië door het Finse voorzitterschap bijeengeroepen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden