Geweld trekt breed spoor door Londen

Reden voor vervolgrellen is onduidelijk

Vernielingen slaan ook over naar Birmingham

De rellen in de Londense wijk Tottenham hebben zich gisteren uitgebreid naar andere wijken en plekken in de stad: ook in Hackney, Brixton, Walthamstow, Enfield, Islington en in het winkelgebied Oxford Circus werden winkels geplunderd, en kwam het tot gevechten met de politie. Balans tot gisteravond: meer dan 200 arrestaties en tientallen gewonden. Gisteravond kwamen er ook meldingen van rellen in Birmingham. Volgens de politie vernielden tientallen jongeren daar winkels in het centrum van de stad.

De rellen in Tottenham braken dit weekeinde uit, als reactie op de gewelddadige dood van een 29-jarige man, Mark Duggan. Duggan werd donderdag doodgeschoten door een politie-agent toen het busje waarin hij zat werd aangehouden. Nadere omstandigheden bleven gisteren onduidelijk.

De politie heeft gesuggereerd dat Duggan het vuur opende op een agent, waarbij hij een kogel in diens portofoon schoot. Op de plek van de aanhouding zou een vuurwapen zijn gevonden. Maar volgens geruchten in de media was het pistool dat is gevonden gewikkeld in een sok, wat erop zou duiden dat het wapen niet gebruikt is. Duggan genoot een zekere populariteit in de buurt. In sociale media als Twitter werd zijn dood algauw omschreven als een 'moord': hij zou van korte afstand in zijn gezicht zijn geschoten.

Een aanvankelijk vreedzaam protest bij een politiebureau liep zaterdag uit de hand. Volgens een reconstructie van The Guardian steeg de woede onder de betogers, onder wie de verloofde van Duggan en moeder van zijn drie kinderen, omdat de politie een toezegging voor een gesprek met een hoge politiefunctionaris niet nakwam. Een demonstrante kwam ten val toen agenten trachtten de menigte met wapenschilden terug te dringen. Daarna sloeg de vlam in de pan.

In de wijk, een van de armste van Groot-Brittannië, heersen van oudsher spanningen tussen politie en (vooral) zwarte jongeren. De gedachten van velen gaan terug naar grootschalige rellen in 1985. "Er zijn overeenkomsten en verschillen", zo citeert The Guardian televisiecommentator David Akinsanya, die afgelopen weekeinde en in 1985 getuige was van de onlusten.

"Vroeger kon je als zwarte jongeman op straat lopen, in een politiebusje worden geduwd, en dan zou je de daaropvolgende drie dagen niemand meer te zien krijgen. Dat gebeurt nu niet meer." Maar nog steeds heerst onder zwarte jongeren het gevoel dat de politie hen lastig valt om niets, meent Akinsanya.

Wat bijdraagt aan de slechte stemming in de wijk, is de hoge jeugdwerkloosheid. Op elke vacature reageren 54 sollicitanten. Acht van de dertien jeugdbuurthuizen zijn wegbezuinigd. Ook het aantal wijkagenten wordt teruggebracht.

Maar lang niet iedereen is bereid de rellen te zien als een uit de hand gelopen uiting tegen misstanden. De politie denkt dat 'criminelen' die kopieergedrag vertonen, vooral gemotiveerd waren om een begeerde nieuwe trainingsbroek te stelen - wat weer niet verklaart waarom ook supermarkten Aldi en Lidl zijn geplunderd. Ook de familie van Duggan heeft zich uitgesproken tegen het losgebarsten geweld.

Het busje waarin Duggan zat is vermoedelijk aangehouden in het kader van een zoekactie naar illegale wapens. Ook vanuit de zwarte gemeenschap is bij de autoriteiten aangedrongen op het terugdringen van het verboden wapenbezit en geweldsdelicten, in Tottenham en elders.

Eerdere rellen
april 1980 Bristol: Na een politieinval in een café breken rellen uit die anderhalve dag duren. Daarbij vallen aan de zijde van de politie 19 gewonden; 130 mensen worden aangehouden.

april 1981 Brixton (Londen): Het gerucht wil dat een neergestoken jongen in feite zou zijn overleden door politiegeweld. In twee nachten wordt voor miljoenen schade aangericht; 65 burgers en 299 politieagenten raken gewond.

juli 1981 Liverpool: Na de arrestatie van een jongeman breken rellen uit die negen dagen duren. Eén dode (burger geschept door een politieauto), 500 arrestaties, honderden gewonde agenten.

september 1985 Birmingham: Bij rellen na een arrestatie brandt een postkantoor af. Daarbij vallen twee doden.

oktober 2005 Tottenham (Londen): Als de politie een huis van een jonge arrestant doorzoekt, bezwijkt diens moeder aan een hartaanval. Een demonstratie loopt uit op stevig geweld. Een politieagent wordt doodgeslagen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden