Gewapend met gebed ten strijde

De middelen klinken barbaars, het doel allerminst: na een grondige observatie van de vijand trekken gedisciplineerde strijders en een doeltreffende luchtmacht op om het koninkrijk Gods naderbij te brengen. 'Spiritual mapping' is uit de VS overgewaaid en de duistere krachten in het land zullen er weet van hebben.

Terwijl de mobiele unit de 'target-area' observeert en er de homobars, vrijmetselaarsloges en new-age-centra in kaart brengt, surft de archief-unit over het internet. Op zoek naar 'geestelijke krijgsgevangenen' van de 'bezettende duistere macht' ofwel 'territoriale demonen' in de te onderzoeken stad, streek of land. De 'vijandelijke doelen' worden nauwgezet in kaart gebracht en doorgegeven aan 'gedisciplineerde gebedsstrijders' die met deze 'briefings' hun strategie zullen bepalen, met als focus 'het koninkrijk van God'.

Steeds meer gebedsgroepen in evangelisch en aanverwant christelijk Nederland gaan aan een nieuw vocabulair. ,,Want God heeft ons speciale gereedschappen van dit uur gegeven waarmee we de duistere bindingen van vandaag effectiever kunnen aanpakken, zoals 'spiritual mapping' en 'geestelijke oorlogvoering','' aldus een handleiding van de Amerikaan Otis, de vader van dit nieuwe denken. In verschillende steden in Nederland zijn groepjes spiritual mappers en gebedsstrijders actief.

Carlos Mraida, een prediker die vorig jaar Nederland bezocht, zegt het zo: ,,Informatie van de mappers vormt de brandstof van de luchtmacht, van de vurige en eensgezinde gebedsstrijders. Evangelisten vormen de infanterie, die het land vervolgens moeten innemen.''

Van der Woude promoot spiritual mapping in Nederland, maar zet vraagtekens bij de verbinding met geestelijke oorlogsvoering: dat ligt bij nuchtere Nederlanders minder lekker dan bij Amerikanen. ,,Mapping dient niet alleen als basis voor gebed, maar ook voor effectieve evangelisatie en gemeentestichting.'' ,,Daarbij moet je wel vaag zijn,'' voegt Van der Woude eraan toe. ,,Geen enkel land loopt te koop met zijn inlichtingendienst. Het is ook niet de bedoeling dat spiritual mapping de kerken gaat veroveren of zelfs maar in de kerken bediscussieerd gaat worden.''

Spiritual mapping is uiterst krachtig, stellen voorvechters, want het zoekt de gevoelige plek. ,,De plaats waar een klein beetje springstof een hele stuwdam kan laten bezwijken,'' schrijft er een. Dat beetje springstof bestaat uit 'vurig en volhardend gebed'.

In de meeste kerken is men het besef van de geestelijke dimensie kwijtgeraakt, meent Van der Woude. ,,Zij bidden op basis van menselijk inzicht. Strategisch bidden onder leiding van de Heilige Geest is effectiever. Men put zich uit in goede diaconale werken of in wel erg op de ratio gerichte evangelisatie, zonder te zien dat de werkelijke strijd in de hemelse gewesten wordt gevoerd - een strijd tussen licht en duisternis.''

Mensen zijn zich er niet van bewust dat ze zich laten leiden door duistere machten, zegt full-time gebedsactivist Pieter Bos uit Almere. Toch heeft een ieder een vrije wil, en geen demon is zo sterk dat die de mens kan besturen. ,,Want D-day is 2000 jaar geleden geweest, V-day komt eraan. De demonen kunnen alleen nog maar hun macht doen gelden in het gebied dat wij braak laten liggen, waar God niet is.''

De strijd tussen engelen en demonen in de hemelse gewesten is door de bestsellers van de Amerikaan Frank Peretti voor veel evangelicalen aanschouwelijk geworden. In Nederland zijn Peretti's romans met tienduizenden verkocht. Fictie voedde zo dit -vanzelfsprekend bijbels gefundeerde- geloof, en gaf in deze kringen geloofwaardigheid aan de spiritual mapping en geestelijke oorlogvoering.

In eigen kring gaat er een hele lijst rond van manieren waarop mappers en strijders aan het front kunnen sneuvelen. Vooral 'modegevoelige gelovigen' die 'magisch hobbyisme' bedrijven, lopen gevaar. Voor wie Peretti's fictie zo gemakkelijk werkelijkheid kan worden, is ook het als werkelijk beleven van andere ficties een koud kunstje. Tenminste, als hij de 'bijbelse richtlijnen' aan zijn laars lapt, luidt de waarschuwing. Zo zijn er gebedsgroepen die met passer en lineaal pentagrammen en new-age-achtige 'leylijnen' opsporen, en ontdekte een gebedsgroep in Canada demonische bolwerken door darts in een kaart van de stad te werpen.

,,Sommigen vinden het niet bijbels, overdreven of gek,'' zegt Pieter Bos. ,,En het is een beetje waar: er zijn groepjes goeie brave mensen bezig die wel heel erg opgewonden raken. Ze slaan aan het studeren en ontwerpen spirituele plattegronden met daarop de plaatsen waar de duivel heerst. Ze ontdekken oude vloeken en gaan zoeken naar manieren om die te verbreken. Ze raken oververhit.'' Bos steekt de eigen hand in de boezem: ,,Ik behoor ook tot de schuldige jongens die neigen tot overdrijven, tenminste, daar word ik wel eens van beschuldigd. Maar het gedragspatroon van een volk kan echt het gevolg van een vloek zijn. Een boze abt of een slechte heks zijn de twee meest voor de hand liggende vervloekers. Woorden scheppen, lees daarover Genesis maar na.''

Een belangrijke onderdeel van spiritual mapping is het in kaart brengen van de geschiedenis. De gebedsstrijders kunnen de wortels van het kwaad wegnemen met een 'plaatsvervangende schuldbelijdenis'. ,,Daartoe proberen ze de geschiedenisboekjes met Gods ogen te lezen,'' legt Bos uit. ,,De vraag is: waar hebben wij Nederlanders gezondigd, en wat hebben we met die zonde gedaan? Neem de slavenhandel en het leeg roven van de koloniën. Hebben wij daar ooit onze excuses voor aangeboden?''

Dat de tegenwoordige Nederlanders zich niet meer verantwoordelijk voelen voor fouten van verre voorouders, begrijpt Bos niet. ,,Dan ga je in tegen een principe dat alleen in het Westen niet meer geldt: een ieder is verantwoordelijk voor de geschiedenis van zijn volk. Het is toch te gek dat schuldbesef tegenwoordig na een generatie al is verdwenen? We blijven verantwoordelijk. De vraag is dus: wat hebben we op onze kerfstok?''

Bos legt het principe van de plaatsvervangende schuldbelijdenis uit. ,,Ik ben een Nederlander. Als ik iets slechts doe, bezoedel ik het hele volk. Maar dit bijbelse principe werkt ook ten goede: ik mag voor mijn hele volk vergeving vragen.''

Bos is net terug uit Benin, waar hij de zittende dictator excuses heeft aangeboden voor de slavenhandel door Nederlanders van een eeuw of drie, vier terug. Bos werd met open armen ontvangen, te meer omdat hij zijn excuses mede maakte namens de Nederlandse Raad van kerken. ,,Het was de vrucht van het 'millenniumgebed' dat we in november op vier plaatsen georganiseerd hadden, zoals samen met deze raad in de Dom in Utrecht. We hebben toen gezamenlijk schuld beleden over tal van zonden. Ik mocht in Benin alle Nederlandse kerken vertegenwoordigen: een doorbraak in de landelijke gebedsbeweging.''

Anderhalf jaar geleden was Bos bij de tegenwoordige Indonesische president Wahid om de Nederlandse schuld te belijden voor de misdaden van generaal Van Heutsz. ,,Wahid vond dat uitstekend. 'Ook de Afsluitdijk hebben jullie trouwens op onze kosten gebouwd,' zei hij in het Nederlands.'' Wahid is moslim en heeft volgens Bos daarom geen deel aan Gods komende rijk. ,,Dat kan alleen via Christus verkregen worden. Punt. Hopelijk opent mijn schuldbelijdenis hem de ogen.''

Een individuele plaatsvervangende schuldbelijdenis kan veel in beweging brengen, meent Bos, en hij somt voorbeelden op uit Portugal, Polen en Japan. Daar veranderden zelfs regeringsleiders plotseling hun mening, dankzij het gebed van enkele gebedsstrijders. Tegenwoordig leest Bos de krant dan ook met andere ogen: ,,Het wordt een geestelijke ontdekkingstocht: kijken wat er met ons gebed gebeurt.''

Anderen noemen Nigeria, India, de VS en Argentinië als plekken waar dankzij spiritual mapping en geestelijke oorlogsvoering zaken in de goede richting zouden zijn opgeschoven. Spectaculaire bekeringen en kerkgroei zouden het gevolg zijn van het door gebed verwijderen van spirituele blokkades. Bij het ene land is dit gemakkelijker te bewerkstelligen dan bij het andere. ,,Natuurlijk bestaan er betere en slechtere volken op aarde,'' zegt Bos.

Een bezoek aan zijn gebedskring is taboe, maar Bos wil er wel over praten. ,,Zo'n bijeenkomst begint met clichés -bidden voor Kosovo en Bouterse enzo. Als de stokpaardjes op zijn, valt er een stilte. Dan kunnen briefings van de spiritual mapping-groep worden ingebracht. Het gebeurt dat je jezelf nieuwe dingen hoort zeggen. Alsof God zelf aanwezig is.''

Bos ziet een parallel tussen spirituele oorlogvoering en TM, transcendente meditatie, een new age-methode die lijkt op het evangelische strategisch bidden. ,,Ze doen hetzelfde, maar werken met verkeerde krachten. Soms doet de gebedsgroep Lelystad een speciaal gebed voor ze.'' Van der Woude haalt een artikel aan dat in het evangelische tijdschrift Uitdaging zal verschijnen, waarin is beschreven hoe God de wensen van een gebedsgroep in het plaatsje Hemet in Californië wel erg krachtdadig vervulde. De groep bad tegen TM, Transcendente Meditatie. ,,Als gevolg daarvan brandde het TM-centrum van de Maharishi Yogi af en verlieten de meeste occulte groeperingen de stad.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden