Gewaagd en geslaagd festival aan de Waal

NIJMEGEN - Allerheiligen was al bijna ter ziele, toen de lang verbeide finale van de achtste Music Meeting kon losbarsten. De klap op de vuurpijl die dirigent Kip Hanrahan met zijn Exotica-project in petto had, bleek een ongericht projectiel te zijn, merendeels een zielloos vertoon van krachtpatserij. De sterbezetting ten spijt - met onder meer Don Pullen, Charles Neville, Jack Bruce en Allen Tousaint - was er lange tijd sprake van een log spelend jazzsymfonieorkest.

Eigenlijk betekende dit het enige minpunt in een programma met negen groepen, die zaterdag in De Vereeniging en zondag in De Stadsschouwburg in Nijmegen het motto 'muziekontmoeting' gestalte gaven. Zeker, Brotherhood of Breath klonk dikwijls uit balans in de poging Zuidafrikaanse kwela te kruisen met Europese jazz. Conexion Latina vergat voldoende peper in zijn salsa te doen, terwijl de Andy Narell Group in goede bedoelingen strandde om de steeldrum aanzien te geven. Maar, wat vooral telde was het avontuur waarmee individuele hoogstandjes plaats maakten voor gezamenlijke reisjes buiten eigen grenzen. Een aanpak die aanslaat, want het festival was al een week van tevoren uitverkocht.

Youssou N'Dour, een van de trekpleisters naast Exotica, is de belichaming van deze filosofie. Het elan waarmee hij Senegalese wolof-muziek versmelt met westerse pop, getuigde van durf en creativiteit. Met krachtige stem bracht hij de zaal in vervoering. Een succes dat Najat Aatabou daarvoor al had mogen smaken. Met ongezouten teksten op traditionele Berbermuziek, afkomstig van drie trommels en een dunne synthesizer, maakte Aatabou haar naam als Marokkaanse Madonna meer dan waar.

Gifgroen

Zondag trad de Malinese diva Oumou Sangare in haar voetsporen. Ook zij hield pleidooien tegen de ingesnoerde rol van de vrouw. Uitdagend gestoken in een gifgroene jurk liet ze in golvende cadans haar rauwe stem los. Met twee zangeressen die ritmisch hun kalebassen in de lucht wierpen, trok zij het minzaam spelende manvolk mee. Op gitaren, rasp, viool en djembe voerde die de spanning op met tranceverwekkende motiefjes.

De krassende Malinese viool veranderde in een zoet instrument in de handen van Abdoe Gadir. Een autodidact, die het tot lid van het staatsorkest van Egypte schopte en nu met eigen ensemble traditie aan vernieuwing paarde. Had Gadirs recital veel weg van een academisch onderonsje, Fernando Lameirinhas liet lichtvoetigheid prevaleren. Hem viel de jaarlijkse compositie-opdracht ten deel. De Portugees-Nederlandse gitarist vertaalde die in 'Oxala', een serie songs die de muziekwerelden van zijn beide vaderlanden verbindt. Frivool volbracht hij met acht muzikanten deze taak. Virtuoos spelend ontving Oxala een enthousiast publiek als beloning.

Tijdens het optreden van Exotica viel dan ook het enige boegeroep van deze tweedaagse te horen. De dubbele bezetting op drums, conga's, bas en gitaar veroorzaakte een botsing van ego's in plaats van een collectief concert. Hanrahan hinderde als schoolmeester de solo's van Jack Bruce, voormalig bassist van The Cream, door met het vingertje de partituur mee te lezen. In de geproduceerde decibellen verdronk het spel van de saxofonist en violist, terwijl Toussaint even geluidloos de piano beroerde. Pas toen deze 53jarige legende in alle rust mocht excelleren, kreeg het achterliggende idee een ode aan de muzikale erfenis van New Orleans - schitterend relief. Behalve een begenadigd componist - Toussaint schreef talloze klassiekers - vertolkte hij verrassend zijn eigen meesterwerkjes. Toussaints warme timbre en karakteristieke toets zetten alsnog recht wat daarvoor was aangericht.

Aldus zorgde deze finale voor een bijtend contrast met de achterliggende uitgangspunten van deze Music Meeting. Een gewaagde maar geslaagde onderneming, die demonstreerde hoe vanzelfsprekend uiteenlopende muziekculturen elkaar kunnen aanvullen. Voorheen ontmoetten die elkaar via de Mississipi in New Orleans of via de Nijl in Cairo, dit weekeinde gebeurde het via de Waal in Nijmegen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden