Gevonden, na miljoenen jaren

Een gaaf fossiel, de droom van een amateurpaleontoloog. ( FOTO HH)Beeld David Trood/Hollandse Hoogte

Amateurpaleontologen hoeven niet ver te reizen om hun slag te kunnen slaan. Een weekendje Kent levert een rijke oogst aan fossielen. Maar ook in Nederland loont een zoektocht.

’Heb je wat gevonden?” Vanachter een groot rotsblok komt het nieuwsgierige gezicht van Christopher Blythe tevoorschijn. De Engelsman mag dan net een nieuwe heup hebben gekregen, het weerhoudt de enthousiaste fossielenjager er niet van een kijkje te nemen bij de kliffen van Folkestone. Instemmend inspecteert hij de vondsten en vertelt over zijn passie voor fossielen. „Ik heb in de tunnelbouw gewerkt en daarbij vond ik altijd wel wat: zee-egels, schaaldieren.” De meest spectaculaire vondst deed Blythe echter als kind. „Ik ben opgegroeid op het Isle of Wight. Op een dag vond ik met mijn zus op het strand zo’n ammoniet.” Met zijn handen geeft Blythe aan dat de spiraalvormige schelp zo groot was als een autowiel. „We renden gauw naar huis om gereedschap te halen om hem uit te hakken. Het was de vondst van m’n leven.” Grinnikend: „Maar toen we terugkwamen had iemand anders hem al weggehaald.”

Blythe is niet de enige fossielenjager die zijn geluk beproeft bij de grijze kleikliffen van Folkestone. De beroemdste fossielenvindplaats in Groot-Brittannië is echter de Jurassic Coast in Dorset. Hier deed pionier van de paleontologie (fossielenkunde) Mary Anning in de 19de eeuw haar spectaculaire vondsten en legde ze onder meer de fossiele resten van een Ichthyosaurus en Plesiosaurus bloot. Maar tegenwoordig trekt de Jurassic Coast zoveel (amateur-)paleontologen, dat het niet eenvoudig is hier nog een vondst te doen.

Het strategisch gelegen Folkestone, op steenworp afstand van de Eurotunnel, is daarentegen het perfecte startpunt voor een weekendje fossielen zoeken in het Oost-Engelse graafschap Kent. De wat vervallen ogende badplaats staat bekend als een van de beste vindplaatsen van Groot-Brittannië. Op de fossielensite Ukfossils.co.uk staan de kleikliffen die 110 tot 105 miljoen jaar geleden ontstonden, aangegeven als een plaats met een hoge vondstdichtheid, zodat de stranden ten noorden van Folkestone niet alleen een geliefd reisdoel zijn voor Engelse badgasten, maar ook voor fossielenzoekers.

Toch levert het eerste uur zoeken weinig spectaculaire vondsten op. Tot er een Frans gezin passeert dat de gouden tip heeft: „Je moet bij het klif van Copt Point zoeken.” We verkassen naar de voet van het hoogste klif en treffen een waar walhalla voor fossielenzoekers aan. Ze liggen letterlijk voor het oprapen. Je kan er nauwelijks lopen zonder op een fossiel van schelp of belemniet (kegelvormig skelet van een uitgestorven tienarmige inktvis) te stappen. Ook ammonieten, de spiraalvormige schelpen waarin inktvissen leefden, liggen hier te kust en te keur. Door de erosie zijn veel van de fossielen in stukken gebroken, maar met enig speurwerk zijn er toch fraaie intacte exemplaren te vinden. Vooral de geïriseerde ammonieten, die een glanzende laag in de kleuren van de regenboog hebben, maken de zoektocht de moeite waard.

Op een uur rijden ten noordwesten van Folkestone ligt de volgende pleisterplaats: het schiereiland Sheppey. Ook hier zijn de kleikliffen de bron van tal van fossielen. De vette Londen-klei, die in het verleden werd gebruikt om bakstenen en aardewerk van te maken, levert iets jongere vondsten op. De fossielen dateren uit het Eoceen en zijn tussen 52 en 51 miljoen jaar oud. Hoewel het Isle of Sheppey vele vindplaatsen kent, wordt de noordkust bij Warden Point aangeprezen als de beste plek om fossiele ammonieten, schelpen, zeeslakken en krabben te vinden.

Enkele uurtjes zoeken levert hier een ammoniet, enkele schelpen en een fossiele vissenwervel op. En de kliffen blijken nog een verrassing in petto te hebben: vanuit de vette klei steken glinsterende seleniet-kristallen tevoorschijn, sommigen van wel tien centimeter lang.

Maar het graafschap Kent staat niet alleen bekend om zijn kleikliffen, maar vooral ook om de witte kalksteen kliffen die gedurende het Laat Krijt (99,6 tot 65,5 miljoen jaar geleden) werden gevormd. Hoewel Dover de bekendste locatie is met zijn veel bezongen white cliffs, wordt de fossielenjacht daar bemoeilijkt door de grote haven waar de ferries af- en aanvaren. Beter zoeken is het in Samphire hoe, dat tussen Dover en Folkestone ligt. Samphire hoe werd aangelegd met de gesteenten die vrijkwamen bij de aanleg van de Eurotunnel en is nu een natuurgebied, dat wordt gefrequenteerd door wandelaars en fossielenzoekers. De plek is te bereiken via een tunnel in de kliffen, die tot zonsondergang geopend is. Vanuit het gratis toegankelijke natuurgebied loopt een voetpad naar het zuiden dat eindigt bij het strand. Aan de voet van de majestueuze kalksteenkliffen zijn tussen de rotsblokken fossielen uit het Krijt te vinden, maar in verband met vallend gesteente is dit niet zonder risico. Wie geen veiligheidshelm bij zich heeft, kan zich beter beperken tot het zoeken tussen de vuursteenkiezels op het strand. Omdat het strand geheel uit kiezels bestaat heeft de fossielenjacht hier veel weg van het zoeken naar een speld in een hooiberg. Maar wie er niet tegenop ziet om als een truffelzwijn over het strand te schuifelen, kan hier in een uurtje toch aardig wat fossiele schelpen, zee-egels en koraal vinden. En als de vermoeidheid toeslaat, kun je je neervlijen op de door de zon verwarmde stenen en wegdromen bij de mooiste kalksteenkliffen van Engeland.

Vondsten bij Copt Point. Boven: belemnieten. Linksonder: haaientand. Rechts: fossiele schelpen. (FOTO'S SASKIA BOSCH)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden