Gevoel over paus bleef gemengd

Niet alleen de Israëlische veiligheidsdienst kan opgelucht ademhalen als vandaag een vliegtuig van El Al Benedictus XVI naar huis vliegt. Het is de gewoonte dat de gastheren van de kerkvader hem naar zijn volgende bestemming vervoeren. Zo arriveerde hij maandag met een Jordaans vliegtuig uit Amman, ’als een pelgrim van de vrede’.

Ook de paus en zijn gevolg zullen misschien blij zijn op adem te komen van hun bedevaart, die tevoren al betiteld was als een hindernisloop en een gang door een mijnenveld.

Al op de eerste dag, maandag, kwam de paus onder vuur van de Israëliërs die meenden dat hij niet genoeg spijt had betuigd over zijn eigen oorlogsverleden en dat van het Vaticaan. ’s Avonds verliet Benedictus vroegtijdig een ’oecumenische’ bijeenkomst omdat sjeik Tamimi, hoofd van het islamitische hof in Jeruzalem, zijn gal begon te spuien over de ’misdaden van de Israëlische bezetting’.

Dag twee, dinsdag, manoeuvreerde Benedictus tussen joodse en islamitische geestelijke leiders die hun politieke meningen niet onder stoelen of banken staken. De openluchtmis in Getsemane was omgeven door zenuwachtige en strenge Israëlische veiligheidsmaatregelen. Palestijnse vlaggen werden geconfisqueerd.

Dag drie, woensdag, was het in Bethlehem juist een en al Palestijnse vlag en wist de paus tenminste de harten van zijn Palestijnse gastheren te stelen met zijn oproep tot een Palestijnse staat en afwijzing van ’de muur’. „We voelen dat hij met ons meevoelt”, zeiden functionarissen tevreden.

Gisteren, dag vier, was - eindelijk - de eerste dag waarin de politiek niet de boventoon voerde. Even buiten Nazareth, vlakbij de heuvel waar volgens de traditie een kwade menigte Jezus in de afgrond wilde storten, leidde de paus een openluchtmis voor zo’n dertigduizend gelovigen.

Hij riep christenen en moslims op hun verschillen bij te leggen en bruggen te bouwen voor een vreedzaam samenleven. In Nazareth laaien af en toe de spanningen op tussen moslims en christenen, die een minderheid vormen in de stad waar Jezus zijn jeugd doorbracht.

Vlak daarvoor was de paus verwelkomd door de aartsbisschop van Galilea voor de melkitisch katholieke Kerk, Elias Sjakoer, met een oproep om te bidden voor het einde van ’de exodus van de christenen uit het Heilige Land’. De christenen maken amper twee procent uit van de bevolking en hun aantal blijft slinken.

De christenen een hart onder de riem steken was mogelijk een van de belangrijkste redenen voor het pausbezoek. Maar de situatie in Israël, Palestina en het Midden-Oosten wijst er niet op dat er een ommekeer komt in die trend, waarbij steeds meer christenen de wijk nemen naar het Westen.

„Voor de komst van de paus waren er al gemengde gevoelens”, aldus Oded Ben-Hur, Israëls oud-ambassadeur bij het Vaticaan in een van de vele debatten op de Israëlische tv. „Die zijn niet weggenomen.” Tegelijkertijd hebben de Israëliërs - tussen een optreden van Depeche Mode, de voorronde voor het Eurovisie songfestival en de bekerwedstrijden door - de afgelopen dagen een enorme dosis paus en christendom toegediend gekregen, met paters in de studio die de pauselijke teksten verklaren. „Het is een leerproces”, aldus Ben-Hur, „vanwaar we misschien de relatie tussen Israël en het Vaticaan naar een hoger niveau kunnen tillen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden