Gevlucht naar de VVD

interview | Onrecht? Onrecht is voor het Amsterdamse VVD-raadslid Dilan Yesilgoz: uitgeprocedeerden valse hoop bieden, panden kraken of moslims niet serieus nemen. Zelf ontvluchtte ze Turkije op haar zevende. Een gesprek in de week dat de spanningen in de coalitie over de asielproblematiek hoog opliepen.

Ze zegt het echt: "Er waren tijden waarin theedrinken goed was." Oud-PvdA-burgemeester Job Cohen was in zijn tijd, zoals bekend, voor een voorzichtige aanpak van immigranten. Hij is er vooral door haar partij, de VVD, vaak om beschimpt. Maar het Amsterdamse raadslid Dilan Yesilgoz (37) denkt achteraf dat dat toen nodig was. Zeker oud-PvdA-wethouder Ahmed Aboutaleb heeft in de tijd na de moord op Theo van Gogh in 2004 onrust tussen bevolkingsgroepen in de stad weten te voorkomen, zegt ze. Die fase van oeverloze dialogen is nu wel echt voorbij: "Ik vind dat ons stadsbestuur helder moet zijn in welke radicale groepen je faciliteert. Er zijn mafkezen die hier jongeren ronselen." Niet alleen jihadisten, ook uitgeprocedeerde asielzoekers, krakers en studenten vragen alle aandacht van het raadslid, dat veiligheid, armoede en sport in haar portefeuille heeft.

Waar het linkse college in 2008 volgens haar nog wel flink over de schreef ging, was met een straatcoach die weigerde vrouwen een hand te geven. Cohen zei: Zolang hij zijn werk goed doet, hoeft hij in functie vrouwen geen handen te schudden. "Verschrikkelijk vond ik het. Hij was een collega-ambtenaar van mij! Ik dacht: dit zijn de momenten waarop je moet kiezen. Die coach mag mij dus anders behandelen dan een man. Hij werd betaald uit gemeenschapsgeld en werkte met jongeren die hij ook weer dit gedrag aanleerde. Een overheid moet duidelijk stellen: dit is het land waarin jullie leven, hier zijn man en vrouw gelijk."

Ze heeft zich ontwikkeld tot een kosmopolitische liberaal, een vrouw van de wereld. Houdt van het goede leven. Een hippe verschijning, hooggehakt of, zoals vandaag, op gympen. Tattoo op haar onderarm, in sierlijke letters: 'Sara'. "Mijn oma." Yesilgoz heeft geleerd zich snel ergens thuis te voelen, want Turkije, waar haar wieg stond, dwong haar te vluchten. Haar ouders streden voor gelijke rechten voor Armeniërs, homo's en Koerden. Dat hadden de autoriteiten liever niet, ze maakten het gezin-Yesilgoz het leven onmogelijk. Dilan werd met ouders en zusje in 1984 opgevangen door nonnen in 'een soort Center Parcs' in Amersfoort.

Daar werd ze op haar negentiende actief bij de SP. Linkse politiek bedrijven is in Turkije vergelijkbaar met hier, dacht ze. "Hoe ik er toen uit zag? Waarschijnlijk als een hippie. Maar ik vond verschillende stijlen leuk. Kak en punk ook, alleen een hanekam heb ik nooit geprobeerd." Yesilgoz liep vervolgens stage bij een GroenLinks-afdeling en schreef voor een jongerenblad van de PvdA. Toch klopte er iets niet met haar wereldbeeld.

"Wat ik wil, is een overheid die mensen met rust laat, het individu respecteert, maar als de veiligheid in het geding is verantwoordelijkheid neemt." De volzin rolt uit haar mond als een mantra. Het is haar dan ook menens. Op haar 28ste werd ze overtuigd lid van de VVD. Linkse partijen, weet ze inmiddels, houden mensen klein "en kwalijker, ontlenen er soms zelfs hun bestaansrecht aan". "Links in Turkije is gericht op de rechten van het individu. Hier op het collectief. En het slachtofferschap. Ik heb me bij linkse partijen in Nederland heel erg Turks-Koerdisch, heel erg allochtoon gevoeld."

We spreken elkaar in een café op het KNSM-eiland in Amsterdam, waar Yesilgoz woont, en haar moeder een eindje verderop. Ze voelt zich er prettig, omdat buurtbewoners elkaar met rust laten, maar klaar staan als er iets is. Een dichtbevolkt eiland met een tram naar het centrum, dat in de jaren tachtig een berucht krakersbolwerk was, ver buiten de stad gelegen. 'Het uitkeringsgehalte onder eilandbewoners reikte toen tot dicht tegen de 100 procent', zegt de website stadseilanden.nl. Het waren andere tijden. Yesilgoz: "Die krakers hadden misschien nog idealen, het is nu helaas een heel andere beweging geworden. Er wordt veel vernield. Een groot deel van de scene bestaat nu uit Spanjaarden en Portugezen. Arrestaties en vorderingen worden zelfs gedaan in het Spaans. Kraken is sinds een aantal jaren strafbaar. Klaar. Ik heb dus ook geen zin om in de raadszaal continu in de context te praten van die jaren tachtig."

U wordt boos.

"Ik word boos van onrecht. Wat hebben we aan zo'n Slangenpand in de Spuistraat, waar krakers twee ton schade hebben aangericht? Er wordt gezegd dat die rafelranden ons zoveel cultuur en innovatie hebben gebracht. Wat dan, behalve dat mensen er 32 jaar gratis hebben gewoond? Hoezo word je creatief of innovatief van 32 jaar gratis wonen?"

Lokale media noemen u een pitbull, u laat niet gauw los.

"Als ik oprecht boos ben over iets, dan wil ik het ook overbrengen, dan kan ik het moeilijk loslaten. Soms heb je geen meerderheid in de raad, dat is lastig."

U windt zich ook publiekelijk op over landelijke kwesties. Zo was u woedend op een zwarte school in Heemskerk. De directie verwijderde er na de aanslag in Parijs een poster die een leraar had opgehangen met een cartoon van zoenende mannen, een moslim en een niet-moslim. Moslimleerlingen hadden erover geklaagd.

"Ik schreef: 'Wat erg dat jullie school jullie nu al heeft opgegeven en de kans heeft gemist jullie te leren wat tolerantie betekent.' Het raakte aan alles wat ik probeer te doen in de politiek. Als je kinderen leert dat zoenende mannen normaal zijn, dan ben je er. Blijkbaar leren die kinderen thuis iets anders, dan is de volgende plek de school. We discussiëren de hele tijd over de oorsprong van het radicalisme. Dat zou volgens sommigen komen door de achtergestelde positie van moslims, dat ze geen baan kunnen vinden, geen stageplek. Geen enkel wetenschappelijk onderzoek dat die redenering onderbouwt. Je moet deze kinderen leren wat de rechten zijn van iedereen. We leren het ze niet, en opeens keren ze zich wonderwel tegen het Westen. Daar moet toch een link zijn? En het is een belediging voor moslims die vechten om wel dingen te veranderen. Voor mij is dat iets wat fundamenteel niet goed gaat in Nederland."

Jullie waren indertijd een atypisch Turks gezin dat naar Nederland kwam: niet-religieus, hoogopgeleid.

"We waren als veel andere politieke vluchtelingen. Wel heel anders dan de arbeidsimmigranten, ja. Mijn vrienden komen overal vandaan. En ze hebben zo'n beetje dezelfde mentaliteit als ik."

Vrienden van u moeten tegen slachtofferschap zijn, wat zijn de andere vereisten?

"Ha, ja. Vrienden van mij hebben dezelfde allergie als ik tegen het je toe-eigenen van slachtofferschap, geen zelfmedelijden alsjeblieft. Het zijn vooral mensen met wie je kunt lachen en dansen, drinken en huilen. Sommige vrienden begrepen niet dat ik een goedbetaalde baan als adviseur opgaf om de politiek in te gaan, waar iedereen een mening over je kan hebben. Ik hou ervan om veel verschillende mensen te ontmoeten, ik ga soms mee met mijn man naar Ajax, dan praten we met oud-Ajaxieden, heerlijk. Laatst waren we bij Nederland-Turkije. Er waren Koerdische nichtjes van mij over uit Ankara. Dan doen we eerst hamburgers en bier, en vervolgens rijden we naar de Arena. Ik ben dan voor Nederland, logisch toch?"

Op een ander moment moet u zich buigen over uitgeprocedeerde asielzoekers. Zij krijgen nu tijdelijk opvang zegt het kabinet, ook in uw stad.

"VVD Amsterdam vindt het een goed en sociaal plan. Wij hebben altijd gezegd dat mensen eindeloos opvangen in een bed-bad-brood-opvang, de uitzichtloze situatie van uitgeprocedeerden alleen maar verlengt. Het biedt mensen valse hoop en geen enkel perspectief. Er is niets sociaals aan. Net als met de Vluchtgroep hier in de stad. Vorig jaar bood de gemeente ze een half jaar opvang aan, zodat ze vanuit een rustige positie mee konden werken aan hun eigen dossier. Zestig mensen bleken uitgeprocedeerd en moesten terug, vijf hebben dat maar gedaan. Je moet niet doen alsof het één homogene groep is die door de VVD het land uitgeflikkerd moet worden, waar andere partijen van zeggen: blijf maar. Het draagvlak voor asielbeleid ondermijn je hier heel erg mee. Ik vind dat zo fout. En iemand als Jan Mulder die op tv op prime time dan het morele geweten speelt, gelul. Waarom hebben we asielbeleid? Voor mensen die worden vervolgd. Asielbeleid is geen immigratiebeleid."

Bent u zo fel over asielkwesties omdat u zelf politiek vluchteling was?

"Ik ervaar het niet zo dat mijn achtergrond een rol speelt. Zeg eerlijk dat niet iedereen kan komen. Ik was het ook niet eens met de uitspraak van de Raad van Europa dat Nederland uitgeprocedeerde asielzoekers en ongedocumenteerde migranten moet opvangen. Want ik verwacht daar nog iets achteraan: wat dan vervolgens? Je biedt ze geen enkel perspectief, alleen valse hoop, en je koopt je eigen schuldgevoel ermee af. Zo'n uitgeprocedeerde zit straks tien jaar in een bed-bad-broodregeling, dan slaap jij goed, maar wat heb jij voor hem gedaan?"

U bent van afkomst half Koerdisch, half Turks en uw man is Joods. Met recht een gemengd koppel.

"Het mooiste zou zijn als alle mensen verliefd kunnen worden op wie ze willen en kunnen trouwen met wie ze willen, maar dat geldt voor velen niet. Door beperkingen van hun cultuur."

Uw vorige vriend was Marokkaan en moslim.

(Lacht) "Ja, ik hou niet van de makkelijke weg. Ik vond dat het moest kunnen, moest lukken."

Dus hij ging naar de moskee, u niet. Hij deed aan de ramadan, u niet.

"Hij begon te bidden, als ik een wijntje dronk... Ha. Zo'n relatie is mogelijk, maar als je heel diep gelovig bent, heeft dat invloed op veel keuzes. Dat is lastig. Ik spreek hem nog heel af en toe. Hij is heel gelukkig. Hij heeft een Nederlandse vrouw gevonden die moslim is geworden, en samen hebben ze een kind."

U verbrak de relatie.

"Dat was in een jaar dat mijn hele leven veranderde. Al twee keer eerder was ik erg ziek geweest: mijn bloedplaatjes werken dan niet, bloed stolt niet en ik krijg overal blauwe plekken. De derde keer, ik was 28, duurde het langer, en niets hielp. Mijn specialist zag het somber in. Een laatste strohalm was dat ze mijn milt konden weghalen. Dat is gebeurd, de verschijnselen zijn nooit meer teruggekomen. Ik ben naar Amsterdam verhuisd, ik bleef dus leven, kreeg een andere baan, en ik maakte die relatie uit die ik al heel lang had. De genezing duurde drieënhalve maand. Ik moet nu alleen nog uitkijken, zonder milt, voor vleermuizen- en hondenbeten en voor malaria. Ik ervaar het niet als belemmering."

Bent u ooit nog teruggeweest naar Turkije?

"Ik kom vaak in Turkije, al blijft het een haat-liefde-verhouding. Tot mijn zestiende kon ik niet terug. Ik ga vaker dan mijn moeder en zus, ik zie mijn familie geregeld, ik doe weleens een weekendje Istanbul. En elke zomer neem ik René en zijn kinderen mee naar Bodrum, aan de zuidwestkust van Turkije, dat is een ritueel geworden. Verder gaat het in het land politiek gezien natuurlijk alleen maar de verkeerde kant op. Het doet me pijn om te zien dat Turkse studenten zo gefocust zijn op Amerika, degenen met geld willen allemaal naar Harvard University, en dan komen ze echt niet meer terug. Ze zijn helemaal niet bezig met Europa. Europa is in crisis, zeggen ze, iedereen is er failliet, en verder hebben jullie rechts-radicale types die ons niet willen hebben. Het is jammer, maar wel begrijpelijk."

Veel Turken zijn antisemitisch, dat moet pijn doen.

"Ja, het is waar, antisemitisch en antihomo, heel heftig. Die gevoelens leven binnen de gemeenschap. We moeten het blijven benoemen. We agenderen antisemitisme vaak in de raad. Laatst hebben we joodse ondernemers uitgenodigd op het stadhuis. Er is veel angst, zowel bij eigenaren als bij klanten. Ik rij weleens met de auto langs de joodse scholen in Buitenveldert om te kijken, daar staan marechaussees voor de deur. Vrienden van ons bereiden dezer dagen een bar mitswa voor in het gezin. Die moeten eerst beveiliging regelen, dan pas kunnen de uitnodigingen de deur uit: 's ochtends in een beveiligde synagoge, 's avonds ergens een beveiligd feest. Ik snap hun angst. Ik ken heel veel joodse mensen die niet met keppeltje over straat durven. Je wilt als stad zeggen: dit kan niet."

Uw partij heeft net met D66 voorgesteld om ook moslimdiscriminatie te gaan registreren. Geweld tegen moslims blijft tot nu toe beperkt tot incidenten. We moeten dus blij zijn dat er zo veel moslima's met een hoofddoek op straat lopen.

"Ja, op straat kúnnen lopen, en dat er geen marechaussees voor moskeeën staan."

undefined

Wie is Dilan Yesilgoz?

1977Geboren in Ankara, Turkije.

1984Turkije ontvlucht en opgevangen in Amersfoort.

1997Studie aan de VU: cultuur, organisatie en management.

2004-2006Medewerker bureau voor onderzoek en statistiek bij gemeente Amersfoort.

2004-2010Landenspecialist Turkije bij Amnesty International Nederland.

2006-2014Senior adviseur van het college van b. en w. over de Amsterdamse haven. Bestuursadviseur veiligheid en zorg, wallenaanpak, coffeeshopbeleid, huiselijk geweld. Werd ook ingeschakeld bij de Amsterdamse zedenzaak.

2014- nuVVD-raadslid veiligheid, armoede en sport.

Yesilgoz, ook auteur van opiniestukken en redacteur bij weblog Republiek Allochtonië, is getrouwd met Rene Zegerius, bestuursadviseur geestelijke gezondheidszorg in Amsterdam en prominent Ajax-lid.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden