GEVEN

Geven. We hebben er meer mee van doen dan we denken. Vrijwel iedereen geeft of ontvangt wel eens iets. Jaarlijks geven we met z'n allen al meer dan acht miljard gulden aan geschenken, we schrijven zo nu en dan een girootje uit. Maar daarnaast zijn er ook de immateriele zaken. We geven hulp, zorg, aandacht.

Voor het eerst is 'geefgedrag' in Nederland op grote schaal onderzocht en de resultaten leveren een scala van feiten, van aardige nutteloze kennis tot relevante sociale patronen. Zo weten we nu zeker dat het bloemetje het hoogst scoort als geschenk en dat het vooral wordt gegeven bij verjaardagen. En dat de gemiddelde Nederlander een gebaar van twintig gulden welletjes vindt. Maar ook weten we nu dat ouderen minder ontvangen dan jongeren en vrouwen meer dan mannen. Sinterklaas blijkt geheel tegen de verwachting niet op de terugtocht. Nog altijd viert 63 procent van de ondervraagden Sinterklaas. En terwijl gemiddeld meer mensen wel 'iets' aan de Kerst doen, blijft Sinterklaas bij uitstek een feest van cadeautjes en de surprises. Spaarzaam zijn we ook. Zo sparen we als geen ander driftig zegels of bonnetjes om een badlaken of koffiekop cadeau te krijgen. Het veranderde een bekende oliemaatschappij zelfs enige jaren in de grootse badhanddoekenleverancier van Nederland. Voor zieleknijpers tenslotte is de uitkomst dat iedereen denkt en zegt meer te geven dan te ontvangen.

'Iemand die te snel teruggeeft is een onwillige schuldenaar en een ondankbaar persoon.' (Seneca) In opdracht van Trouw hebben het afgelopen jaar dr. A.E. Komter en prof. dr. mr. C.J.M. Schuyt, in samenwerking met drs. E.A.F. Buning (Afdeling Marketing Informatie, Perscombinatie), onderzoeksbureau Desan en studentenassistenten van de Universiteit van Amsterdam, onderzoek verricht naar het geef-gedrag van de Nederlander. In de maand september 1992 werd een gestructureerde vragenlijst afgenomen bij een steekproef van 513 mensen, die een redelijke afspiegeling van de Nederlandse bevolking vormde. In het onderzoek werden verschillende 'geefobjecten' onderscheiden: geschenken, geld, voedsel, gastvrijheid en onderdak, hulp en zorg, en bloed. Bij elk geefobject werd gevraagd wat, aan wie, bij welke gelegenheid, om welke motieven men gegeven dan wel ontvangen (of geleend) had gedurende een bepaalde periode, hoeveel het geschenk gekost had en hoeveel tijd was gemoeid met het bedenken (eventueel zelfmaken) en aanschaffen. Tevens werden enkele algemene vragen gesteld over het mooiste, lelijkste of naarste geschenk dat men ooit had gegeven en ontvangen, en over geschenken waardoor men zich gekwetst, beledigd, of in verlegenheid gebracht voelde. Tenslotte is een deel van de 513 respondenten zowel vlak na Sinterklaas, als vlak na kerstmis telefonisch ondervraagd over de betekenis van deze feesten en het geven en ontvangen van geschenken daarbij. Daarnaast hebben studentassistenten van de Universiteit van Amsterdam 99 interviews afgenomen in Amsterdam en omstreken (een niet-representatieve groep, vooral door de overwegend hoge opleiding van de respondenten). Het onderzoek probeerde ook andere, verwante vormen van vrijgevigheid of liefdadigheid op het spoor te komen. De bevindingen daarvan zullen de komende weken in afleveringen in Trouw verschijnen.

Eindredactie: Jan Bezemer en Inez Polak Vormgeving: Leonie Breebaart en Erik Terlouw Diagrammen: Nel van Betlehem en Edouard Buning Foto's: Mark Kohn. Illustratie: Marc Terstroet

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden