Gevangenispersoneel mist vertrouwen in management

Een cipier in de Koepelgevangenis. Beeld ANP
Een cipier in de Koepelgevangenis.Beeld ANP

Het werkklimaat voor gevangenispersoneel is dusdanig verziekt, dat verzocht wordt om een onderzoek.

Het gevangenispersoneel voelt zich door zijn werkgever volstrekt niet serieus genomen. De gevangen-bewaarders komen bij de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) allang niet meer op de eerste plaats, zo vindt de Centrale Ondernemingsraad. Als het op straffen in de organisatie aankomt, heerst bij de medewerkers zelfs het gevoel dat de cipiers meer worden geraakt dan de gedetineerden.

Het woord ‘crisis’ nemen vakbonden en vertegenwoordigend overleg nog niet in de mond, maar veel van de verschijnselen die bij de directie van DJI onder de aandacht worden gebracht, duiden daar wel op. In wat wordt genoemd een ‘dialoogbrief Back tot Basic’ aan DJI-hoofddirecteur Peter Hennephof wordt de directie gesommeerd binnen twee weken met een plan te komen het vertrouwen te herstellen tussen management en personeel.

In eerdere afspraken is gesteld dat leidinggevenden 70 procent van hun tijd op de werkvloer moeten zijn. Daar komt nu niets van terecht, zo vindt de OR: “De bestuurlijke aandacht voor de werkvloer is dramatisch laag”. Het huidige werkklimaat is voor de OR dusdanig verziekt, dat verzocht wordt om de Universiteit Leiden een onderzoek te laten doen.

Tekort

De klachten van het gevangenispersoneel zijn heel divers en zijn niet alleen terug te voeren op een gebrek aan vertrouwen en een angstcultuur. Er is simpelweg te weinig goed gekwalificeerd personeel, vinden vakbonden en ondernemingsraad. Dat leidt ertoe dat in bijvoorbeeld de penitentiaire inrichting Alphen aan den Rijn twee personeelsleden 32 gedetineerden bewaken, terwijl de norm 2 op 24 gedetineerden is. Daarbij wordt ook nog eens gebruikgemaakt van ingehuurd personeel. De honderd ingehuurde krachten van beveiligingsgroep G4S worden niet als volwaardige bewakers beschouwd. Dat laatste weerspreekt de top van het gevangeniswezen.

In de klachtenstroom van het gevangenispersoneel is een patroon te ontdekken. De twee brandbrieven die de ondernemingsraad vorige week naar de directie stuurde, waren een reactie op een gevaarlijk incident in de gevangenis in Alphen aan den Rijn. Daar kon een psychologe maar ternauwernood worden gered toen zij door een gedetineerde werd belaagd. Het incident is volgens een woordvoerder van het ministerie van veiligheid en justitie bij de politie gemeld.

Geweld

Het geweld tegen de psychologe zorgde voor veel commotie binnen de gevangenismuren van Alphen aan den Rijn, maar ook bij collega’s elders. Vorig jaar werden ruim 2000 meldingen gedaan van geweld door gedetineerden tegen de ruim 13.000 medewerkers. In de gevangenissen waren dat er 1880, tegen krap 1600 in 2016. In de tbs-instellingen steeg het aantal incidenten van 86 in 2015 naar 133 meldingen vorig jaar. Het personeel maakt zich grote zorgen over deze toename van de agressie.

Morgen is er een overleg gepland tussen de top van het gevangenis¬wezen en het vertegenwoordigend overleg. De eerste opdracht is het repareren van de vertrouwensbreuk. Wellicht een van de belangrijkste onderwerpen, de toekomst van de gevangenissen, kan niet worden besproken. In totaal is er in Nederland sprake van een aanzienlijk overschot aan bedden, 3000 stuks. Een betere verdeling van het personeel over een kleiner aantal gevangenissen en jeugdinrichtingen zou soelaas kunnen bieden. In 2016 is in een verkenning gemeld dat elf inrichtingen konden verdwijnen, wat een besparing zou betekenen van ruim honderd miljoen euro. De Tweede Kamer heeft echter besloten die pijnlijke operatie door te schuiven. Bij de cipiers speelt de dreiging van sluiting een belangrijke rol.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden