Gevaarlijk gezwatel, en nog vergoed ook

Vorig jaar zomer brak ik mijn pols. Ik koos een mooie rode kleur gips, hing de arm in zo’n sling, en maakte er het beste van. Zes weken ongemak, dat was per slot heel best te overzien.

Het werd een leerzame ervaring, ik kan niet anders zeggen. Vooral door de reacties die de gipsarm opriep. Want dat de breuk het gevolg was van domme pech – hoge hakken, ongelijke vloerplaten, blijven haken – werd door menigeen niet geloofd. Zoiets is nooit toeval, wist de een. Onbewust had ik erop aangestuurd, knikte de ander. Het was een signaal, zei een derde. Nu moest ik het noodgedwongen even kalm aan doen. En dat zou vast ergens goed voor zijn.

Ik moest eraan terugdenken toen ik dinsdag het interview las in deze krant met Christiane Beerlandt, alternatief behandelaar uit het Vlaamse Nazareth. Naar eigen zeggen heeft ze van haar handboek ’De Sleutel tot Zelf-Bevrijding’ al meer dan 100.000 exemplaren verkocht. Daarin levert ze de diepere verklaring voor liefst 1100 aandoeningen – van een zere knie tot aids, van verkoudheid tot kanker.

Haar blijde boodschap: alle ziekten zijn te genezen, als je maar weet waar ’de sleutel’ ligt. Want alle lichamelijke kwalen hebben een psychische reden. Niets gebeurt voor niets. En als je nu maar snapt waar de oorzaak ligt, verdwijnen de klachten. Ook pakweg incest overkomt een mens niet zomaar. De slachtoffers trekken de ellende zelf naar zich toe. Zij stralen, onbewust, ’verleidingsenergieën’ uit naar de daders. Of zoiets.

Jammer genoeg is dit alles geen nieuws. Andere bestsellers uit de new-agewereld variëren op hetzelfde thema: de dingen in dit universum gebeuren nooit zonder bedoeling – ook niet als het ziekten betreft.

Een paar jaar geleden sprak ik een fan van ’A Course in Miracles’, spiritueel leerboek vol doorgevingen van gene zijde. Hij legde omstandig uit dat elke ziekte ’een beslissing’ is, een vorm van ’niet vergeven’. Kort samengevat: als je nu maar je hardvochtige zuster of ijzige moeder vergiffenis schenkt, dan verdwijnt de aandoening vanzelf. Zo kende de man een vrouw die van haar psoriasis genas op het moment dat ze haar gewelddadige vader vergaf. Zij liet, jawel, „letterlijk haar pantsering vallen”.

Het is gezwatel, en het is gevaarlijk gezwatel. Dat de geest enige zeggenschap heeft over het lichaam zal niemand ontkennen. Maar die is helaas zeer beperkt, zoals elke chronisch zieke uit bittere ervaring moet beamen.

Toch is de weerstand tegen dit soort denken minimaal. Sterker, het is inmiddels zo populair dat elke kwaal strijk en zet een diepere betekenis krijgt toebedeeld. Zelfs als het een onnozele polsbreuk betreft.

Dat er zoiets bestaat als toeval en pech – het is een concept waarmee blijkbaar moeilijk valt te leven. En dus krijgt ieder dwaallicht dat de mensheid eeuwige gezondheid belooft ruim baan.

Onbegrijpelijk in dit verband is het standpunt van de Nederlandse zorgverzekeraars. Zonder blikken of blozen vergoeden zij, las ik in de krant, therapieën die zich baseren op het gedachtegoed van de Vlaamse zieneres. „Wij kunnen niet achter elk mal boek aan gaan”, verklaarde een woordvoerder desgevraagd. En dat het heus meevalt met die alternatieve genezers. „Wij vertrouwen op het gezond verstand van de beroepsverenigingen en de cliënt.”

Heel ruimhartig, natuurlijk. Ondertussen betalen alle verzekerden met een zogeheten ’aanvullend’ pakket wél indirect mee aan dit soort malligheid. En dus aan de normalisering ervan.

Als we om te beginnen dáár nu eens tegen in opstand kwamen? Ik doe onmiddellijk mee.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden