Getallen als je beste vrienden

Daniel Tammet heeft een ongelooflijk brein. Hij schreef er een boek over. Maar vooral wil hij laten zien dat autisten als hij in staat zijn een volwaardig en gelukkig leven te leiden.

Voor Daniel Tammet hebben cijfers vormen, kleur en zelfs een persoonlijkheid. De één bijvoorbeeld is een heldere flits, de negen is groot en donker. De vier lijkt op hemzelf, verlegen en stil. De 28-jarige Brit is wat wetenschappers noemen een savant. Er kwam een einde aan zijn teruggetrokken bestaan toen hij drie jaar geleden in het openbaar het mathematische getal pi uit uit zijn hoofd opzei, tot 22.514 cijfers achter de komma. Hij deed er vijf uur over en brak alle records.

„A-viertje na A-viertje volgedrukt met cijferreeksen leerde ik in een paar weken te onthouden”, vertelt Tammet zijn gehoor in wetenschapsmuseum Nemo.

Ook voor talen heeft hij een haast onmenselijk talent. Zo leerde hij in een week tijd IJslands en gaf als bewijs live een interview op de IJslandse televisie.

Net als de ongeveer vijftig andere savants die bekend zijn in de wereld, heeft ook Tammet het syndroom van Asperger, een autistische aandoening. De bekendste savant is de Amerikaan Kim Peek, waarover de speelfilm ’Rain Man’ gaat. Van beroemdheden als Einstein, Dostojevski en Newton wordt nu vermoed dat ze savant waren.

Anders dan de meeste savants, heeft Tammet zijn autisme zo goed onder controle dat hij in staat is om uit te leggen wat er in zijn hoofd gebeurt. Zijn boek ’Op een blauwe dag geboren’ geeft inzicht in zijn bijzondere brein, waarover wetenschappelijk nog maar weinig bekend is. Dit weekeinde was hij in Nederland om het te promoten.

Neurowetenschappers denken dat savants naast een autistische aandoening ook een hersenafwijking hebben. Die zou ervoor zorgen dat deze mensen delen van de hersenen kunnen aanboren die verder voor iedereen afgesloten zijn. Bij Tammet is die hersenbeschadiging vermoedelijk ontstaan na een zware epileptische aanval op zijn vierde.

Tammet wil in Amsterdam ook best even een trucje laten zien. Hij kijkt tien seconden naar de cijferreeks 245763453324767 en kan die vervolgens met zijn zachte stem foutloos herhalen. Zonder nog een keer te kijken doet hij dat op verzoek ook achterstevoren, foutloos, op één cijfer na. Het is hem vergeven, een lezing voor een zaal van 200 mensen is voor hem net zo vermoeiend als het lopen van een marathon, zegt hij. Vervelend vindt hij de opdracht overigens allerminst: „Ik kijk graag naar zo’n reeks, ik krijg kippenvel, zo fijn. Het is een landschap, alle cijfers hangen samen. Ik visualiseer die laatste drie cijfers bijvoorbeeld als 13 keer 59. Zo deel ik ze op en hebben ze allemaal betekenis.”

Zijn talent trekt de aandacht. Hij wil dat graag gebruiken om begrip te kweken voor mensen met asperger. Als kind had hij alleen cijfers om op terug te vallen, van mensen snapte hij niks. „Op mijn achtste voelde ik iets wat ik nog niet eerder had gevoeld, ik begreep dat dat eenzaamheid was.” Hij beschrijft hoe hij van die eenzaamheid een fantasievriendinnetje maakt, waarmee hij een tijdlang onafscheidelijk is. Op een dag vertelt ze hem dat ze ziek is, en ze verdwijnt. Tammet kijkt de kunst van menselijk contact af van zijn zeven broers en zussen. Op zijn twintigste wordt hij zelfs verliefd, op zijn huidige partner Neil.

„Hoe dat voelt heb ik geleerd van het boek ’De Kleine Prins’, die uitlegt dat liefde is dat je uit een zee van een miljoen gezichten dat ene gezicht herkent. Toen begreep ik het.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden