Review

Geslaagde telefilm 'Kaas' mag zo naar de bioscoop

Het gaat goed met het televisiedrama in Nederland en dat is omdat de grote broers uit de filmindustrie er hun neus niet meer voor optrekken.

De nieuwe generatie filmmakers is groot geworden met 'Dynasty' en 'Dallas' in plaats van Godard of Bergman en voelt geen politieke (of cinefiele) noodzaak meer om het massamedium links te laten liggen. Bovendien heeft de televisie geld en een schreeuwende behoefte aan goede verhalen die hopelijk ook nog een onderhuidse bijdrage kunnen leveren aan het signatuur van de omroep. De productiviteit is daarom groter dan ooit. De vraag is nu of de tv-verhalen geslaagd zijn.

Eén succes heeft de productiviteit van het afgelopen jaar al opgeleverd. Woensdagvond ontving regisseur Martin Koolhoven de prijs van de stad Utrecht voor zijn reeds uitgezonden, mooi beheerste telefilm 'Suzy Q', over de lotgevallen van een door Mick Jagger bevangen tiener die haar idool ontmoet. De komende week gaan er op het Nederlands Filmfestival weer zes nieuwe televisiedrama's ('telefilms') in première. Dit keer onder de regisseurs een paar verrassend oude getrouwen uit de filmwereld, zoals Orlow Seunke, Kees Hin, en Gerrard Verhage. Titels als 'Kaas', 'Dichter op de Zeedijk', 'Zaanse nachten' en 'Duinzicht boven' doen vermoeden dat de televisie voor deze nieuwe drama's op zoek was naar 'typisch Nederlandse' verhalen, maar de inhoud blijkt gelukkig minder eenstemmig klein-burgelijk dan op het eerste gezicht lijkt. Zo is 'Zaanse nachten' van Kees Hin niet een zwierige Keetje Tippel-draak maar een quasi-ironisch, eigenlijk vrij zwaarmoedig, dronken verslag van de poldernachten van een zatte dichter die het leven niet aankan. De iets te grote identificatie met deze alcoholist zorgt er wel voor dat het drama al even doelloos wordt als de man zelf, afgezien dan van die ene gelukkige scène waarin 'Oud geld'-actrice Jacqueline Blom haar komische opwachting maakt.

'Duinzicht boven' van Gerard Jan Rijnders is het Werktheater revisited maar dan in grimmige vorm. In deze mistige zedenschets van een bejaardentehuis waar de dwangmatige levensregeltjes van de verschillende bewoners in het geheel niet op elkaar aansluiten, wordt goed geacteerd (dat is Toneelgroep Amsterdam wel toevertrouwd) maar het drama mist de warmte en eigenlijk ook - al is het niet meer van deze tijd - de ideële boodschap van de Werktheaterproducties.

Wat veelal ontbeert in de nieuwe drama's is een goed verhaal. In 'Het paradijs' van Maarten Treurniet is het zelfs bijna gênant hoe het talent van regisseur en acteurs (zoals Renee Fokker, Peter Gorissen) verloren gaat in een scenario dat van clichés (hoer wordt weldoenster) en leuke vondstjes (man blijkt vrouw) aan elkaar hangt. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de twee producties die zich baseren op een bestaande roman het meest overtuigen. 'Dichter op de Zeedijk' van Gerrard Verhage, samen met 'Suzy Q.' en 'De wet op het kleinbedrijf' van Kees Vlaanderen, gisteren op het filmfestival genomineerd voor het Gouden Kalf in de categorie televisie-drama, is de nostalgische geschiedenis van de dichtende, twaalfjarige Constand die zijn dagen slijt in een versleten bar met strenge oma, gekke moeder en gouden barmeisje. De film is net teveel het bekende puberverhaal en te weinig de Zeedijk om lang te beklijven, maar ontroert bij momenten. En gelukkig is er ook nog het mooie en zorgvuldig verfilmde 'Kaas', naar de klassieke novelle van Willem Elsschot. In 'Kaas' toont Orlow Seunke zich de regisseur die we ons nog herinneren van 'De smaak van water' en 'Pergola'. De alledaagse beslommeringen van de sympathieke, onzakelijke boekhouder Laarmans die zijn Kaasdroom poogt te verwezenlijken met het verhandelen van 10 000 Edammers, nemen onwerkelijke, absurde vormen aan in dit helder gefilmde, kleinburgerlijk universum vol lieden die het goede met elkaar voor hebben. Josse de Pauw maakt van Laarmans een volwassen Kees de jongen: naïef pocherig wanneer hij nog in zijn succes gelooft, maar ook kinderlijk snel verzoend met zijn ondergang. Hopelijk is deze geslaagde telefilm snel in de bioscoop te zien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden