Gesjoemel met rijbewijzen Netwerk particulieren omzeilt wet en helpt Duitse dronkaards

NIJMEGEN, VENLO - Rijschoolhouders in het oosten en zuiden van Nederland hebben een truc gevonden om Duitse automobilisten, die van de rechter een rijverbod kregen opgelegd, toch aan een rijbewijs te helpen.

Het Nederlandse ministerie van Verkeer en waterstaat dacht aan het gesjoemel met rijbewijzen een einde te hebben gemaakt door een aanscherping van het Wegenverkeersreglement, dat sinds 1 januari vereist dat een buitenlandse aanvrager van een rijbewijs minstens een half jaar in een Nederlandse gemeente moet staan ingeschreven.

Het departement hoopte dat deze maatregel het Duitse rijbewijstoerisme in de grensstreek de das om zou doen, maar volgens het Centraal Bureau Rijvaardigheid (CBR) is niets minder waar. Binnen korte tijd is in de provincies Limburg en Gelderland een netwerk van rijschoolhouders en particulieren opgebouwd, dat tegen forse vergoedingen Duitsers aan een papieren adres in Nederland helpt, en met een uittreksel van het geboorteregister kan zo na zes maanden toch een Nederlands examen worden aangevraagd.

Volgens het CBR zou het afgelopen jaar aan ruim duizend Duitsers, die volgens de Duitse autoriteiten een gevaar op de weg zijn, toch een Nederlands rijbewijs zijn verschaft. Alleen al in Limburg doen wekelijks 25 Duitsers - die hun rijbewijs hebben moeten inleveren, omdat zij herhaald dronken achter het stuur zaten, doorreden na een aanrijding, of roekeloos rijgedrag vertoonden - rijexamen, alsof er niets gebeurd is.

Het Duits rijbewijstoerisme kwam een aantal jaren geleden op gang, toen Nederlandse rij-instructeurs via advertenties in Duitse bladen de gaten in de Nederlandse en Duitse wetgeving lieten zien. Duitse automobilisten van wie het rijbewijs was afgenomen, zagen nogal op tegen de psychologische test, die bij het aflopen van de ontzegging van de rijbevoegdheid moest worden doorstaan, alvorens het rijbewijs werd teruggegeven.

Die zogenaamde 'idiotentest', zoals het onderzoek in de volksmond werd genoemd, kostte minstens enkele duizenden Duitse marken, en daarnaast was er bij de verleners sprake van willekeur. Vaak was het onduidelijk op welke gronden automobilisten werden goed- of afgekeurd.

Fors bedrag

De Nederlandse rij-instructeurs wisten daar wel wat op. De Duitsers konden voor een fors bedrag in Nederland wat theorielessen nemen, vervolgens wat lessen in de praktijk om daarna - hopelijk - te slagen voor het CBR-examen. Men kreeg zo een rijvaardigheidsbewijs, waarna een Nederlands rijbewijs kon worden aangevraagd.

Met dat rijbewijs gingen zij naar de (voormalige) DDR, waar de administratie op de gemeenten nog niet geautomatiseerd was, waar het Nederlandse rijbewijs weer werd geruild voor een Duits. Veelal waren de ambtenaren aan het loket niet op de hoogte van het feit dat het rijbewijs van de aanvrager door de justitie was ingenomen.

Met het Duitse rijbewijs op zak konden de automobilisten weer het verkeer in, bij een oppervlakkige verkeerscontrole zouden zij niet door de mand vallen.

Volgens Ger Boereboom, CBR-manager in de regio Zuid-Nederland, is het na 1 januari 1993, toen het nieuwe Wegenverkeersreglement in werking trad en buitenlanders ten minste een half jaar in Nederland moesten wonen, alvorens rij-examen kon worden gedaan, slechts even stil geweest bij de malafide rijinstructeurs. Na zes maanden bleek dat zij wat op de aanscherping hadden gevonden. Duitse automobilisten kwamen met een uittreksel van het geboorte-register in de hand, examen doen.

“Het CBR kan niets aan deze praktijken doen”, volgens Boereboom. “De aanvragers voldoen aan de voorwaarden, dus het CBR kan niet weigeren een rij-examen af te nemen. Formeel doen de rij-instructeurs die voor de Duitsers bemiddelen, niets strafbaars. De Duitsers kunnen aantonen dat ze een half jaar in Nederland zijn, en dan kan er les worden gegeven. Toch is de werkwijze van de Nederlanders te veroordelen”, aldus Boereboom.

Zij maken gebruik van een gat in de wetgeving, en verdienen daar grote sommen geld mee, die weer via omwegen in het buitenland worden vastgezet. De belastingdienst in de grensstreek doet momenteel een onderzoek naar belastingontduiking.

Volgens het CBR vragen rijschoolhouders bedragen van drie- tot zesduizend gulden voor de bemiddeling, de lessen en een theorie- en praktijk-examen. De particulieren die een Duitser een half jaar op papier onderdak verlenen, kunnen rekenen op een vergoeding van 400 gulden.

Boereboom van het CBR zegt “uitermate verbaasd” te zijn over het feit dat de Duitsers na zo veel voorbeelden van gesjoemel met rijbewijzen, het nog steeds niet is gelukt een sluitende administratie voor de afgifte van rijbewijzen te ontwikkelen. “Maar ik persoonlijk zet ook vraagtekens bij Nederlandse gemeenten, die niets ondernemen, als in het bevolkingsregister vijftig Duitsers staan ingeschreven, op een adres.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden