Gesjacher rond Duits 'verzoeningsfonds'

'Schaamteloos gepoker' is het al genoemd. Moeten de dwangarbeiders die de oorlogsmachine van de nazi's draaiende hebben gehouden genoegen nemen met zeven miljard mark, of doet de Duitse industrie er nog een miljardje bij?

In Bonn onderhandelen de advocaten van de slachtoffers vanaf vandaag weer met vertegenwoordigers van de Duitse regering en het bedrijfsleven over een schadeloosstelling. Aan de vooravond van het overleg heeft oud-minister Otto Graf Lambsdorff, onderhandelaar namens het kabinet-Schröder, het bod verhoogd van twee naar drie miljard mark.

De bedrijven blijven vooralsnog op vier miljard staan, zodat Duitsland bij elkaar bereid is zeven miljard mark te schuiven, bijna acht miljard gulden. Dat is ver beneden de eis van de advocaten van de voormalige dwangarbeiders: ruim 25 miljard gulden. Aanvankelijk vroegen zij ruim het dubbele.

Het kabinet heeft de industrie dringend gevraagd haar bod ook te verhogen. Werner Müller, de partijloze minister van economische zaken, heeft gesuggereerd de stakingskassen aan te spreken. Want Duitsland kent een weldadige arbeidsrust. Maar de ondernemers hebben dat resluut afgewezen.

De term 'schaamteloos gepoker' is afkomstig van het weekblad Die Woche, niet het enige medium dat zich hevig opwindt over de stuitende gierigheid van regering en (vooral) bedrijfsleven. ,,Duitsland dreigt zijn aanzien definitief te verspelen'', aldus het blad.

Een deel van de Duitse pers beschuldigt de betrokken bedrijven er openlijk van de zaak te traineren. Elke dag sterven er tientallen dwangarbeiders. De jongsten onder hen zijn de 75 gepasseerd. Nog even, en een schadeloosstelling is niet meer nodig.

Zo'n tien miljoen mensen hebben in de Tweede Wereldoorlog voor de nazi's moeten werken. Het ging vooral om Polen, Russen en Oekraïeners, maar ook om Nederlanders. Hoeveel er nog in leven zijn, is onbekend.

Naar schatting wordt bij een bedrag van tien miljard mark per persoon vijf- tot tienduizend mark uitgekeerd.

Een schijntje gezien het keiharde werk dat ze onder mensonterende omstandigheden moesten verrichten. De bedrijven vinden het een heel bedrag, ,,zeker voor mensen in Polen en Rusland waar de levensstandaard een stuk lager ligt''.

De ondernemingen mogen de vier miljard aftrekken van de belastingen. Per saldo hoeven ze bij hun huidige bod maar twee miljard te betalen. Ze stellen zich arrogant op. Een woordvoerder zei tegen een advocaat van de dwangarbeiders botweg: ,,Jullie zijn alleen op geld uit''. Tot nu toe zijn zestien grote bedrijven betrokken bij het 'verzoeningsfonds', onder andere BASF, Hoechst, Daimler-Chrysler, Allianz, Volkswagen en Siemens.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden