Geschokte reacties: Zwagerman was een grootheid

Joost Zwagerman (m) in 2011 tijdens de 60e editie van het jaarlijkse Boekenbal in de Stadsschouwburg in Amsterdam. Beeld ANP
Joost Zwagerman (m) in 2011 tijdens de 60e editie van het jaarlijkse Boekenbal in de Stadsschouwburg in Amsterdam.Beeld ANP

In Nederland is geschokt gereageerd op het overlijden van schrijver Joost Zwagerman. Zijn dood is een onvoorstelbaar tragisch bericht en een groot verlies, aldus minister Jet Bussemaker dinsdagavond.

"Zwagerman heeft veel jongeren vertrouwd gemaakt met literatuur door werken als Gimmick en Vals Licht. Met zijn optredens in De Wereld Draait Door nam hij een breed publiek mee in de literaire wereld. Zijn aanstekelijk enthousiasme zorgde ervoor dat je niet anders kon dan meebewegen'', zei Bussemaker.

De auteur was volgens Bussemaker niet alleen literair schrijver, hij schreef ook over beeldende kunst en popmuziek, hij presenteerde en was pamflettist. ,,Ik heb De schaamte voor links er weer bijgepakt, om het te herlezen, als eerbetoon.''

"Zwagerman was een grootheid. Zijn boekenweekgeschenk werd gemaakt met de grootste oplage", aldus Eppo van Nispen tot Sevenaer, directeur Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek, die zei diep geschokt te zijn. "Dit is iets wat niemand had voorzien. Ik sprak hem kort geleden nog voor een project. Het is een drama voor zijn familie.''

Joost Zwagerman sprak "zonder cynisme, maar met pure hartstocht en geestdrift'' over de kunsten, zei presentator Matthijs van Nieuwkerk dinsdagavond bij Pauw. Zwagerman sprak regelmatig in De Wereld Draait Door over de kunst. "God, wat heeft hij ons geleerd man'', voegde Van Nieuwkerk eraan toe.

Philippe Remarque, hoofdredacteur van de Volkskrant, prees de manier waarop Zwagerman over kunst kon vertellen. "Joost kon als geen ander lezers meetrekken in zijn niet aflatende enthousiasme voor kunst. Hij wist een groot publiek te bereiken, ook met bijvoorbeeld zijn stukken over abstracte kunst.''

Peter Vandermeersch, hoofdredacteur van NRC Handelsblad, schreef op Twitter: 'Dit komt zo hard aan. Shit.' Zwagerman had columns in de beide kranten.

Collega-schrijver Arthur Japin zei: "Je voelde en je wist dat hij zoekende was. Hij kwam toen met de term een redmiddel, een laatste redmiddel. Ik begreep het niet. En nu begrijp ik hem.'' Zwagerman interviewde Japin in 2005 voor Vrij Nederland, onder meer over zelfmoord.

Schrijfster Heleen van Royen schreef gisteravond op haar Facebookpagina: 'Joost, ik wil niet dat je dood bent. En ik ben zeker niet de enige. We moeten nog praten samen, glazen heffen, het leven doornemen, lachen. Je bent me zo dierbaar. Ik weet hoe zwaar het aardse bestaan je soms valt. Daar hebben we het over gehad. Ik weet dat ik tegen je heb gezegd dat je geen gekkigheid moet uithalen. Dat je me altijd eerst zou moeten bellen. Dat ik het je dan uit je hoofd zou praten. En dat zou me lukken. Maar je hebt niet gebeld vandaag.'

Ook op de website condoleance.nl lieten dinsdagavond al honderden mensen een boodschap achter nadat bekend was geworden dat Zwagerman zelfmoord had gepleegd. 'Prachtig mens. Vindt rust en kom thuis', schreef iemand.

Anderen prijzen de manier waarop Zwagerman over kunst vertelde. 'Een bevlogen mens is heengevlogen', schrijft een ander. En: 'Wat een schok is het dat deze begenadigde man niet meer leeft en voor zijn eigen dood heeft gekozen. Hij heeft zoveel moois gebracht in zijn boeken maar ook in De Wereld Draait Door, waar ik graag naar hem luisterde.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden