Review

Geschiedschrijving Eindelijk een biografie van Joh. Huizinga

Anton van der Lem: Johan Huizinga - Leven en werk in beelden & documenten. Wereldbibliotheek, Amsterdam; geill., XVI + 309 blz. - F 49,50 (pb), F 59,50 (geb.).

Die vijf toonden zich er allen verbaasd over dat Nederland nog altijd geen enkele biografie van de wereldberoemde geschiedschrijver had voortgebracht. Sinds donderdag is in deze leemte voorzien - door Van der Lem zelf, die eerder Huizinga's 'Briefwisseling' mede redigeerde, diens 'Amerika Dagboek' bezorgde en bezig is aan een dissertatie over Huizinga en de Nederlandse beschaving in de 17e eeuw.

'Johan Huizinga - Leven en werk in beelden & documenten' is, zoals de auteur bij de presentatie ervan uiteenzette, geen intellectuele biografie, 'want daarvoor moet je beschikken over een inzicht en een overzicht als Huizinga zelf had'. Het 'is bedoeld als een inleiding' tot leven en werk, waarin 'niets betreffende Huizinga bekend wordt verondersteld'.

Van der Lem koos voor een opzet die deels chronologisch is, en deels thematisch. Zo wijdde hij afzonderlijke hoofdstukken aan vrienden van Huizinga en aan diens getekend oeuvre. Daarvan konden, dankzij royale medewerking van nazaten, ettelijke specimina in het door de graficus Harry N. Sierman voorbeeldig verzorgde boek worden opgenomen.

Ofschoon als vrij elementair geafficheerd, blijkt de eerste biografie van Huizinga veel behartigenswaardigs te bevatten voor minister Ritzen en universitaire colleges van bestuur, getuige althans de inleiding van prof. dr. B. Kempers bij de presentatie. Hij hield deze afwezigen het afgedankte ideaal voor van de hoogleraar wiens primaire taak is, boeken te schrijven, ongehinderd door bestuurlijke en administratieve beslommeringen, rigide onderzoeksprogramma's en voorwaardelijke financiering. Hij protesteerde tegen universitaire bezuinigingen op buitenlandse reizen en bibliotheken. En aan Huizinga's ontboezeming dat de grondgedachten voor 'Herfsttij der Middeleeuwen' hem op wandelingen langs het Damsterdiep waren ingevallen, verbond hij de conclusie dat aio's en oio's vaker wandelend moeten worden aangetroffen in de omgeving van waterwegen.

Het eerste exemplaar van de biografie werd aangeboden aan Huizinga's oudste kleindochter, mevrouw F. M. Scholten-Huizinga, dochter van de auteur van 'Adriaan en Olivier'. Zij prees o. a. de tekenkunst van haar grootvader ('een Herge avant la lettre') en herinnerde zich nog altijd met dankbaarheid hoe hij eens, toen zij op een wandeling last kreeg van haar zojuist aangemeten steunzolen, deze in een vijver had geworpen met de uitroep 'Weg met de martelwerktuigen!'. (JdB)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden