Geruchten over besmettingen in klinieken belemmeren de stijd tegen ebola in Congo

In brand gestoken ebola behandelcentrum van Artsen zonder Grenzen in Katwa. Beeld REUTERS

Een goede preventieve medische aanpak van ebola in Congo loopt spaak. Met als gevolg meer besmettingen.

De uitbraak van ebola in de Democratische Republiek Congo komt maar niet onder controle, ondanks een effectieve medische preventieve aanpak. Vanwege toenemend geweld en wantrouwen jegens gezondheidswerkers en noodklinieken, stijgt het aantal gevallen juist.

Het aantal nieuwe gevallen van ebola stond met 59 de afgelopen week op het hoogste aantal dit jaar. Het Internationale Rode Kruis vermoedt dat er waarschijnlijk veel meer nog onopgemerkte besmettingen zijn geweest.

Aanvallen

Na afgelopen weekeinde piekte het aantal ebola-gevallen tot boven de duizend. Dat is het hoogste aantal sinds de uitbraak van de epidemie vorig jaar augustus. Circa twee derde van de slachtoffers is inmiddels overleden. 

Het Rode Kruis verwacht dat er nog zes maanden tot een jaar ­nodig is om ebola uit te bannen in Congo. Aan de ene kant lijkt de aanpak van de hulporganisaties wel te werken. Bij elk geval van ebola wordt diens omgeving preventief ingeënt met het experimentele ebola-vaccin, V920 van farmaceut Merck. Dat werkt in zeker 95 procent van de gevallen, waardoor nieuwe besmettingshaarden uitblijven. Ook is 90 procent van de mensen in de ebola-hotspots Noord-Kivu en Ituri bereid om ingeënt te worden en mee te werken aan controles.

Maar aan de andere kant lopen het Rode Kruis, de WHO, Artsen zonder Grenzen en het Congolese ministerie van volksgezondheid in dezelfde regio aan tegen een diep wantrouwen jegens instanties. In februari werden twee klinieken in de zwaar getroffen steden Katwa en ­Butembo aangevallen en in brand ­gestoken. In Butembo gebeurde dat zelfs twee keer. Gewapende groepen die autonomie willen, zoals de Mai-Mai of de Allied Democratic Forces, zouden de drijvende kracht zijn. Zij wakkeren ook het wantrouwen aan onder de bevolking tegen ebola-artsen, verpleegsters en noodklinieken met geruchten dat Congolezen in die klinieken met ebola besmet worden.

Het is de strategie van het Rode Kruis om zo veel mogelijk samenwerking te zoeken met lokale ­gemeenschappen bij de voorlichting en aanpak van ebola. Meer dan honderd dorpsteams zoeken contact in kerken, scholen en marktplaatsen. Vrijwilligers en gezondheidswerkers gaan van deur naar deur om mensen over ebola te informeren en hulp voor andere medische problemen aan te bieden.

Bekende patiënten

Artsen zonder Grenzen heeft sinds begin van de maand de noodposten in Butembo en Katwa verlaten ­omdat het daar voor hun medewerkers te gevaarlijk is. De stijging van het aantal slachtoffers vindt vooral in deze steden plaats. De afgelopen tijd verplaatste de ziekte zich ook naar twee zones die tot nog toe vrij van ebola waren. Vooral dat was een behoorlijke tegenvaller voor de hulporganisaties. De nieuwe ziektegevallen konden niet in verband worden gebracht met al bekende ebola-patiënten, legt Francesco Segoni van Artsen zonder Grenzen uit.

Ook aan de grens met Burundi, Rwanda, Oeganda en Zuid-Soedan wordt streng gecontroleerd door het Rode Kruis. Oeganda, dat ­tegenover de getroffen Congolese provincies Ituri en Noord-Kivu ligt, heeft bij 25 grensovergangen Rode Kruis-posten ingericht om de vele duizenden passanten per dag te controleren op symptomen van ebola, soms met de thermometer in de hand. Bij twijfel worden mensen in quarantaine ­geplaatst. Sinds het begin van de ­uitbraak zijn er volgens de WHO 44 miljoen mensen die de grens overstaken gecontroleerd. Tot nog toe heeft ebola Oeganda en de andere buurlanden nog niet bereikt.

Lees ook: 

Wantrouwende Congolezen branden ebolaklinieken plat

Aanvallen op ebolaklinieken in Congo nopen Artsen zonder Grenzen om te stoppen met het werk in het hart van de ebola-epidemie.

Ebola slaat steeds harder toe in Congo

Het dodental in Congo staat op minstens 510. De vrees is dat ebola overslaat naar buurlanden als Oeganda en Rwanda.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden