Gerry Adams krijgt zijn informatie over het Ira ook maar van journalisten

ROTTERDAM - Gerry Adams wil niet te zwaar tillen aan die splitsing van het Ira, het verboden Ierse republikeinse leger.

Dat er bij het Ira en zijn eigen partij Sinn Fein hardliners opstappen uit onvrede met het verloop van het vredesberaad over Noord-Ierland, betekent niet dat het vredesproces wordt bedreigd of dat er gevaar bestaat voor opleving van het geweld in Noord-Ierland. “Als ze willen weglopen, hebben ze daar het recht toe”, zegt de Sinn Fein-leider, die de splitsing in de militaire en politieke gelederen van de Noord-Ierse republikeinen afdoet als een propaganda-campagne van de protestantse unionisten, in samenwerking met de Britse veiligheidsdiensten.

Zowel tijdens als na zijn lezing over 'de rol van Sinn Fein en de internationale gemeenschap in het Noord-Ierse vredesproces', gisteren voor de Erasmus universiteit in Rotterdam, vermijdt Adams zorgvuldig elke toespeling op een relatie tussen Sinn Fein en het Ira als zijnde de militaire vleugel van zijn partij. Over een eventuele verbreking van het al ruim een half jaar oude bestand door de afgesplitste Ira-haviken zegt hij “van journalisten die specialist zijn op Ira-gebied” te hebben gehoord dat het nogal meevalt met dat gevaar; hijhult zich in nevelen over de 'zwaarte' van de weglopers. Overigens vindt hij de omschrijving van Sinn Fein als de politieke arm van het Ira en omgekeerd het Ira als de militaire tak 'niet adequaat': “Sinn Fein is een onafhankelijke partij. Je kunt net zo goed het Britse parlement de politieke vleugel van het Britse leger noemen.”

Veel opzienbarends heeft Adams niet te melden in Rotterdam, maar dat valt ook niet te verwachten van een partner in moeizaam vredesberaad met de protstantse unionisten (achter gesloten deuren, en onder Brits-Ierse auspiciën). “De oorzaken van het conflict zijn niet complex”, zegt de Sinn Fein-president, en weidt uit over kolonialisme en onderdrukking door de Britten en hun Noord-Ierse protestantse medestanders. Alleen, de oplossing is wel complex, zegt hij, en die ligt in de bereidheid van de Britten om verantwoordelijkheid te accepteren voor het conflict. Adams: “Londen moet de veiligheidsoptie laten vallen, de militarisering stopzetten, en de politieke agenda adopteren. Daarin zoek je consensus, een vergelijk, contact met de tegenpartij.”

Wat dat laatste betreft is het van de kant van de unionisten maar droevig gesteld, vindt Adams. Sinds het overleg in het Noord-Ierse Stormont Castle in september begon, hebben welgeteld twee unionisten hem aangesproken. 'Hallo, hoe gaat het?' en 'Slecht weer vandaag, hè?'

De unionisten moeten aangemoedigd worden, en dat is de taak van de regering-Blair in Londen, zegt Adams. “De unionisten zijn bang voor een oplossing, want elke oplossing betekent verandering. Daarom is het wel begrijpelijk dat ze niet met Sinn Fein willen praten, want Sinn Fein is de enige oorlog die de unionisten nog hebben. Wij willen maximale verandering. We willen een einde aan de unie met de Britten, en vereniging met Ierland, een einde aan de verdeling, aan de discriminatie.”

En daar wringt nu juist de schoen. Het sleutelprincipe, het uitgangspunt bij de onderhandelingen in Stormont is de onwrikbare stelling van de Britse regering, vastgelegd in de gemeenschapplijke verklaring van Londen en Dublin, dat elke verandering in de status van Noord-Ierland slechts kan plaatsvinden in overeenstemming met de meerderheid van de bevolking aldaar. En die bestaat nog steeds voor zestig procent uit protestanten.

Adams geeft een geheel eigen uitleg aan die 'overeenstemming', en stelt dat daarbij álle Ieren op het eiland moeten worden betrokken, dus ook ook 3,5 miljoen in de Ierse republiek. “Wij zoeken naar overeenstemming met alle partijen. Londen wil echter de unie van Noord-Ierland met Engeland in stand houden, daarom zal Blair de Britse politiek moeten herzien. En daarin zoeken wij overeenstemming, met Londen, met de unionisten. Maar wat wij dan niet accepteren, is een veto van de unionisten.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden