Geroofde tekening van Van Gogh onder de hamer

Het Britse veilinghuis Sotheby's brengt een door de nazi's geroofde en aan de eigenaresse teruggegeven tekening van Van Gogh onder de hamer.

De verkoop gebeurt op verzoek van de eigenaresse, een erfgename van de in een concentratiekamp omgekomen joodse kunstverzamelaar Max Silberberg. De waarde van de Van Gogh wordt geschat op ruim elf miljoen gulden.

Silberberg zag zich in 1935 gedwongen de tekening van olijfbomen voor het Alpilles-gebergte - getiteld 'L'Olivette' - te verkopen nadat zijn huis was onteigend en hij in financiële problemen was geraakt. De Van Gogh is slechts één kunstwerk uit de beroemde en omvangrijke collectie van de steenrijke industrieel uit Silezië. De over de hele wereld verspreide, voor een deel verdwenen verzameling omvatte werken van onder anderen Degas, Pissarro en Renoir.

De erfgename Gerta Silberberg, de vrouw van Max Silberbergs zoon Alfred, kan sinds kort over de Van Gogh beschikken. Zij kreeg de tekening van de stichting Pruisisch Cultuurbezit, die in Berlijn zeventien musea beheert. Het bestuur van deze door de overheid gefinancierde instantie besloot vorige maand in principe alle kunstwerken uit het bestand terug te geven die onder Hitler van joodse burgers waren afgeperst of geroofd.

De weduwe krijgt behalve de tekening van Van Gogh een werk van de Duitse schilder Caspar David Friedrich en een schilderij van Hans von Mares. Het gaat om de eerste teruggave door de stichting aan de rechtmatige eigenaar, en zij geldt meteen als een van de belangrijkste.

Een woordvoerder van de stichting verklaarde gisteren dat het tot voor kort niet bekend was dat het werk 'L'Olivette', dat in het Berlijnse Kupferstichkabinet verbleef, tot de Silberberg-collectie behoorde. De verkoop bij Sotheby's is in december. Behalve de 'L'Olivette' wil de 85-jarige Silberberg, die onder bescheiden omstandigheden in Groot-Brittannië leeft, ook de tekening van Caspar David Friedrich laten veilen. De Berlijnse stichting overweegt het schilderij van Hans von Mares terug te kopen.

In een gesprek met een Berlijnse krant verklaarde de schoondochter van Silberberg onlangs dat ze al tijden de hoop had opgegeven ooit nog een van de werken terug te zien. Ze had domweg het geld niet om speurwerk te laten verrichten.

In haar plaats en die van andere gedupeerden diende de joodse organisatie Jewish Claims Conference in Frankfurt een claim in. Een woordvoerster van de organisatie begroet de teruggave, maar laakt andere Duitse musea die doen alsof hun neus bloedt en zich achter allerlei officiële paragrafen verschuilen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden