Gergjev draagt zijn festival op aan slachtoffers MH17

Organisatie wil politiek gescheiden houden van kunst. Zo niet de Russische dirigent.

Vanavond begint in Rotterdam het Gergjev Festival. Dat dirigent Valery Gergjev, ter ere van wie dit festival jaarlijks wordt gehouden, een vriend is van de Russische president Poetin en openlijk de inname van de Krim heeft gesteund, is geen belemmering voor de organisatie.

"Wij vinden dat politieke standpunten geen plaats verdienen in de artistieke wereld. Het festival mag niet gebruikt worden als plek waar mensen hun politieke opvattingen kunnen uiten," zegt de woordvoerder van het Gergjev-festival.

Gergjev zelf denkt daar blijkbaar anders over. In een verklaring, te lezen op de website, veroordeelt hij het neerschieten van de MH17 en draagt hij het festival op aan de slachtoffers en nabestaanden ervan.

De woordvoerder: "Dat is een persoonlijke verklaring van Gergjev, op eigen initiatief." Maar die prijkt wel op de website van het festival. "Want wij onderschrijven natuurlijk wel zijn oproep voor vrede."

Het festival zegt dat de kaartverkoop 'grosso modo' hetzelfde verloopt als voorgaande jaren. Wel heeft de organisatie mailtjes en brieven binnengekregen waarin mensen onder andere hun zorgen uitten over de samenwerking met Gergjev. "Maar die zijn op de vingers van twee handen te tellen."

Deze week riep vertaler Hans Boland, die de prestigieuze Russische Poesjkin Medaille heeft geweigerd, kunstenaars op afstand te nemen van Poetin. In het buitenland worden Russische artiesten die als medestander van Poetin te boek staan, belaagd met demonstraties. Zeker nadat in maart 508 mensen uit de cultuurwereld hun naam zetten onder een verklaring die de inname van de Krim en Poetins politiek in Oekraïne steunde.

Hoewel Boland veel waardering kreeg voor zijn actie, blijft het verder in Nederland nog stil. Niet alleen het Gergjev Festival vindt dit niet het moment voor actie, ook de Hermitage in Amsterdam houdt zich stil. De kunsthal organiseert tentoonstellingen uit de collectie van de Hermitage Sint Petersburg, maar ziet daarin geen politieke dimensie. Wel krijgt de Hermitage vragen daarover, zowel van media als van bezoekers. "Maar wij leggen geen statements af."

Bij het Concertgebouw staan regelmatig Russen op het podium. Maar op dit moment geen musici die zich positief hebben uitgelaten over Poetins beleid. "Het is nu dus niet aan de orde", zegt een woordvoerder. "Wat niet betekent dat het nooit tot een boycot zal komen. Politiek onwenselijke denkbeelden van artiesten kunnen heel goed van invloed zijn op ons beleid. De geschiedenis heeft geleerd dat je kunst en politiek niet kunt scheiden."

Concertorganisator en impresario Marco Riaskoff van de serie Meesterpianisten in het Concertgebouw is bevriend met Gergjev en met een andere vriend van Poetin, Denis Matsuev. Hij vindt een boycot op dit moment te ver gaan. "Het is vreselijk wat er in Oekraïne gebeurt. Maar we weten nog niet precies wat de rol van Rusland is. Ook weten we niet of kunstenaars geheel zonder druk hun steun betuigen. Bedenk ook dat meer dan 90 procent van de Russen Poetin steunt. Moet je die allemaal gaan boycotten?

"Kunst en politiek zijn niet te scheiden, want kunst staat niet boven de wet. Maar op dit moment vind ik een boycot te ver gaan."

Ivo Opstelten

Minister Ivo Opstelten (veiligheid en justitie) is deze week uit het comité van aanbeveling van het Gergjev Festival gestapt, nadat De Telegraaf had onthuld dat hij deze nevenfunctie bezat. Volgens zijn woordvoerder was het een fout. "Hij dacht dat hij al zijn functies had opgezegd toen hij minister werd, maar deze was over het hoofd gezien." Ministers mogen geen nevenfuncties hebben.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden