Gerespecteerd en gevreesd

Het jaaroverzicht van NRC-Handelsblad onthulde wie wij belangrijk vinden en waarom. De lijst van vips die in 2000 stierven telde 42 personen. Onder hen twee vrouwen; Sirimavo Bandaranaike, de eerste vrouwelijke premier ter wereld, en schrijfster Helène Nolthenius. De vier Nederlandse mannen die ook internationaal iets betekenden maakten allen, opmerkelijk genoeg, naam in de exacte wetenschappen; Hendrik Casimir, Abraham Pais, Henk van de Hulst en Dirk Jan Struik.

Van al die topdooien kreeg er slechts één het predikaat 'gerespecteerd', overigens samen met gevreesd; Hafez al Assad.

Dertig jaar lang oefende de president van Syrië een schrikbewind uit, waarbij veel doden vielen. In de stad Hama liet Assad dertigduizend opstandige inwoners afslachten.

Libanon wordt al bijna twintig jaar de facto door Syrië bezet. Het land heeft weliswaar een eigen regering, maar Syrische soldaten zorgen voor de interne veiligheid en Syrië bepaalt Libanons buitenlands beleid. De islamitische Hezbollah kan zijn gang gaan in Zuid-Libanon, binnen de grenzen die Damascus heeft getrokken. In het conflict met Israël is Syrië onverzoenlijk. Palestijnse extremistische organisaties kregen onderdak in Syrië, elk vergelijk met Israël werd afgewezen. Toen Egypte en, later, Jordanië vrede sloten met Israël werden ze door Damascus ter verantwoording geroepen. In zijn oorlogen met Israël toonde Syrië zich altijd een wrede tegenstander.

Waar komt dan dat 'gerespecteerd' vandaan? Omdat hij zich hield aan de afspraken die hij na de Jom Kippoeroorlog maakte met Israël. Zijn bevolking, Israël, Libanon, de Palestijnen, de andere Arabische landen -iedereen wist wat ze aan hem hadden. Zijn onbuigzaamheid en duidelijkheid maakten deze misdadige leider ook betrouwbaar.

Zal het met Arik Sharon hetzelfde gaan? Krijgt ook hij bij zijn dood het predikaat 'gevreesd en gerespecteerd'? Sharon wordt op 6 februari als Israëls premier gekozen, tenzij er iets volstrekt onvoorziens gebeurt. Palestijnse extremisten blokkeerden indertijd de overwinning van Shimon Peres door zelfmoordaanslagen en hielpen zo Benjamin Netanjahoe aan de macht. Zelfmoordaanslagen nu zullen Sharons positie alleen maar versterken.

Menigeen voelt voor Sharon de walging die ze voor Assad hadden moeten voelen. Als generaal schrok hij voor geen strijd terug. Als minister van defensie liet hij het Israëlische leger optrekken naar Beiroet om Arafat en een paar duizend strijders te verjagen. Hij is verantwoordelijk gesteld voor de moord op Palestijnse vluchtelingen door Libanese christenen in de kampen Sabra en Sjatila. Sharon zou ook persoonlijk een paar Arabische moordenaars om zeep hebben geholpen. Sharon wil Palestijnen wel zelfbeschikking geven, maar geen soevereiniteit over land. Niet op de Westoever en al helemaal niet in Jeruzalem. Sharon is altijd duidelijk geweest. Over wat hij wil, over wat hij afwijst, over de prijs die hij wil betalen.

Sharon is wat dat betreft net zo betrouwbaar als Assad, of Saddam Hoessein of wijlen ajatolla Khomeiny. En net zo gek als zij in hun onverzettelijkheid. Gekker in ieder geval dan Ehud Barak die door de Palestijnen het bos werd ingestuurd en door Israëli's zal worden afgewezen. De paradox van het Midden Oosten zou wel eens kunnen zijn dat er voor Sharon in het Palestijnse en Arabische kamp uiteindelijk meer respect zal zijn dan voor Barak. En dat de kans op vrede, zij het een koude, daarmee groter wordt. Zelfs de NRC-redacteuren verraadden in hun negentien woorden over Assad de merkwaardige neiging van mensen om in geweldgebruikers geweldenaren te zien, in de figuurlijke betekenis van het woord. Die neiging kan Israëli's en de Palestijnen die geen vrede wilden met Barak nog opbreken met hun keuze voor Sharon.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden