Gerbrands: Dit is het jaar van de afrekening

De locatie was niet bij toeval bepaald. In het gemoderniseerde Olympisch stadion in Amsterdam verrichtte Toon Gerbrands, alleen achter een tafeltje gezeten, de aftrap voor de belangrijkste fase in zijn carrière als bondscoach van de volleyballers. ,,Dit is het jaar van de afrekening. Het is de dood of de gladiolen. Excuses tellen niet meer, we moeten nu presteren.''

Johan Woldendorp

In januari dit jaar wilde Gerbrands ook al met zijn lange mannen naar de Olympische Spelen van Sydney. Het tweede kwalificatietoernooi in Polen werd echter niet gewonnen, en daarmee leek het doek voor Oranje gevallen. Een tijdperk was ten einde. Of toch niet?

Door het afzeggen van Mexico, al dan niet 'geïnspireerd' door de almachtige voorzitter van de wereldbond, de Mexicaan Acosta, krijgt Nederland alsnog een ultieme kans de gouden erfenis van 1996 te koesteren. Het derde schiftingstoernooi in Frankrijk (25 tot en met 27 juli) biedt een reële opening het internationale seizoen tot begin oktober te rekken.

Daarop zijn de spelers vanaf heden gefocust. Gerbrands: ,,Alles wat wij doen staat in het teken van dat ene doel: Sydney halen. Met de spelersgroep zetten we een streep onder het verleden. Beschouwingen over zaken die zich vroeger hebben afgespeeld, zijn niet meer relevant.''

Het verleden mag niet meer worden opgerakeld. De verleiding is echter groot wanneer je de lijst met namen bekijkt, waarmee Gerbrands de weg naar Sydney van zijn vele uithollingen overdwars wil ontdoen. Na drie jaar tamelijk vruchteloos bouwen beseft de bondscoach dat alle mooie visies over het formeren van een team voor de toekomst de prullenmand in kunnen. Als hij om een garantie op succes vraagt, is dat met de beste volleyballers die dit land telt.

Het is dan een tikje genant te moeten constateren dat bij Olof van der Meulen en Henk Jan Held de olympische spirit ontbreekt en dat Gerbrands van de oude garde na Blangé (vorig jaar) alleen Martin van der Horst over de streep heeft kunnen trekken. ,,Een gouden mens qua instelling, heb ik begrepen'', zegt hij op basis van verhalen.

Gerbrands heeft namelijk nooit met de 2,14 meter lange middenblokkeerder gewerkt. De Haarlemmer weet dat hij van de 34-jarige veteraan geen wonderen kan verwachten. ,,Maar wanneer hij in een set twee à drie ballen dood kan leggen, is hij in het rally point-systeem goud waard.''

Van der Horst (316 interlands) zal trainer en medespelers nooit in de kou laten staan, vandaar dat de voor het Belgische Roeselare spelende Noord-Hollander 'ja' zei op Gerbrands' eis dat slechts spelers die zich onvoorwaardelijk achter het olympische doel scharen, het intensieve internationale programma mogen volgen.

Wanneer Nederland eind juli het derde OKT in Castelnau-le-Lez (bij Montpellier) winnend afsluit -het moet afrekenen met Frankrijk, Canada en Taiwan- is Van der Horst overigens niet zeker van een reis naar Sydney.

De selectie voor de World League telt achttien spelers. Voor het OKT vallen zes spelers af. Tot voor kort kon iedereen de namen van de thuisblijvers zo invullen, maar Gerbrands wil de 'tweede' zes confronteren met een grotere concurrentie.

Met Van der Horst is de afspraak gemaakt dat hij in ieder geval vier wedstrijden in de World League speelt. Nederland is ingedeeld in een poule met Cuba, Rusland en Frankrijk en is zeker van een finaleplaats omdat de eindfase in Rotterdam wordt afgewerkt. Als middenblokkeerder moet Van der Horst de strijd aangaan met de broers Van de Goor, Christina en Olsthoorn.

Of het terughalen van de oude rot veel effect sorteert, zal de toekomst leren. In de voorbereiding op de Spelen van Atlanta verloor Van der Horst de slag met Mike van de Goor. Of het aanscherpen van de concurrentie op korte termijn een reële doelstelling is, is amper een vraag.

Bij zijn aantreden in 1997 dankte Gerbrands nogal hardhandig de oude 'hap' af omdat hij met jong talent een nieuw wereldteam wilde bouwen. De vermeende opvolgers van de gouden generatie schieten te kort in kwaliteit; niet in het minst omdat de voorwaarden voor het kweken van toppers ontbreken. De competitie stelt niets voor en pas sinds vorig jaar wordt er echt werk gemaakt van de opleiding.

,,Ik ben geen voetbalbondscoach,'' zegt Gerbrands. ,,Ik werk met een visie. Daarbinnen moet ik het sterkste team formeren.'' Hij had er ook bij kunnen zeggen: het vertrouwen van bepaalde vitale spelers terugwinnen. Zo moest hij uren investeren in Richard Schuil, de puinruimer die in januari in Polen het mikpunt was van veel kritiek. De meest blessuregevoelige speler uit de ploeg is sindsdien door een onwillige knie niet meer aan volleyballen toegekomen, maar de bondscoach zegt op hem te kunnen rekenen: ,,Omdat Richard een blessure heeft waar drie maanden voor staat.''

Gerbrands 'rekent' op een goede afloop. ,,We kunnen het meest optimale programma afwerken, voor we naar Frankrijk gaan. We spelen in de finale van de World League een soort Olympische Spelen in Nederland.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden