Geratel en getintel lijkt op de centrale verwarming thuis

AMSTERDAM - Het Maarten Altena Ensemble heeft een onverwachte overeenkomst met groepen als De Volharding en het ASKO Ensemble: die van repertoiregezelschap. Deze laatste ensembles bestaan bij de gratie van componisten die speciaal voor hen stukken schrijven.

Voor groepen uit de hoek van de (deels) geimproviseerde muziek is dat niettemin zeer ongewoon. Want hoezeer Maarten Altena ook kiest voor een middenkoers tussen hedendaagse en geimproviseerde muziek, juist het improvisatie-element bemoeilijkt het ontstaan van een 'repertoire'.

Eerder leverden componisten als Gene Carl, Steve Martland, Dick Raaijmakers, Huib Emmer en Louis Andriessen bijdragen aan het repertoire van het Maarten Altena Ensemble. In hun composities weten ze het karakter van het ensemble goed te treffen. Het zijn geen uitgecomponeerde stukken, waarmee de improvisatoren niet uit de voeten kunnen, maar ook geen los opgezette werkjes, waarin de componist zijn signatuur niet kwijt kan.

In De IJsbreker in Amsterdam, waar het Maarten Altena Ensemble dit weekeinde het kersverse programma 'Stadslicht' uitvoerde, leverden twee buitenstaanders nieuwe stukken: Ron Ford en Paul Termos.

Fords 'Binden' is een Morton Feldman-achtig, zacht en teder werk op een gedicht van Anna Roovaarts. De hoofdrol was niet weggelegd voor sopraan Jannie Pranger. Zij hanteerde de tekst uiterst voorzichtig. Het was slagwerker Michael Vatcher, die fungeerde als 'stoorzender'. Vatcher ratelde en tintelde als een centrale verwarming. Net zo vertrouwd als thuis.

In Termos' 'Vorm en Inhoud II' ging het om vier duo's, met een uitvoerder, een aangever en een scheidsrechter. Aardig, maar minder geslaagd dan Altena's 'Echo'. Hierin bepalen twee muzikanten het verloop en staat een musicus centraal. Deze laatste, Peter van Bergen, liet zich kennen als tenorsaxofoon-gigant, die nagenoeg alles op zijn instrument kan. Meer dan in voorlopers als 'Rif' en 'Code', levert Altena in 'Echo' een indrukwekkende informatiedichtheid. Aan helderheid doet die evenwel niets af.

'Stadslicht' bevatte verder premieres van Peter van Bergen (het doeltreffend uitgebeende '0101'), Michael Vatcher (het frivole en aandoenlijke 'Program, Switches and Chaos') en Michiel Scheen ('Maal').

In 'Maal' becommentarieert Scheen de minimal music. Drie trio's gingen onafhankelijk van elkaar tamelijk trage, aarzelende discussies aan. Verschillen in tempo en thema's werkten spannende confrontaties in de hand. Maar het slot was plots spatgelijk: alsof alle meningsverschillen waren bijgelegd.

Kees Polling

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden