Gerard Reve: een spraakmakende schrijver

RIJSWIJK (ANP) - Gerard Reve (eigenlijk Gerard Kornelis van het Reve) behoort tot de belangrijkste en spraakmakendste Nederlandse schrijvers van de twintigste eeuw. Hieronder volgt een overzicht van belangrijke feiten uit zijn leven.

14 december 1923: Reve in Amsterdam geboren als zoon van een communistische journalist

1940: dichtbundel Terugkeer, waarvan hij vijftig exemplaren in eigen beheer laat drukken

1945-1947: journalist Het Parool (rechtbankverslaggeving).

1946: debuut als prozaschrijver: De ondergang van de familie Boslowits (in het tijdschrift Criterium). Boek komt in 1950 uit.

1947: De Avonden onder pseudoniem Simon van het Reve. Boek beschrijft laatste tien dagen van 1946 in het leven van Frits van Egters. Krijgt Reina Prinsen Geerligsprijs

1948: huwelijk met dichteres Hanny Michaelis

1949: Werther Nieland, een boek waarin schrijver zijn communistische jeugd verwerkt

1951: jury onder aanvoering Victor van Vriesland besluit Reves inzending Melancholia voor te dragen voor bekroning met reisbeurs. Aanvankelijk stemt het ministerie van Onderwijs, Kunsten en Wetenschap daarmee in, maar bij nader inzien komt staatssecretaris daarvan terug. In Melancholia staat masturbatiescène

1952: vestigt zich in Groot-Brittannië, werkt onder meer als hulpverpleger in neurologisch ziekenhuis in Londen

1956: The acrobat and Other Stories (in 1963 komt vertaling van Hanny Michaelis uit onder titel: Vier wintervertellingen

1957: terugkeer in Nederland. Reve wordt redactiesecretaris tijdschrift Tirade, schrijft in dat blad onder meer reisbrieven en toneelrecensies

1959: scheiding van Hanny Michaelis

1962: opvoering toneelstuk Commissaris Fennedy wordt grote mislukking

1963: Op weg naar het einde, met Nader tot u beschouwd als Reves bekentenisromans. Hij schrijft over zijn homoseksualiteit en hang naar religie

1964: vestigt zich in Friese dorpje Greonterp in Huize Algra (genoemd naar conservatieve Friese ARP-politicus Hendrik Algra), woont er met Willem Bruno van Albeda (Teigetje) en later ook met Henk van Manen (Woelrat)

1966: Nader tot u. Beschrijft hoe hij met God die als ezel op aarde terugkeert, de liefde bedrijft. Verhaal is jaar eerder verschenen in Dialoog (tijdschrift voor homofilie en maatschappij)

1966: justitie besluit Reve te vervolgen naar aanleiding van verhaal over ezel (ezelsproces)

27 juni 1966: toetreding tot Rooms-Katholieke Kerk. Schrijver ervaart kerk als bevrijding. „Ik gaf een ander geloof op, het marxistische, maar ben er beter van geworden.”

20 oktober 1966: ezelsproces dient voor rechtbank in Amsterdam.

3 november 1966: rechtbank acht Reve schuldig aan godslastering, maar vindt die niet smalend. Schrijver ontslagen van rechtsvervolging. Reve acht zich niet voldoende gerehabiliteerd en gaat net als justitie in hoger beroep.

1967: Veertien etsen van Frans Lodewijk Pannekoek voor arbeiders verklaard

17 oktober 1967: hoger beroep ezelsproces, Reve verdedigt zich in magistrale rede. Reve wordt vrijgesproken

1968: Hoge Raad bevestigt vrijspraak

1968: Winnaar P.C. Hooftprijs

1969: Uitreiking P.C. Hooftprijs. Reve zoent minister Klompé, wat sommigen hem zeer kwalijk nemen. Huldiging met onder anderen Zangeres Zonder Naam in Vondelkerk in Amsterdam wordt rechtstreeks op televisie uitgezonden

1972: De taal der liefde, met onder meer briefwisseling met Simon Carmiggelt

1973: Het zingend hart

1973: Lieve jongens

1974: Het lieve leven

1974: krijgt eigen televisieshow (Grote Gerard Reve Show) bij NOS

1974: wordt Ridder in Orde Oranje-Nassau

1975: Een circusjongen

1975: Ik had hem lief

1975: poging om naam bij burgerlijke stand veranderd te krijgen in Gerard Reve mislukt

1975: vestigt zich in Zuid-Franse plaatsje Le Poët-Laval, een dorp met hooguit vijftig huizen, gaat samenwonen met Joop Schafthuizen (Matroos Vosch), die tot zijn dood bij hem blijft

1976: Brieven aan kandidaat-katholiek A. 1962-1969

1978: Oud en eenzaam. Reve verbiedt zijn uitgever recensenten een gratis exemplaar toe te sturen

1979: Een eigen huis

1980: Brieven aan Wimie 1959-1963

1980: Moeder en zoon, een roman over zijn overgang naar de Rooms-Katholieke Kerk. Ook nu krijgen recensenten geen gratis exemplaar

1981: Brieven aan Bernard S. 1965-1975

1981: Brieven aan Josine M. 1959-1975

1981: De vierde man, een novelle die wegens de seksuele passages als boekenweekgeschenk werd geweigerd

1982: Brieven aan Simon C. 1971-1975

1983: Brieven aan Wim B.

1983: In gesprek

1983: Wolf

1983: De vierde man verfilmd. Regisseur is Paul Verhoeven, Jeroen Krabbé speelt de hoofdrol

1984: Reve verdedigt tijdens bezoek aan Zuid-Afrika in krant Beeld apartheid

1984: Brieven aan Frans P. 1965-1969

1984: De stille vriend

1985: Brieven aan geschoolde arbeiders

1985: Roomse Heisa, een bundeling van artikelen uit NRC Handelsblad naar aanleiding van bezoek paus Johannes Paulus II aan Nederland

1986: Brieven aan Ludo P.

1986: Klein gebrek geen bezwaar

1986: Leve de dood

1986: Zelf schrijver worden

1986: gemeente Amsterdam plaatst schrijver op zwarte lijst wegens houding tegenover apartheid

1987: Het geheim van Louis Couperus

1987: Verzamelde gedichten

1988: Bezorgde ouders, een dag uit het leven van een man die wil biechten

1989: film De Avonden van Rudolf van den Berg met Thom Hoffman in hoofdrol

1991: Brieven aan mijn lijfarts

1991; schrijver leest De Avonden voor de radio voor

1993: Brieven van een aardappelteler

1993: Reve vestigt zich in Machelen-aan-de-Leie in België. Hij staakt medewerking aan Algemeen Dagblad, omdat krant een interview met Frank Ligtvoet publiceert waarin die zegt dat de schrijver moeilijk te vertalen is

1995: Op zoek

1995: Zondagmorgen zonder zorgen

1996: Reve erkent dat hij nooit in militaire dienst is geweest en dat hij dus nooit in Nederlands-Indië heeft gediend, zoals hij heeft beweerd

1996: Het boek van violet en dood

1996: Ik bak ze bruiner

1996: Manuscript De Avonden brengt bij veiling in Haarlem 160.000 gulden (ruim 70.000 euro) op

1997: Brieven aan Matroos Vosch 1975-1992

1997: Met niks begonnen

1998: Het hijgend hert

1998: wordt Commandeur in Orde Nederlandse Leeuw, een zeer hoge Nederlandse onderscheiding

2001: Zalig Pasen

2001: gemeente Weert, waar Reve enige jaren heeft gewoond, koopt archiefstukken Reve

2001: Prijs der Nederlandse Letteren, Reve om gezondheidsredenen afwezig bij voorlezen juryrapport in Den Haag, Belgische koning mag prijs niet uitreiken, omdat Schafthuizen van onzedelijk betastenjongen wordt verdacht

2001: tentoonstelling over schrijver in Letterkundig Museum Den Haag

2002: leden Maatschappij der Nederlandse Letteren zetten Reve op zesde plaats belangrijkste Nederlandse schrijvers, eerste is Multatuli

2004: opgenomen in verpleeghuis, schrijver lijdt al enige jaren aan Ziekte van Alzheimer.

2005: publicatie 714 brieven die uitgever Geert van Oorschot en Reve tussen 1951 en 1987 wisselden

2006: overlijdt op 8 april op 82-jarige leeftijd in het Belgische Zulte

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden