Gerard de Korte wil in Den Bosch 'geen krimpmanager zijn'

Gerard de Korte spreekt tijdens de persconferentie over zijn nieuwe functie als bisschop van Den Bosch. Beeld ANP

ANALYSE Gerard de Korte kreeg niet alleen een warm Brabants welkom als de nieuwe bisschop, hij kreeg ook een felicitatie-telefoontje van aartsbisschop Eijk - zijn tegenpool. Eijk stelt zich niet beschikbaar voor een volgende termijn als voorzitter en De Korte krijgt promotie: het staat vast dat de verhoudingen in de bisschoppenconferentie gaan veranderen.

In het bisdom den Bosch wilden ze graag een Franciscus-achtige bisschop. Of ze die nou helemaal gekregen hebben, is nog niet zeker. Maar het was wel opvallend hoe vaak Gerard de Korte als nieuwe bisschop van Den Bosch paus Franciscus citeerde.

Zo zei De Korte dat hij net als de paus liever een kerk ziet die vuil is van de straat, dan ziek doordat zij te veel is binnen gebleven. En ook de belofte dat hij bruggen wil bouwen en geen muren, was een letterlijk citaat van paus Franciscus.

Tijdens de persconferentie stelde vertrekkend bisschop Toon Hurkmans De Korte voor aan de pers. De Korte, nu nog bisschop van Groningen-Leeuwarden, presenteerde zich in het bisschoppelijke paleis in Den Bosch - vanaf 14 mei zijn nieuwe woning - als een outsider. "Ik ken dit bisdom maar heel betrekkelijk. In de komende tijd zal ik proberen veel mensen in het bisdom te ontmoeten. Zo ben ik niet afhankelijk van verhalen van anderen, maar kan ik door eigen waarneming een reflectie en visie vormen."

Verhoudingen op scherp
Er gaan nogal wat verhalen over bisdom Den Bosch. Parochiefusies en kerksluitingen hebben de verhoudingen op scherp gezet. Bovendien past de nieuwe generatie priesters die het in het bisdom inmiddels voor het zeggen heeft, de liturgisch regels strikt toe. Dat zorgt voor veel boosheid en verdriet.

Steeds vaker beginnen groepen katholieken zich los van de officiële kerk en beginnen voor zichzelf. Onlangs nog in Veldhoven, en eerder al in Reusel en Den Bosch. De Korte zei hierover altijd in gesprek te willen gaan met verontruste katholieken. Hoewel voor hem de eenheid van de kerk voorop staat.

De Korte gaat van het kleinste bisdom (ongeveer 100.000 katholieken) naar veruit het grootste (ruim een miljoen). Toch benadrukte hij vooral de overeenkomsten tussen zijn oude en nieuwe werkomgeving. Hij maakte een sombere opsomming: "Minder mensen, minder middelen, krimp dus. En ook nog interne onzekerheid: sprakeloosheid, bijbels analfabetisme."

Geen krimpmanager
Toch wil de nieuwe bisschop niet alleen maar krimpmanager zijn: "Een bisschop is allereerst leraar, bruggenbouwer en herder." Met name de laatste twee eigenschappen zullen in Den Bosch met instemming worden begroet.

Kardinaal Eijk liet namens de bisschoppenconferentie weten blij te zijn met de benoeming van De Korte in Den Bosch. "Wij bidden voor en met hem dat hij tot zegen mag zijn voor het bisdom 's-Hertogenbosch en feliciteren dit bisdom van harte met deze benoeming."

Tegenpolen
Eijk den De Korte gelden als tegenpolen binnen de bisschoppenconferentie. De laatste gaat zogezegd wat soepeler met de regels om dan de eerste, hoewel De Korte zeker geen nieuwlichter is.

In 2010 ontstond tussen de beide bisschoppen een hooglopend conflict over het wel of niet zingen van liederen die geschreven waren door Huub Oosterhuis. In een uitgelekte brief beschuldigden Eijk en zijn hulpbisschoppen De Korte van oncollegiaal gedrag. Hij zou zich niet aan afspraken houden en vooral via de media communiceren.

Onlangs maakte kardinaal Eijk bekend dat hij onder meer vanwege gezondheidsredenen zich niet herkiesbaar stelt als voorzitter van de bisschoppenconferentie. Niet veel later wordt Gerard de Korte bisschop van Den Bosch.

Een wonderlijke samenloop van omstandigheden: de een doet een stapje terug en de ander maakt promotie. Het staat wel vast dat de verhoudingen in de (verdeelde) bisschoppenconferentie hierdoor zullen veranderen. Overigens vertelde De Korte dat Eijk hem telefonisch van harte gefeliciteerd heeft met zijn benoeming.

Gerard de Korte is geen Brabander. Een van zijn voorgangers, Jan ter Schure (bisschop van 1984 tot 1998) had diezelfde handicap, maar was bovendien een stugge, traditionele noorderling. Bij zijn installatie als bisschop van Den Bosch moest hij met politiebegeleiding naar zijn kathedraal worden geleid. Dat zal bij Gerard de Korte niet nodig zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden