Gepantserd glas verdwijnt, er komt een open balie

DEN HAAG - De postkantoren in Nederland worden omgebouwd tot een soort winkeltje van alles. Naast postzegels en contant geld kunnen de klanten er in de toekomst ook snoep, tijdschriften, wenskaarten, schrijfgerei, verzekeringen en diverse cadeauartikelen kopen. Ook komen er aparte balies voor het boeken van vakantiereizen en het solliciteren naar uitzendbanen.

Directeur mr. J. C. Hokke van de splinternieuwe onderneming Postkantoren BV heeft de plannen daartoe gisteren in Den Haag bekendgemaakt. De facelift van de nu 2 265 postagentschappen in het land vergt een investering van in totaal 340 miljoen gulden.

De postkantoren in Nederland waren tot nu toe eigendom van PTT Post. Naar al eerder is aangekondigd, wordt het kantorennet per 1 februari ondergebracht in een aparte vennootschap en heeft de Postbank, de belangrijkste gebruiker van de postkantoren, in dit bedrijf een belang van vijftig procent gekocht. De andere helft van het aandelenkapitaal blijft in handen van de PTT.

De afgelopen jaren kampte de postkantorenorganisatie met steeds zwaardere verliezen. Oorzaak daarvan is het sterk gestegen gebruik van geldautomaten. Als gevolg daarvan liepen het aantal baliehandelingen en de inkomsten daaruit gestaag terug.

Om het hoofd te bieden aan deze neerwaartse trend besloot de PTT al in 1989 te gaan experimenteren met een 'postkantoor-nieuwe stijl'. In Den Bosch en enkele andere plaatsen kregen de postkantoren in het kader daarvan een klantvriendelijker aankleding en werd de dienstverlening aan het publiek verbreed. Een jaar later werd besloten het aantal vestigingen terug te brengen van toen 2 495 naar 2 170 eind 1994. Als resultaat van deze inspanningen werd het verlies van bijna honderd miljoen in 1991 vorig jaar teruggebracht naar enkele tientallen miljoenen guldens. Dit jaar zullen de postkantoren, naar directeur Hokke verwacht, voor het eerst in de geschiedenis weer in de zwarte cijfers komen.

De meest in het oog springende vernieuwing tijdens de komende verbouwingsoperatie is het verdwijnen van de gepantserde glazen afscheidingswanden bij de loketten. In plaats daarvan komen er open balies. Ook worden er in de grotere vestigingen speciale spreekkamers ingericht, waar klanten een persoonlijk advies kunnen krijgen, zoals op het gebied van hypotheken, koopsommen en verzekeringen.

Veel klanten, erkent Hokke, zijn ontevreden over de vaak lange wachttijden voor de loketten en het gevoel 'in de verkeerde rij te staan'. Om hieraan tegemoet te komen zullen de postkantoren gaan werken met nummersystemen of met het wachten in een rij. Ook zullen korte en langdurige baliehandelingen zoveel mogelijk van elkaar worden gescheiden. Om de veiligheid in de nieuwe open kantoren op peil te houden, zal voortaan ook aan de balie contant geld alleen uit een geldautomaat met Pin-code kunnen worden verkregen.

Om de vernieuwing te accentueren krijgen de 7 000 werknemers van de postkantoren speciale bedrijfskleding aangetrokken. Het uniform bestaat onder meer uit een donkerblauw jasje en daaronder een rood hesje, een creatie van mode-ontwerper Ramakers. Het personeel krijgt voorts een betere opleiding, waaronder een training in vriendelijker omgangsvormen.

De uitbreiding van het dienstenpakket is voor een deel gebaseerd op vergroting van de activiteiten ten behoeve van de Postbank. In aanvulling op het concept van 'thuisbankieren' kunnen produkten als hypotheken, woningverzekeringen, geldleningen en koopsompolissen voortaan ook rechtstreeks in het postkantoor worden betrokken. Daarnaast komen er balies voor uitzendbureau Manpower en reisbureau NBBS.

Via een 'geschenken-service' kunnen klanten verder cadeautjes voor een verre kennis kopen en deze via de post thuis laten bezorgen. De al bestaande muziek- en flessenpost zal hiertoe worden uitgebreid. Lectuur, balpennen en snoep zullen ten slotte in de aanpalende 'postwinkel' te koop zijn. Althans in de grotere postkantoren, want bij de kleinere kantoren en agentschappen zal alleen een 'basisassortiment' verkrijgbaar zijn. Directeur Hokke verwacht dat de omzet van de postkantoren door het vergrootte produktenpakket de komende jaren zal kunnen stijgen van 850 miljoen dit jaar tot een miljard of meer in latere jaren. Hij mikt ook op een rendement van 10 tot 15 procent op het vermogen. Hokke baseert zijn optimistische verwachtingen op de ervaringen met kantoren die al eerder op de nieuwe stijl zijn overgestapt.

Niet alle experimenten zijn overigens succesvol verlopen. Zo konden bij sommige postkantoren tot voor kort eveneens vakantiebungalows van Grandorado worden geboekt. Maar wegens tegenvallende verkopen moest dit contract weer worden beeindigd.

Voor de Postbank, onderdeel van financieel concern Internationale Nederlanden (ING), betekent de samenwerking met de postkantoren een stevige investering. Om zich in dit distributienet in te kopen moest de Postbank volgens becijferingen van bankbestuurder drs. H. K. Verkoren ruim honderd miljoen gulden op tafel leggen. Daarnaast neemt de Postbank de helft van de nu aangekondigde investeringen voor haar rekening, ofwel nog eens 170 miljoen gulden. Verkoren hoopt dit laatste bedrag in de toekomst terug te verdienen via dividendinkomsten op het aandelenbezit in Postkantoren BV.

Los hiervan geeft de Postbank de postkantoren, net als in het verleden, nog een jaarlijkse vergoeding voor verrichte loketdiensten. In 1992 ging het daarbij om bijna een half miljard gulden. Dit 'loketten-contract' loopt nog tot 1995 en zal daarna vrijwel zeker worden verlengd, aldus Verkoren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden