Déjà vu

Georg Victor stierf zonder dochter Emma aan zijn bed

Emma en dochter Wilhelmina bleven na het bericht van de dood van vader en grootvader in Zwitserland.Beeld anp

Anders dan koningin Máxima was koningin Emma er niet bij toen haar vader, Georg Victor, vorst van Waldeck-Pyrmont, op 12 mei 1893 zijn laatste adem uitblies. In het geval van de 89-jarige Jorge Zorreguieta was al enige tijd duidelijk dat de dood eraan zat te komen. 

Met de nog maar 62-jarige Georg Victor ging het allemaal veel sneller. Kurend in het Boheemse Mariënbad, een destijds bij de Europese elite zeer geliefd oord in het tegenwoordige Tsjechië, had Georg Victor last gekregen van een aandoening aan zijn luchtpijp. Uiteindelijk werd een longontsteking hem fataal.

Zijn tweede dochter Emma verbleef met haar twaalfjarige dochter Wilhelmina in het Zwitserse Flims, eveneens om te kuren. De twee vrouwen vormden sinds de dood van koning Willem III in 1890 het dunne draadje waar de Nederlandse monarchie aan hing. Hun gezondheid was een zeer kostbaar goed. De koninklijke lijfarts adviseerde de twee om jaarlijks minstens enkele weken in de bergen door te brengen. In voorgaande jaren had het duo de lucht in Gersau aan de Vierwaldstätter See en in het Zwarte Woud opgesnoven. Nu was Flims aan de beurt. Mariënbad lag een flink eind weg, het Noord-Duitse Waldeck-Pyrmont nog veel verder.

Kinderen

Georg Victor was een berekenende vorst geweest. In de Pruisisch-Oostenrijkse oorlog van 1866 had hij de 'goede' kant gekozen, die van de latere overwinnaar, het sterk opkomende Pruisen. Nadeel was wel dat de vorst vanwege het almaar machtiger Berlijn nog vooral een ceremoniële rol restte.

Georg Victor zette zijn kaarten nu op zijn kinderen. Van de zeven kinderen uit zijn eerste huwelijk met Helena van Nassau-Weilburg, via de vrouwelijke lijn een afstammeling van Willem van Oranje, stierf er één voortijdig. Van de overgebleven zes werd de enige zoon, Frederik Adolf Herman, voorbereid op zijn toekomstige taak als vorst. De dochters werden ondertussen klaargestoomd voor huwelijken met goede partijen. Dat lukte bijzonder goed. Maria (1857) huwde de kroonprins van Württemberg, Helena (1861) trouwde met een zoon van de Britse koningin Victoria, en Emma (1858) met de Nederlandse koning Willem III. Dat die bijna veertien jaar ouder was dan zijn schoonvader was geen bezwaar.

Verstandhouding

De verstandhouding tussen de twee vorstenhuizen bleef na het huwelijk goed. Dat Emma en Wilhelmina ook na het bericht over de dood van hun vader en grootvader in Zwitserland bleven, was voor een deel van de Nederlandse pers aanleiding te speculeren over de gezondheid van Wilhelmina. Weliswaar werden er in en rond Flims rijtoertjes gemaakt, maar dat was toch heel wat anders dan een reis van vele honderden kilometers naar noordelijker oorden voor een uitvaart.

Kranten wezen ook op mogelijk ongemak met het protocol. Want hoe hoorde het nu eigenlijk? Konden een regentes en een minderjarige koningin wel acte de présence geven bij de teraardebestelling van een vorst van een petieterig landje? Een deel van de media vond het ook merkwaardig dat de Nederlandsche Staatscourant wel de hofrouw aankondigde, maar geen bericht had gewijd aan Georg Victors overlijden.

Het lichaam van de overledene werd vanuit Bohemen overgebracht naar Waldeck-Pyrmont en op 23 mei bijgezet in de grafkelder van de familie in Arolsen. Juist op die datum, omdat exact 48 jaar eerder zijn vader daar naar zijn laatste rustplaats was gebracht. Georg Victor was toen veertien. Zijn moeder nam de regering waar, totdat hij in 1852 op zijn 21ste meerderjarig werd.

Emma, na de dood van Willem III in eenzelfde soort positie, en Wilhelmina kwamen niet naar de rouwplechtigheid in Arolsen. Tal van andere Duitse vorsten wel. Keizer Wilhelm II liet zich vertegenwoordigen door Adolf von Wittich, bevelhebber van het 11de legerkorps, gelegerd in Kassel, vlakbij Arolsen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden