Geografische namen, thuis en op reis

Wie naar het buitenland gaat, moet een flexibele geest hebben als het om geografische namen gaat. Hoe verder we van huis komen, hoe vreemdtaliger die vaak worden. In Nederland hebben we het over Parijs, Bastenaken, Genua en Gotenburg, maar zodra we de landsgrenzen zijn gepasseerd heten die steden Paris, Bastogne, Genova en Göteborg. Zulke varianten in de landstaal worden endoniemen genoemd, de aan het Nederlands aangepaste varianten heten exoniemen.

Behalve voor hoofdsteden en een beperkt aantal oude handelssteden zijn er maar weinig exoniemen. En het worden er ook steeds minder: we hebben het weliswaar nog steeds over Aken, Keulen en Berlijn, maar Dusseldorp, Frankfort en Osnabrugge zijn in onbruik geraakt en vervangen door Düsseldorf, Frankfurt en Osnabrück.

In een enkel geval worden exoniem en endoniem nog door elkaar gebruikt: Peking en Beijing zijn daar goede voorbeelden van, evenals Bombay en Mumbai. Mogelijk hangt het hardnekkige gebruik van de exoniemen Peking en Bombay samen met het feit dat beide namen figureren in een paar Nederlandse woorden, zoals pekingeend, pekinees, bombayhennep, bombaynoot en bollywoodromantiek (zoetsappige Indiase romantiek, genoemd naar Bollywood, een woordspeling van Bombay en Hollywood).

De geleidelijke vervanging van exo- door endoniemen leidt soms tot vreemde inconsistenties. Zo wordt Wit-Rusland steeds vaker vervangen door Belarus. Maar als het vervolgens over de inwoners van dat land gaat, heten die gewoonlijk toch nog steeds Wit-Russen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden