'Genoeg geld in kas voor flexibele AOW'

oude dag | interview | Nu de economie er beter voorstaat, moeten oude plannen weer uit de kast, zegt Henk van der Kolk.

Vijf jaar geleden stond hij als voorman van vakbond FNV Bondgenoten lijnrecht tegenover FNV-voorzitter Agnes Jongerius. Onder geen beding ging Henk van der Kolk akkoord met het Pensioenakkoord dat Jongerius had ondertekend. FNV Bondgenoten was een van de grootste bonden van de overkoepelende vakcentrale FNV. De ruzie tussen Van der Kolk en Jongerius leidde uiteindelijk tot een scheuring binnen de vakcentrale.


Maar inmiddels zitten Van der Kolk en de gewezen vakbondsvrouw in één opzicht wel op dezelfde lijn: dat er bijna niets uit het Pensioenakkoord overeind is gebleven, heeft werknemers met een fysiek belastend beroep geen goed gedaan, vinden ze allebei. Dat die discussie juist nu weer actueel wordt, komt volgens Van der Kolk precies op het juiste moment.


Hoe bedoelt u dat?


"We verkeren in economisch gunstiger tijden. Tijdens de gesprekken over het Pensioenakkoord stond alleen de financiële kant van het pensioenverhaal centraal. Het argument om niets te ondernemen was: we kunnen het niet betalen. Nu er gesproken wordt over meevallers, kan de aankomende kabinetsploeg kijken naar wat er vijf jaar terug is blijven liggen aan voorstellen die nu nog bruikbaar zijn."


Welke voorstellen zijn nog bruikbaar volgens u?


"Waar het kabinet, de bonden en de werkgevers toen niet uitkwamen, is hoe je een zwaar beroep moet definiëren. Noem maar een beroep dat tegenwoordig niet zwaar is. De bouwvakker heeft zwaar werk, maar de buschauffeur ook als je bedenkt dat hij steeds vaker met agressie van passagiers te maken heeft. We stelden daarom voor om niet te kijken naar zwaarte, maar naar iemands dienstjaren in samenhang met zijn inkomen. Werknemers met een zwaar beroep hebben over het algemeen een laag inkomen en beginnen jong met werken. Met 65 jaar hebben velen er al 45 dienstjaren of meer opzitten. Door ze op deze manier te omschrijven kan bekeken worden hoe deze werknemers eerder met pensioen kunnen zonder dat ze er in inkomen op achteruit gaan.


"Een ander voorstel uit die tijd is de flexibele AOW, waarbij mensen eerder kunnen stoppen met werken of, als ze dat willen, langer kunnen doorgaan. Een andere optie is deeltijdpensioen. Dan zijn werknemers deels aan het werk en deels met pensioen. In sommige sectoren kan dat al, maar dat moet over de hele linie mogelijk worden."


U was het in 2011 niet eens met het Pensioenakkoord. Wat was er mis, als het gaat om zware beroepen?


"Onder meer de voorgestelde flexibele AOW zag er niet goed uit. Eerder met pensioen gaan kon wel, maar dan werd je AOW-uitkering tot je 67ste jaarlijks met 6,5 procent gekort. Degenen voor wie zo'n flexibele AOW bedoeld was, konden er zo zelf niet van profiteren. Lage inkomens met vaak fysiek belastend werk bouwen zelf namelijk weinig pensioen op. In die tijd vielen er veel ontslagen in de bouw en de metaal. Mensen die op hun zestigste hun baan verloren, kwamen in de WW terecht waar ook al op bezuinigd was. Met die WW-uitkering konden ze het niet uitzingen tot aan hun pensioen, waardoor ze soms een beroep moesten doen op de bijstand. Ontvingen ze op hun 65ste dan eindelijk AOW, dan werden ze ook nog eens twee jaar op rij met 6,5 procent gekort. Die korting konden we niet voor onze rekening nemen."


Denkt u weleens: was ik in 2011 maar akkoord gegaan, dan hadden ze nu tenminste eerder kunnen stoppen met werken?


"Nee, want ik geloofde er niet in. De toezeggingen waren onvoldoende. Daar kwam bij dat ik zeker wist dat mijn achterban er niet achter stond. Dan lost akkoord gaan niets op."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden