Generatieconflict smeult door lager pensioen

ABP-bestuurders: Solidariteit wordt aangetast als jongeren minder geld voor hun oude dag hebben

Het is een steeds terugkerend verwijt: vakbonden doen te weinig voor jongeren. Toen de vut werd afgeschaft, leken de jongeren de pineut. Voor hen zat dat vroegpensioen er niet meer in. De vakbonden regelden echter wel dat jongeren voortaan meer pensioen per jaar fiscaal voordelig konden opbouwen. Zo was het toch mogelijk om eerder te stoppen met werken.

Dat voordeel, bevochten op het Museumplein in 2004, wordt nu door het kabinet weer ingetrokken. Per jaar kunnen mensen met een middelloonregeling niet langer 2,15 procent van hun salaris opbouwen, maar slechts 1,75 procent. Op een voltijds werkzaam leven van 40 jaar moet dat bij pensionering uitkomen op een totaalbedrag van 70 procent van het middelloon - het gemiddelde loon tijdens de gehele loopbaan. Werknemers houden meer 'vrij' geld over voor bijvoorbeeld het kopen van een huis. Uiteindelijk zou dat koophuis ingezet kunnen worden als pensioen. Over het vrijgemaakte geld kan gewone inkomstenbelasting geheven worden. Dat levert het kabinet tot 2017 waarschijnlijk ruim 2,5 miljard euro op.

Maar Xander den Uyl (FNV) en Willem Jelle Berg (CNV), werknemersbestuurders bij ambtenarenpensioenfonds ABP, maken zich zorgen over de verslechtering van het pensioen van jongeren. Den Uyl: "Ik vrees dat het pensioen met de opbouw van 1,75 procent per jaar uiteindelijk 20 procent lager kan uitvallen. Dat zou zomaar kunnen neerkomen op 2000 euro per jaar."

In 2004 kreeg de vakbeweging voor elkaar dat jongeren gecompenseerd werden, maar krijgen ze de bezuiniging op de fiscaal voordelige pensioenopbouw nu ook van tafel?

De pensioenfondsbestuurders noemen een aantal argumenten tegen de pensioenplannen van het kabinet. Ze vrezen dat het draagvlak voor het Nederlandse stelsel van pensioenfondsen erdoor zal afnemen. "Het geeft een slecht beeld dat het pensioen ieder jaar lager wordt. Dat is niet goed voor de solidariteit tussen de generaties", zegt Berg. Het is volgens hem een illusie dat 70 procent van het middelloon gehaald gaat worden. "De realiteit is dat mensen niet 40 jaar voltijd werken. Zij leggen dus niet voldoende in." Bovendien zouden de goedbetaalde pensioenspaarders kunnen afhaken in het fonds. Wie meer dan 100.000 euro verdient, krijgt over het meerdere geen fiscaal voordeel meer.

Berg vindt dat politici erg snel aannemen dat mensen met het vrijgemaakte geld een huis kopen. "Of dat een goede belegging is, valt te bezien. Mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt huren vaak. Juist zij hebben hulp nodig bij het sparen voor een pensioen.."

Ook al neemt de politiek het besluit tot verlaging van de pensioenopbouw, de vakbonden zijn bang de schuld in de schoenen geschoven te krijgen. Wat kunnen zij doen?

Den Uyl: "Natuurlijk kunnen vakbonden en werkgevers afspraken maken dat er alsnog 2,15 procent van het salaris wordt gespaard."

De resterende 0,4 procent aan premie kan voor verschillende dingen worden gebruikt. Er kan extra nabestaandenpensioen van worden ingekocht bij het pensioenfonds. Ook zou er minder beleggingsrisico genomen kunnen worden, of kan de indexatie verbeterd worden. "Maar het is allemaal niet zo eenvoudig", zegt Den Uyl. Het is de vraag of deze afspraken in cao's soelaas bieden voor het pensioen van jongeren. Stel dat de resterende premie gebruikt wordt om de dekkingsgraad op te krikken. Berg: "Je kunt dan alle deelnemers, spaarders en gepensioneerden, een indexatie geven. Maar het geld zou vooral ten goede moeten komen aan deelnemers die interen op hun pensioenopbouw."

Een andere mogelijkheid is dat het geld dat de werkgever uitspaart met de gedaalde premie wordt opgeteld bij het salaris. Maar ook dat bedreigt de solidariteit, vindt Berg: "Dan krijgt iedereen er bijvoorbeeld 2 procent bij, terwijl de jongeren er het meest voor betalen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden