Generatie huizenkopers dreigt de boot te missen

Een jong koppel bekijkt de woning, nog in aanbouw, die ze gekocht hebben. Beeld Novum RegioFoto

Wie nooit een huis gekocht heeft, maakt steeds minder kans dat dat alsnog lukt. Die moet blijven huren, maar ook huurhuizen zijn lastig te vinden.

Er ontstaat een verloren generatie onder de koopstarters, kopten Britse kranten even geleden. Een derde van de starters tussen de 20- en 35-jarigen zal hun hele leven blijven huren, bleek uit onderzoek van denktank Resolution Trust. Een ver-van-mijn-bed-show? Nee, zegt woningmarktdeskundige Paul de Vries van vastgoedregister Kadaster. In Nederland dreigt hetzelfde te gebeuren.

Net als in het Verenigd Koninkrijk zijn de op goedkope koopwoningen azende beleggers starters in Nederland steeds vaker te snel af, zegt De Vries. En net als in het Verenigd Koninkrijk moeten Nederlanders die hun eerste huis willen kopen, beschikken over een goed gevulde spaarpot. De kosten voor onder meer de overdrachtsbelasting, de aankoopmakelaar, de notaris en de hypotheekadviseur kunnen sinds 1 januari namelijk niet meer worden meegefinancierd.

Vrije sector

Lukt het een starter door de flink gestegen huizenprijzen niet om een koopwoning te bemachtigen, dan kon hij weleens aangewezen zijn op vrijesectorwoningen die diezelfde beleggers waarschijnlijk hebben opgekocht. In deze sector beginnen de huurprijzen bij 710 euro in de maand, maar vooral in de grote steden lopen ze op tot wel 1500 euro.

Geld opzij leggen voor een koopwoning gaat dan moeilijk. En daardoor vissen vooral oudere starters voor langere tijd achter het net, vermoedt De Vries. Daar hinten nieuwe cijfers van het kadaster op, waaruit blijkt dat vooral 25- tot 35-jarigen er nog in slagen hun eerste koopwoning te bemachtigen. Daarna zwakt het aantal starters af. Hoe ouder je wordt, zegt De Vries, hoe aannemelijker het is dat je niet meer zal kopen.

De verklaring hiervoor schuilt waarschijnlijk in de veranderende woonwensen. De eind-twintigers of begin- dertigers die nu het kopen uitstellen, zoeken over vijf jaar geen driekamerappartement meer, maar een groter huis, met een tuin of dakterras. Dat betekent dat ze een hogere hypotheek en dus meer spaargeld nodig hebben. En dat laatste bemoeilijkt de zaak, zegt De Vries. "Deze groep verliest de mogelijkheid om flink te sparen, omdat ze te lang in een dure vrijesectorwoning wonen." Meestal is ook een sociale huurwoning geen optie: die is voor mensen met een kleine portemonnee gereserveerd.

Daar komt nog eens bij dat de concurrentiepositie van de oudere koopstarter verslechtert. Nu wandelt hij tijdens bezichtigingen tussen gewiekste beleggers en andere starters die tegen dezelfde strenge hypotheekregels lenen als hij. Maar als hij later op een groter huis loert, loopt hij tijdens zo'n open huis ook tussen doorstromers die overwaarde hebben en lenen tegen gunstigere hypotheekvoorwaarden. "Je hebt nog steeds mensen die voor een deel een aflossingsvrije hypotheek hebben en dus minder hoeven af te lossen dan de koopstarter."

Eeuwig huren

Als de oudere koopstarter besluit te blijven huren, is het nog maar de vraag of de huizen waarop hij aast in de vrije sector wel te vinden zijn, vult woningmarkteconoom Nic Vrieselaar van de Rabobank aan. "Vaak zijn grote huizen met een tuin in de vrije sector niet te huur."

Is de huidige dertiger die net mis heeft gegrepen dan gedoemd om voor eeuwig in zijn huurwoning met twee kamers te zitten? Niet per se, nuanceren de woningmarkteconomen. Starters vinden wel een weg, zegt Vrieselaar. De markt kan zomaar weer omslaan, vullen De Vries en Philip Bokeloh van ABN Amro aan. En wie concessies doet (dan maar niet in de stad, dan maar geen tuin) lukt het wel, zegt Bokeloh.

Marktpartijen en belangenbehartigers lijken er niet geheel gerust op. Code rood, waarschuwde NVB Bouw, brancheorganisatie voor bouwers en ontwikkelaars, onlangs nog. De koopstarter sterft uit in de Randstad door de aanhoudende prijsstijging, zei voorzitter Nico Rietdijk. En deze week nog klaagde het Interstedelijk Studenten Overleg, belangenbehartiger van studerend Nederland, dat kopers met een studieschuld achter het net vissen. Kopers met een studieschuld krijgen namelijk tienduizenden euro's minder aan hypotheek dan de kopers zonder schuld.

Lees ook: Rust op de woningmarkt gloort aan de horizon

De huizenprijzen stijgen zo hard dat het voor steeds meer Nederlanders moeilijker is om een woning te kopen. Dat kan nooit meer lang zo doorgaan, voorspelt de Rabobank.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden