Generaal Spiernaakt, nu pastor, wil volledige vergiffenis voor zijn gruweldaden

'Slaapt u goed?' Je ziet het tafereel voor je: een huisarts in gesprek met een patiënt die op het spreekuur is gekomen met allerlei niet helemaal te definiëren klachten. Misschien dat een paar nachten goed slapen al heel heilzaam zou kunnen zijn. De vraag naar nachtrust wordt gesteld in 360, het tijdschrift dat tweewekelijks een reeks vertaalde artikelen biedt uit de internationale pers. Uit het Duitse weekblad Der Spiegel is een reportage overgenomen die zich afspeelt in Liberia. De journalist heeft er een ontmoeting met krijgsheer Joshua Milton Blahyi. Tijdens de burgeroorlog die tussen 1989 en 2003 woedde in het Afrikaanse land verwierf Blahyi de bijnaam Generaal Spiernaakt: met alleen een paar sportschoenen aan zijn voeten en een machete in de hand trok hij moordend rond. Hij geloofde dat dit hem onkwetsbaar maakte en hij werd wonderbaarlijk genoeg inderdaad nooit door een kogel getroffen. Na de oorlog moest hij voor een waarheidscommissie verschijnen. Het aantal slachtoffers dat hij persoonlijk had gemaakt schatte Blahyi zelf op minstens twintigduizend. En ja, bevestigde hij, in die tijd deinsde hij niet terug voor kannibalisme.

De journalist van Der Spiegel ontmoet de massamoordenaar op het terras achter zijn huis in het noorden van de Liberiaanse hoofdstad Monrovia. De krijgsheer (die het liefst baby's offerde omdat je van hun dood de meeste bescherming mocht verwachten) is inmiddels een dikke man van 42. Eerste vraag aan het beest: slaapt u goed?

'Ik ben gezegend met een goede slaap', antwoordt Blahyi.

'Bent u gelukkig?', vraagt de journalist.

'Ja, heel erg.'

'Komt u in de hemel?'

'Zo staat het in de Bijbel. Wie in Jezus gelooft, wordt niet veroordeeld.'

Zelf gelooft de krijgsheer inmiddels hartstochtelijk in Jezus. Hij is 'pastor' geworden en trekt elke zondag een volle kerk: jonge vrouwen met bontgekleurde jurken, zakenlui met stropdassen, ouders met kinderen op de arm. Voordat pastor Blahyi in wit vest ('Halleluja. Ik wil het graag met u over zegeningen hebben.') het podium betreedt, heeft het publiek al drie uur lang gedanst, gezongen en gebeden. Het was een feest.

Als hij niet preekt, probeeert Blahyi in contact te komen met nabestaanden van zijn slachtoffers. Hij zoekt hen thuis op, en blijft terugkomen tot ze hem vergeven. 'Volledige vergiffenis' wil hij, vergeving die uit de grond van het hart komt. Zo wil God het immers, volgens Efeziërs 4: 'Wees goed voor elkaar en vol medeleven; vergeef elkaar zoals God u in Christus vergeven heeft'. De verslaggever vergezelt de voormalige krijgsheer op zo'n verzoeningsbezoek. Generaal Spiernaakt werpt zich op de grond voor een vrouw die geen woorden heeft om te beschrijven wat haar familie 22 jaar geleden is aangedaan. Blahyi kruipt naar haar toe en leg zijn hoofd op haar knieën - het is zó pathetisch dat de journalist er onpasselijk van wordt. Hij vraagt zich af: 'Kan een oorlogsmisdadiger een man Gods worden? Of is hij een bedrieger? Hij laadt de verdenking op zich dat hij elke zondag het masker van een priester opzet, maar onder het masker een moordenaar is gebleven.'

Wie vervolgens Filosofie Magazine leest, ziet dat de gruwelen die Blahyi heeft begaan bijna letterlijk mytische proporties hebben. In het maandblad vertelt regisseur Roelant Radier over zijn toneelvoorstelling 'Agamemnoon van Aischylos': 'Er wordt behoorlijk wat geofferd, verkracht en geslacht'. Het stuk verhaalt van de Griekse legeraanvoerder Agamemnon. Om met zijn vloot uit te kunnen varen moet hij eerst zijn eigen dochter aan de godin Artemis offeren. Als hij na tien jaar oorlog zegevierend naar huis in Argos terugkeert, wacht zijn vrouw Klytaimnestra hem op om de rekening te vereffenen. Radier: 'Deze tirannie zien we terug op plekken zoals Syrië, waar de steden constant door een andere overheerser worden teruggeroofd. Wat dat betreft is dit stuk van alle tijden.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden