Gemor in de gangen van Japans sterfhuis

Buiten hangen dertig journalisten rond. Ze vervelen zich een ongeluk. Ze hangen daar met maar één doel: als eerste de laatste ademtocht van Keizo Obuchi melden. Meligheid troef, daar buiten het moderne Juntendo-Universiteitsziekenhuis in Tokio. Zegt een tv-cameraman tegen zijn collega's: ,,Obuchi is nog lang niet dood. Wie schrijft dat hij hersendood is, verwart twee politici. Niet Obuchi maar z'n opvolger, Mori, is hersendood, al jaren.'' Niemand lacht. Mori staat niet bekend om zijn intelligentie.

,,Mijn omzet stijgt niet omdat Obuchi toevallig hier aan een beademingsapparaat ligt'', zegt de bloemenverkoopster. ,,Japanners zijn niet zo. Ze gaan hier geen bloemen tegen een hek leggen, zoals in Engeland.''

Bij de residentie van de premier wordt ook al geen wake gehouden voor Obuchi. Het ziet er uit als altijd, een dozijn agenten met een gehoorapparaatachtig ding in hun oor. Geen aangedane huisvrouwen of opgewonden kinderen op schoolreisje. Niemand verdringt zich voor het hek om de uitzetting van mevrouw Obuchi gade te slaan en getuige te zijn van de intocht van mevrouw Mori. Yasuo Ogata, lid van het Hogerhuis voor de communisten, is wel geroerd. Boven een kopje ondrinkbare koffie vertelt hij over zijn laatste ontmoeting met Obuchi. Op 30 maart, drie dagen voor het herseninfarct, was Ogata met een paar andere parlementariërs bij de premier op bezoek. ,,Ik pleitte voor het kwijtschelden van de schulden van Derde Wereldlanden. Obuchi luisterde heel aandachtig, stelde vragen. Maar hij kwam maar moeilijk uit zijn woorden. Ik ben natuurlijk geen arts, maar hij was opvallend moe'', zegt Ogata (52). Hij laat foto's zien van die laatste visite. ,,Het is een ontzettend aardige man, die werkelijk belangstelling heeft voor de noden van de mens. We zouden tien minuten blijven, maar de premier liet ons twee keer zo lang blijven.'' De communist kan zijn emoties bijna niet meer de baas.

,,Vroeger vond ik het mijn taak te keer te gaan tegen de premier. Ik ben het ook niet eens met veel van zijn conservatieve opvattingen. Maar hij is een goed mens. Ik vind het eigenlijk verschrikkelijk dat de partij van Obuchi nu mooi weer speelt. Kijk naar premier Mori. Die staat gewoon overal breeduit te lachen. Terwijl Obuchi ligt te sterven.'' Ogata maakt een wegwerpgebaar. ,,Mori snapt er niets van. Hij maakt iedereen uit voor volksvijand, voor communist. Mori zal snel door de mand vallen. Het enige wat hij goed kan, is achterkamertjespolitiek bedrijven, mensen tegen mekaar uitspelen. Nee, van Mori heeft Japan geen heil te verwachten.''

Jun Iio (38) schrijft aan een boek, waarvoor hij onlangs alle ministers interviewde. Deze wetenschapper van het Nationale Postdoctorale Instituut voor Beleidsonderzoek te Tokio kent ook Yoshiro Mori. ,,Mori is een slechte spreker. In discussies delft hij aldoor het onderspit'', zegt Iio in zijn sjoelbakvormige werkkamer. ,,Hij is geen blijvertje. Binnen de LDP zijn ze nu al aan het uitvechten wie straks Mori mag opvolgen.''

Mori heeft één sterk punt, waarmee hij zijn politieke levensduur wellicht wat kan rekken. ,,Hij is 'een meester in de intermenselijke betrekkingen','' zegt Iio. Hij onderhoudt een indrukwekkend netwerk van vrienden, kennissen en waterdragers. Maar de opvolger begrijpt niets van beleid, niets van regeren, denkt Iio. ,,Hij wordt gedreven door eerzucht. Met Jan en alleman besprak Mori al jaren zijn kansen. 'Denkt u dat ik premier kan worden?' vroeg hij iedereen.''

Obuchi is ook geen diepgraver, geeft Iio toe. ,,Maar hij voelde veel dingen aan. Zijn instinct zei hem dat hij zich moest laten bijstaan door knappe koppen. Hij deed de dingen instinctief veelal goed. Mori heeft geen inlevingsvermogen en hij heeft absoluut geen idee van de eisen van de moderne tijd.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden