Gemengde leerweg vmbo: van school met magere cijfers

Leerlingen in de gemengde leerweg van het vmbo halen hun diploma erg vaak met heel magere eindcijfers. Dat is - naast de matige prestaties van scholen die met 'het nieuwe leren' bezig zijn - de opvallendste uitkomst van Trouws Schoolprestaties 2011. Op twee derde van alle gemengde-leerweg-afdelingen gaat de gemiddelde leerling van school af met voor meer dan twee vakken nog geen 6 op z'n eindlijst.

De gemengde leerweg lijkt erg op de theoretische leerweg, de vroegere mavo. Het niveau en de vakken zijn hetzelfde, met één verschil: in de theoretische leerweg staan alleen algemene vakken (zoals Nederlands, wiskunde en geschiedenis) op het lesrooster, in de gemengde leerweg volgen leerlingen één beroepsgericht vak. Ruim 8 procent van alle vmbo'ers volgt onderwijs in deze leerweg.

Stan van Alphen en Jaap Dronkers, die het onderzoek voor Schoolprestaties uitvoerden, hebben geen duidelijke verklaring voor de slechte resultaten in de gemengde leerweg. Die kwamen niet eerder aan het licht, omdat de onderwijsinspectie tot nu toe de cijfers voor de gemengde en de theoretische leerweg samenvoegde. Dit jaar zijn ze voor het eerst uitgesplitst.

De gemengde leerweg zit tussen het echte voorbereidend beroepsonderwijs en het algemeen vormend onderwijs in, zegt Dronkers (hoogleraar aan de Universiteit Maastricht), zoekend naar een verklaring. "Misschien is die mengvorm van beroepsgericht en algemeen vormend toch niet zo gelukkig."

Het zou kunnen dat de gemengde leerweg vooral zwakkere leerlingen trekt, vervolgt Dronkers. Voor hen is deze leerweg de enige manier om te ontsnappen aan wat als 'lager' te boek staat: vmbo-basis en vmbo-kader, de twee vmbo-leerwegen waar het echt om het beroepsonderwijs draait. "Ik dacht altijd dat de theoretische leerweg de laagste etage in het algemeen vormend onderwijs was. Maar misschien zit daar dus nog een kelder onder: de gemengde leerweg."

In Schoolprestaties 2011 worden 2750 beoordelingscijfers voor scholen uitgedeeld: 971 voor een van de beroepsgerichte leerwegen in het vmbo, 797 voor de gemengde en de theoretische leerweg, 484 voor havo-afdelingen en 498 voor het vwo. De basis voor de oordelen zijn steeds de cijfers van de onderwijsinspectie over het jaar 2010, het recentste jaar waarover op landelijk niveau gegevens bekend zijn.

Iets meer dan de helft van alle 2750 beoordeelde scholen krijgt van de onderzoekers een 6 als eindcijfer. Ruim een kwart zit daarboven, 57 scholen scoren zelfs een 9. Daar staat tegenover dat 22,5 procent van alle beoordeelde scholen op een 5 of lager blijft steken. Eén afdeling krijgt zelfs een 2. Dat is de havo-afdeling van de Nieuwste School in Tilburg; die nam in 2010 voor het eerst op havo-niveau examens af.

Uit een vergelijking met eerdere jaren (te vinden op trouw.nl/schoolprestaties en op vanalphendronkers.com) blijkt dat de resultaten van scholen vaak nogal schommelen. Scholen die het het ene jaar goed doen, scoren een jaar daarop soms heel matig. Maar dat betekent niet dat de beoordelingscijfers in Schoolprestaties toevallig zijn. Scholen die het slecht doen, zetten kennelijk een tandje bij, terwijl goed scorende scholen de aandacht een volgend jaar misschien soms laten verslappen.

Er zijn trouwens 41 scholen die volgens de meetmethode van Schoolprestaties al drie jaar achter elkaar onder de maat blijven. In de beroepsgerichte leerwegen van het vmbo komt het relatief gezien het minst voor dat een schoolafdeling zo lang slecht scoort, in de gemengde en theoretische leerweg komt het juist vaker voor.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden