Gemengd toilet, gemengde ontvangst

Het is vermoedelijk de snelst uitgevoerde motie ooit. Begin juli van dit jaar besloot de gemeente Utrecht de toiletten in het stadhuis genderneutraal te maken. En de maand is nog niet eens afgelopen of Utrechters en hun volksvertegenwoordigers kunnen in het stadhuis niet meer naar een aparte dames- of heren-wc. In het historische pand met de raad- en trouwzaal zijn nu alle toiletten, net als het invalidentoilet, voor iedereen.

Prima zo, zegt een bouwvakker die om de hoek een klus heeft en het stadhuis binnenwipt voor de wc. Het maakt hem niks uit of die voor een gemixt publiek is, of uitsluitend voor heren. Zijn collega staat te wachten, hij maakt zich uit de voeten. Hij heeft wel wat beters te doen dan praten over het sanitair.

Ook de gemeenteraad van Utrecht was niet meteen overtuigd dat zich hier een wereldprobleem voordeed. Voorlopig lijkt de ontoegankelijkheid voor rolstoelgebruikers een stuk urgenter.

Maar transgenders zijn zich aan het emanciperen. Ze willen uniseks-wc's, want ze krijgen nogal eens vervelende opmerkingen op het toilet. Vooral als ze in de overgangsfase zijn, en niet duidelijk is of ze man zijn of vrouw. Zitten ze goed, bij de heren dan wel de dames?

De PvdA twijfelde, zelfs GroenLinks wist niet of ze eraan wilde beginnen. Maar D66 zette door, ze had per slot van rekening een paar mooie voorbeelden.

Het Amsterdam Museum begon er voor zover bekend mee in Nederland. Het Witte Huis heeft een genderneutraal toilet. In België wil de overheid ze introduceren, bij de Gentse feesten verschenen de uniseks-toiletten overal. In Amsterdam en Arnhem zijn ze volop in discussie.

Het links-liberale college in Utrecht ging snel tot actie over. Bij de twee oude wc-blokken in de hal hangen de nieuwe bordjes: een persoon met een rokje, een met een half rokje en een zonder. Er was geen urinoir, dat maakte de operatie wel makkelijker, zegt een woordvoerster. Als er 'plasbakken' hadden gehangen, dan zouden die misschien zijn weggehaald. Minimaal moet er een scherm voor, want 'vrouwen zouden zich ongemakkelijk kunnen voelen als ze langs de urinoirs moeten.'

Het zijn allemaal dingen waar de gemeente rekening mee moet houden nu ze overweegt bij al haar vastgoed het genderneutrale sanitair in te voeren. Tenminste, als deze testcase in het stadhuis bevalt.

De vriendelijke dame bij de balie heeft nog geen bezoekers gekregen die speciaal afkwamen op de transgender-vriendelijke voorzieningen. Net zomin kreeg ze kritiek van mensen die per se een aparte dames- of herenafdeling bliefden. Zelf is ze best gewend, al betrapt ze zich er nog op dat ze heren automatisch verwijst naar het vroegere herenblok en vrouwen naar de dames.

De toiletten bij de raadzaal, op de eerste verdieping, zijn natuurlijk als eerste aangepakt. Daar stuiten we trouwens op nóg een onbekend symbool: een vrouw met een baby. Dat verwijst naar een kamertje naast de toiletten, waar jonge moeders melk kunnen kolven.

Een oudere man ziet het hoofdschuddend aan. De genderneutrale wc vindt hij 'geschift', want totaal onnodig. Hij is in gesprek met een schoonmaker. Die gaat liever naar een apart herentoilet. Omdat hij niet zeker weet of vrouwen het fijn vinden, met een man erbij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden