Vuurwerk

Gemeenten worstelen met knalvrije zones

Vuurwerk luidt het nieuwe jaar in bij de Erasmusbrug in Rotterdam. Beeld anp

Wel of geen vuurwerkvrije zones? Met de jaarwisseling in zicht is het een vraag die veel gemeenten zich stellen.

Groeide de laatste jaren het aantal gemeenten dat een vuurwerkvrije zone instelde, inmiddels stoppen de eerste burgemeesters er alweer mee. Burgers zijn er niet blij mee en het handhaven blijkt soms ondoenlijk. Tilburg en Korendijk heffen de restricties daarom op.

Volgens de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Meldpunt Vuurwerkoverlast hebben meer dan vijftig gemeenten vuurwerkvrije zones ingesteld. Het hulpmiddel is sinds dit jaar ook juridisch beproefd: Hilversum won deze maand een rechtszaak tegen vuurwerkhandelaar Johan Witbaard, die wilde voorkomen dat de gemeente een deel van de stad vuurwerkvrij zou maken. Door de uitspraak van de Raad van State zijn gemeenten in heel Nederland nu gerechtelijk bevoegd om vuurwerkvrije zones aan te wijzen.

De 'knalvrije' gebieden zijn bedoeld om overlast voor ouderen en dieren tegen te gaan. Tijdens de jaarwisseling van 2013 naar 2014 stelden zo'n twintig gemeenten voor het eerst een vuurwerkvrije zone in, vooral rond verzorgingstehuizen en kinderboerderijen. De jaren daarna kwamen er tientallen bij, maar dit jaar zijn dat er maar zeven.

Het verbod in Tilburg, waar de gemeente vorig jaar vijf vuurwerkvrije zones instelde rond verzorgingstehuizen en kinderboerderijen, verdwijnt dit jaar alweer. De reacties waren positief, schreef burgemeester Peter Noordanus in november in een brief aan de gemeenteraad, maar het verbod zorgde niet voor minder meldingen van overlast of schade. Het aantal meldingen in de weken vóór de jaarwisseling was de afgelopen jaren bovendien hoger dan tijdens de nacht zelf.

Zwaarwegende redenen

Volgens Noordanus moeten er 'zwaarwegende redenen' zijn om een vuurwerkvrije zone in te stellen, omdat het afsteken van vuurwerk wettelijk is toegestaan en geldt als nationale traditie. De gemeente stapt daarom over van verplichte naar 'vrijwillige' vuurwerkvrije zones, waar bewoners met teksten als 'denk je ook even aan mij' geattendeerd worden op de aanwezigheid van dieren.

Zeven gemeenten, waaronder Utrecht en Middelburg, stellen dit jaar voor het eerst juist wel een vuurwerkverbod in. "In de Voorveldse polder, ten noorden van Utrecht, staan twee maneges", zegt een woordvoerder van de gemeente Utrecht. "Die hebben eerder overlast gehad. Daarnaast hebben we vuurwerkluwe zones rondom verzorgingshuizen en dierenopvang. Daar geldt geen verbod, maar we sturen aan op het terugdringen van vuurwerk."

Hij erkent dat handhaven lastig is. "Het is natuurlijk een poldergebied. Maar we hebben een vuurwerkdetectiesysteem dat knallen registreert, en een speciaal vuurwerkteam dat op meldingen afgaat."

Beeld anp

Handhaving

Dat laatste geldt niet voor de kleine gemeente Korendijk (in Zuid-Holland), die het vuurwerkverbod intrekt dat vorig jaar gold bij verzorgingstehuis Heemzicht. "Volgens de directie is het vuurwerk geen probleem voor de bewoners", zegt burgemeester Servaas Stoop. "Het heeft weinig zin om een regel in te stellen die zijn doel voorbijschiet."

Arie Kamerling, directeur van Heemzicht, is blij dat het verbod is opgeheven. "Waarom mogen onze mensen het vuurwerk niet beleven zoals de rest van de maatschappij? In iedere straat wonen natuurlijk mensen die vuurwerk niet leuk vinden. Dat is bij ons niet anders. Het is lastig om alle bewoners te polsen, maar sommigen kwamen naar me toe om te zeggen dat ze het vuurwerk misten."

Bovendien werd het verbod vorig jaar niet door de gemeente gehandhaafd, zegt Kamerling. "Er is een brievenbus opgeblazen voor de deur van Heemzicht. Als je de onveiligheid echt wil aanpakken, moet je kijken naar andere oplossingen, zoals een georganiseerde vuurwerkshow. Dat zou ook in andere plaatsen beter zijn."

Zo'n centrale show is echter veel minder populair: alleen Hilversum, Den Haag, Amsterdam, Rotterdam, Apeldoorn, Naarden en Voerendaal trakteren hun bewoners op een jaarlijkse vertoning op kosten van de gemeente.

De Belangenvereniging Pyrotechniek (van bedrijven die werken met vuurwerk) erkent de toenemende populariteit van dit soort shows, maar blijft pleiten voor de 'Nederlandse traditie' waarin mensen samen met familie, buren of vrienden kleinschalig vuurwerk afsteken.

Beeld anp

Vuurwerkmanifest

Duizend organisaties en 35.000 Nederlanders hebben inmiddels het 'vuurwerkmanifest' getekend, onder wie oogartsen, kinderartsen en plastisch chirurgen. Volgens oogartsen Tjeerd de Faber en Jan Keunen, de initiatiefnemers van het manifest, zorgt de jaarwisseling in zijn huidige vorm voor te veel letsel, schade en maatschappelijke overlast. "De verhouding is zoek tussen de huidige manier van Oud en Nieuw vieren met consumentenvuurwerk en de vele ongelukken die er het gevolg van zijn", aldus Faber. "Met grote professionele vuurwerkshows kan iedereen op een veilige manier van vuurwerk genieten."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden