Gemeenten kunnen veel meer doen om verwarde inwoners op de rit te krijgen

Een vervuilde woning. Beeld ANP XTRA

Wetgeving is niet de grootste hindernis bij het bestrijden van incidenten met verwarde huurders, het is vooral onwetendheid.

Wat zit de bestrijding van incidenten met demente, verslaafde en psychisch in de knoei zittende huurders het meest in de weg? De privacywetgeving, zeggen veel woningcorporaties die daarvoor moeten samenwerken met zorginstellingen en gemeenten. Maar die wetgeving hoeft helemaal geen beperking te zijn, blijkt uit een vandaag gepubliceerd onderzoeksrapport van adviesbureau Mo Advies. Het is meer onwetendheid die de samenwerkende partijen parten speelt, concluderen de onderzoekers, die werkten in opdracht van branchevereniging Aedes voor woningcorporaties.

Een voorbeeld: iemand die verward is (bijvoorbeeld vanwege een depressie of verslaving) is een tijdlang opgenomen geweest. Kort daarna trekt hij een sociale huurwoning in om zelfstandig wonen weer een kans te geven. Veroorzaakt deze nieuwe huurder overlast, dan krijgt de woningcorporatie vaak nul op het rekest als zij informatie bij de zorginstelling probeert los te peuteren. Te privacygevoelig, is dan het antwoord. Medische informatie delen met derden mag simpelweg niet.

Onvoorspelbaar

Maar, zeggen de onderzoekers, de wetgeving laat het wel toe om bij het bestrijden of voorkomen van overlast zogenoemde buitenkantinformatie te delen. Bijvoorbeeld dat de huurder onvoorspelbaar agressief gedrag kan vertonen. Vervolgens is het aan de gemeente om verschillende partijen bijeen te brengen om de 'overlastgever' weer op de rit te krijgen. Maar die regierol pakt zij, ondanks de Wet Maatschappelijke Ondersteuning die daarop aanstuurt, niet vaak op, klagen corporaties tegen de onderzoekers.

Vanwaar dan die onwetendheid en passiviteit? Vanwege de nieuwigheid van het probleem, signaleert Aedes. Pas sinds bezuinigende zorginstellingen worden genoodzaakt de deuren te sluiten, stromen met zichzelf in de knel zittende huurders volop sociale huurwoningen in. Het aantal incidenten met verwarde huurders steeg daardoor in twee jaar tijd met maar liefst 20 procent, meldde Aedes in september. "Corporaties, gemeenten en zorginstellingen moeten hiermee om leren gaan. Dat kost tijd. Dit rapport is geen aanklacht tegen die partijen, maar laat zien waar het gat zit", aldus woordvoerder Pluup Bataille.

Dat er een gat zit als het gaat om de aanpak van verwarde personen merken ze ook bij de Rotterdamse woningcorporatie Havensteder. Hulpverleners werken langs elkaar heen, de capaciteit van zorginstellingen is beperkt en de gemeente Rotterdam heeft het onderwerp onvoldoende hoog op de agenda staan. Tegelijkertijd constateert Havensteder dat in de 30.000 Rotterdamse woningen die ze nu in haar bezit heeft, in totaal 140 mensen wonen die niet zelfstandig uit de voeten kunnen. "Dat lijkt weinig, maar het zijn allemaal mensen die zware overlast veroorzaken", zegt bestuurder Hedy van den Berk. Ze noemt ruziezoekers, gebonk en gegil midden in de nacht, huurders met een verzamelwoede, ontzettende vervuiling met ermee gepaard gaande stankoverlast.

Brandincidenten

Het bracht vorig jaar onverwachts een heel ander probleem met zich mee: Centraal Beheer wil het bezit van Havensteder niet langer verzekeren. Na zestig brandincidenten vond de verzekeraar het te riskant worden, legt Van den Berk uit. Honderdduizenden euro's aan extra premie betalen is het gevolg. "Het gaat bijvoorbeeld om mensen die een pannetje op het vuur zijn vergeten", aldus Van den Berk. Ze pleit voor een heuse bestuurstop over dit onderwerp in de Maasstad, waarbij de gemeente, politie, corporaties en zorginstellingen met elkaar om tafel zitten.

"Nu heb je op kleine schaal wel samenwerkingsverbanden, maar dat snijdt geen hout. Voor opschaling is geen geld. Het aanpakken van incidenten met verwarde huurders moet structureel worden georganiseerd."

Redacteur Hans Marijnissen beschreef eerder dat Nederlandse gemeenten voorsorteren op de zogenoemde Aso-wet.  Na Leiden besloten ook Diepenheim, Goor, Markelo en Ambt en Stad Delden (gemeente Hof van Twente) op eigen houtje dat de burgemeester de bevoegdheid krijgt zonder tussenkomst van een rechter overlastplegers een bindende 'gedragsaanwijzing' te geven. Lees: Gemeenten beginnen al met Aso-wet voordat de Kamer zich uitspreekt

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden