Gemeenten en bedrijven blij met Flextensie, vakbond niet

Zwaagdijk, een medewerker van sociale werkplaats OpMaat in actie bij het distributiecentrum van de ACTION.  Beeld
Zwaagdijk, een medewerker van sociale werkplaats OpMaat in actie bij het distributiecentrum van de ACTION.

Het onderzoek naar Flextensie is klaar ‘maar mogelijk zijn negatieve geluiden gemist’.

Werken met behoud van uitkering; dat is balanceren op het randje van verdringing op de arbeidsmarkt. Het ministerie van sociale zaken liet na kritische Kamervragen onderzoek doen naar de door het bedrijf Flextensie aangeboden constructie waarbij bijstandsgerechtigden tijdelijk werken met behoud van uitkering. Hierbij werd de vraag gesteld of bijstandsgerechtigden zo niet de plekken innemen van reguliere arbeidskrachten.

De gemeenten geven aan dat ze er alles aan doen om verdringing te voorkomen, staat in het rapport dat woensdag openbaar werd. Volgens de onderzoekers bestaat het risico op verdringing wel, omdat Flextensie meestal wordt ingezet bij reguliere werkzaamheden. En in de praktijk betalen bedrijven vaak een lagere prijs dan zij anders zouden doen.

In 2015 en 2016 werkten in totaal 856 bijstandsgerechtigden voor 1 of 2 euro bovenop hun uitkering via het concept Flextensie op meer dan duizend plekken. Vooral in de agrarische sector, de detailhandel en de zorg. Ze doen productiewerk en schoonmaak. Bijna een kwart van de trajecten vindt plaats via een uitzendbureau.

Bedrijven blij

De bedrijven zijn enthousiast over de Flextensie-methode. Zo kunnen zij risicovrij met de kandidaten kennis maken, en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een kans geven. Ook speelt mee dat een werknemer via Flextensie meestal goedkoper is dan iemand op een tijdelijk contract of iemand die via een uitzendbureau is ingehuurd. Ondernemers betalen de gemeente een bedrag dat meestal iets hoger is dan het minimumloon maar vaak wel lager dan de laagste loonschaal van de cao of het inleentarief dat uitzendbureaus vragen.

De veertig gemeenten die met Flextensie werken zijn blij met deze manier waarop mensen in de bijstand tijdelijk werkervaring opdoen. Het scheelt hen ook veel administratieve rompslomp. Dat regelt Flextensie. En een grote groep, 33 procent, stroomt na afloop de uitkering uit. De onderzoekers benadrukken dat dit tijdelijk kan zijn. Daar hebben ze geen zicht op.

Negatieve geluiden

Iedereen tevreden dus. Al plaatsen de onderzoekers aan het begin van het rapport daar wel nadrukkelijk een kanttekening bij. Zij hebben namelijk niet met gemeenten gesproken die bewust niet met Flextensie werken. “Wellicht zijn negatieve overwegingen ondervertegenwoordigd.” En de gemeenten hebben zelf de namen van bedrijven en kandidaten geselecteerd voor een interview met de onderzoekers. “Mogelijk hebben wij negatieve geluiden gemist.”

Dat is inderdaad de kritiek die vakbond FNV op het rapport heeft. “In het rapport staan alleen positieve voorbeelden. Bij ons komen de klachten binnen”, reageert FNV-bestuurder Maaike Zorgman. “Het rapport vergeet te melden dat veel mensen in de bijstand bang zijn en druk voelen om deel te nemen aan dit instrument terwijl het vrijwillig is.”

Daarbij merkt de FNV op dat een groot deel van de kandidaten nog maar kort in de uitkering zit – minder dan een jaar – terwijl Flextensie bedoeld was voor mensen die al lang zonder werk zitten. In het onderzoek staat ook dat er trajecten van een week bijzitten. Zorgman: “Daar doe je toch geen werkervaring mee op? Die mensen worden korte tijd heel veel uren hard aan het werk gezet. Bedrijven moeten ook in die gevallen gewoon normaal loon betalen.”

Lees ook: Gaat de deur naar goedkope arbeid iets verder open?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden