Gemeenten bieden schuldenaars de helpende hand

Mensen met forse schulden komen daar vaak niet zelf uit. Gemeenten zien in dat ze een handje moeten helpen.

Gemeenten laten het idee varen dat bewoners hun schulden zelf wel kunnen oplossen. Het aantal mensen met zware schulden neemt toe, gemeenten willen hen eerder en beter begeleiden. Na onder meer Den Haag en Deventer, wil nu ook de gemeente Rotterdam mensen met schulden problemen uit handen nemen, zodat ze weer het overzicht terugkrijgen.


Rotterdam presenteert vandaag plannen tegen schulden. De stad wil schulden sneller signaleren door woningcorporaties en energiebedrijven betalingsachterstanden eerder te laten melden. Speciale tijdelijke teams (later moeten de wijkteams de werkwijze overnemen) brengen in twee weken iemands schulden in kaart, om de stress te verminderen en de schuldenaar weer overzicht over zijn leven te geven. Die methode is gebaseerd op Amerikaans onderzoek, waaruit blijkt dat mensen met schulden nauwelijks rationele keuzes kunnen maken. Hun IQ daalt volgens de onderzoekers zelfs met zo'n dertien punten.


Volgens wethouder Maarten Struijvenberg (Leefbaar Rotterdam) komen schulden vaak laat aan het licht, doordat mensen zich schamen en lang denken het zelf te kunnen oplossen. "Mensen komen pas in beeld als ze forse schulden hebben. Bij de kredietbank Rotterdam is de gemiddelde schuld 50.000 euro. Jammer dat we het niet wisten toen het 10- of 20.000 euro was."


Volgens lector schulden en incasso Nadja Jungmann proberen veel gemeenten de schuldhulpverlening laagdrempeliger te maken. "Voor mensen is het erg lastig een overzicht te krijgen bij wie ze schulden hebben en hoe hoog die zijn." Uit recent onderzoek van de Rekenkamer Rotterdam blijkt dat maar acht procent van de mensen met hoge schulden een hulptraject krijgt bij de gemeentelijke kredietbank. Jungmann: "Dat is niet alleen een Rotterdams probleem. Ook in andere gemeenten bereiken maar weinig mensen de hulpverlening."


De groei van het aantal mensen met schulden vlakt af. "Maar het aantal mensen met problematische schulden neemt sterk toe", zegt Jungmann. Die groep kan de problemen niet meer zelf oplossen.


Den Haag en Leiden zijn vorig jaar begonnen met het opkopen van schulden, net als verzekeraar CZ. Hilversum, Deventer en Alphen aan den Rijn begeleiden schuldenaren intensief. Voor een deel herstellen gemeenten de begeleiding die de afgelopen tien jaar is afgeschaft, zegt Jungmann. "Toen was het heel normaal om een overzicht te maken van de schuldeisers. Door het zelfredzaamheidsdenken gingen gemeenten denken dat mensen het zelf wel konden."


Wethouder Struijvenberg benadrukt dat eigen verantwoordelijkheid in Rotterdam voorop blijft staan. "Wij zeggen niet: kom maar hier, we lossen uw problemen op." Maar schuldenaren kunnen volgens hem wel een steuntje in de rug gebruiken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden