Gemeenten beginnen al met Aso-wet voordat de Kamer zich uitspreekt

Woningcorporaties hebben de mogelijkheid al langer overlastgevende huurders te verplichten zich beter te gedragen. Burgemeesters stonden tot nu toe met lege handen. Beeld Ton Toemen, HH

Nederlandse gemeenten sorteren voor op de zogenoemde Aso-wet die pas na het zomerreces in de Tweede Kamer wordt behandeld. Na Leiden hebben gisteravond ook Diepenheim, Goor, Markelo en Ambt en Stad Delden (gemeente Hof van Twente) op eigen houtje besloten dat de burgemeester de bevoegdheid krijgt zonder tussenkomst van een rechter overlastplegers een bindende 'gedragsaanwijzing' te geven.

Woningcorporaties hebben de mogelijkheid al langer overlastgevende huurders te verplichten zich beter te gedragen, ook ín hun woning. Volgen ze die gedragsaanwijzing niet op, dan worden ze het huis uitgezet.

Dat dwangmiddel was er tot nu toe nog niet voor overlastplegers in een eigen woning of huurders van huizen met een particuliere eigenaar. Burgemeesters als hoeders van de openbare orde staan dan met lege handen. Ze kunnen een officiële waarschuwing geven, maar die heeft zelden effect. Of ze kunnen dreigen met een uitzetting, maar die maatregel is erg ingrijpend en als het gaat om koopwoningen juridisch zeer complex. Tussen die twee uitersten zit een vacuüm.

De Tweede Kamer buigt zich daarom dit najaar over de nieuwe 'Wet aanpak woonoverlast', in de wandelgangen de Aso-wet. Die geeft burgemeesters straks de bevoegdheid bij ernstige woonoverlast een gedragsaanwijzing te geven. Zij grijpen dan in áchter de voordeur en kunnen eisen dat bewoners de muziek dempen of het afval in huis verwijderen, maar ook dat zij hulp zoeken of zich zelfs gedwongen laten opnemen.

Een rechter toetst pas achteraf of de burgemeester de juiste maatregel heeft afgekondigd.

Wettelijke verankering
Pas na de behandeling in de Tweede en Eerste Kamer heeft deze vergaande maatregel een wettelijke verankering, maar verschillende gemeenten willen daarop niet wachten en denken dat algemene bepalingen in de Grondwet de opname van de gedragsaanwijzing in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) nu al rechtvaardigt. De rechter moet in hun ogen achteraf maar bepalen of dit juist is.

Volgens de Groningse hoogleraar openbare orde-recht Michel Vols is het hoog tijd dat de Nederlandse burgemeesters een extra middel in hun gereedschapskist krijgen. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek zijn er in Nederland een half miljoen huishoudens die 'ernstige overlast' door de buren ervaren. Vols: "Als je er vanuit gaat dat elk huishouden wordt gevormd door twee of drie mensen, dan tekent zich een immense overlast af."

Vols heeft de problemen de afgelopen jaren zien toenemen. Nederlanders wonen steeds meer dicht op elkaar, in verstedelijkt gebied. Daarbij komt nog eens dat 'verwarde mensen' vroeger in een instelling aan de rand van het bos verbleven, maar nu 'extramuraal' tussen de andere bewoners. "Tel daarbij op de bezuinigingen op de zorg voor zulke mensen, en je weet waardoor de problemen voor de omgeving ontstaan."

Trouw-abonnees lezen vandaag meer over burgemeesters die overlastgevende burgers aanpakken in de Verdieping.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden