Gemeentebesturen zijn het eens: fusie Enschede-Hengelo

ENSCHEDE - Hij heeft er geen moeite mee, als er over een verstandshuwelijk wordt gesproken. Al zou burgemeester Ko Wierenga van Enschede een dergelijke metafoor zelf nooit in de mond nemen, als de aanstaande fusie tussen 'zijn' stad en het zeven kilometer verderop gelegen Hengelo ter sprake komt.

"Ja, het is een beredeneerde relatie, die is gebaseerd op de verwachting dat beide partijen er beter van zullen worden. Het is nu de vraag of de inwoners van beide steden deze relatie emotioneel willen accepteren."

Wat veel inwoners van beide Twentse steden nooit voor mogelijk hadden gehouden, werd vorige week realiteit: de colleges van B en W van Enschede en Hengelo zijn het in principe eens over een volledige fusie van beide gemeenten.

En zo krijgen de gemeenteraadsverkiezingen volgend jaar in Enschede en Hengelo een bijzondere lading: de 'Dubbelstad' zal voor de politieke partijen in beide gemeenten inzet worden van de verkiezingen.

Burgerbelangen, een splinterpartijtje in de Hengelose raad, waant zich nu reeds de grote winnaar. De partij, die het voorkomen van een fusie tussen beide steden tot belangrijkste programmapunt heeft verheven, rekent erop dat alle Hengelose tegenstanders van de stedenfusie massaal een proteststem op BB zullen uitbrengen.

Mochten de gemeenteraden van beide steden echter ook in hun nieuwe samenstelling achter een fusie staan, dan zorgen Hengelo en Enschede voor een noviteit. Door de samenvoeging zal er een gemeente ontstaan die qua omvang (225 000 inwoners) de vijfde stad van Nederland wordt. En dat betekent, is de verwachting, meer geld en faciliteiten van het rijk.

Besparen

Wierenga: "Door de ambtelijke apparaten van beide gemeenten in elkaar te schuiven, kunnen we twaalf miljoen besparen. Daarnaast kunnen Hengelo en Enschede samen op een uitkering van vijf miljoen gulden extra uit het gemeentefonds rekenen. Dat is ongeveer zes procent meer dan wat we momenteel in totaal samen uit die pot krijgen.

De meerwaarde van een fusie zit hem in mijn optiek echter vooral in het gezamenlijk optrekken in de richting van bijvoorbeeld beleggers en politiek Den Haag. Je legt gewoon meer gewicht in de schaal."

Volgens Wierenga zal het rijk bovendien minder snel genegen zijn te snijden in culturele voorzieningen binnen een stedelijke agglomoratie met 225 000 inwoners dan in een provinciestad. "Zoals nu bijvoorbeeld wordt geprobeerd om het orkest van Forum uit Enschede weg te halen, dat zal in een nieuwe constellatie lang niet zo snel gebeuren."

Toch is het maar de vraag of de inwoners van beide gemeenten de voordelen van de stedenfusie ook zo nuchter zullen beredeneren als de lokale vroede vaderen doen. Want Enschedeers en Hengeloers hebben niet zo veel met elkaar. De bevolkingssamenstelling van beide gemeenten verschilt qua structuur nogal.

Historisch gezien is Enschede de stad van de slecht opgeleide en navenant verdienende textielarbeiders, terwijl Hengelo nog steeds als metaalstad bekend staat. En in de metaalindustrie werken de beter geschoolde arbeiders.

Hengeler weend

In het dialect spreekt men niet voor niets van 'Hengeler weend', Hengelose wind, blaaskaken. uiteraard is hierin de laatste decenia verandering gekomen - de textielindustrie is vrijwel geheel verdwenen uit Enschede - het neemt niet weg dat deze vooroordelen zeker bij de oudere generatie nog steeds een rol spelen.

Hengelo vervult met zijn 77 000 inwoners als kleinste van de twee partners een beetje de rol van underdog. De oppositie tegen de fusie lijkt in de metaalstad ook het grootst. Uit een enquete, die het regionale dagblad Tubantia bijna vijf jaar geleden hield over de vorming van de 'Dubbelstad', bleek 43 procent van de Hengeloers en 31 procent van de Enschedeers tegen te zijn.

Hengelo wil ten koste van alles voorkomen dat het als een soort 'bijwagen' van Enschede gaat fungeren. Vandaar dat het Hengelose college van B en W de afgelopen maanden in de onderhandelingen met de Enschedese collega's over de toekomstige taakverdeling zijn huid zo duur mogelijk verkocht.

Sommige Enschedese politici vinden dat Hengelo wel erg veel pretenties heeft door te eisen, dat zowel het nieuwe bestuurscentum van de 'Dubbelstad' als het bestuur van de regio Twente - een provincie nieuwe stijl die mogelijk zal ontstaan - in Hengelo wordt gevestigd. Op dit punt van de taakverdeling is er dan ook nog geen overeenstemming.

"Maar als het daarop nog knapt, hebben we met zijn allen niet begrepen waarom het eigenlijk gaat" , vindt Wierenga. "Ik rekenen erop dat beide raden in juni of juli een principebesluit nemen." Waarna de inwoners volgend jaar bij de raadsverkiezingen het laatste woord krijgen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden