Gemeente failliet? Verbouw wiet!

Gewapend met schoffels, bezems en gieters komen de bewoners van Higuera de la Serena elke zondag bijeen. De straten van dit dorp in de dunbevolkte regio Extremadura worden dan schoongemaakt, de bomen in het park krijgen water en het vuilnis wordt verzameld. Normaal gesproken is dit een taak voor de gemeente. Maar het geld is op.

Het dorp telt iets meer dan duizend inwoners en heeft een schuld van 800.000 euro. Sinds een lokale bouwvakker gratis de keuken repareerde van het lokale kinderdagverblijf, hebben zich zo'n tachtig vrijwilligers aangemeld om de taken van onder andere de gemeentelijke reinigingsdienst over te nemen.

Higuera de la Serena mag zich voegen bij een lange lijst van gemeenten met enorme schulden, veroorzaakt door de vastgoedzeepbel. Met goedkoop geld bouwde eind jaren negentig haast elke stad sporthallen, zwembaden en culturele instellingen. Door het verkopen van bouwgrond en het innen van onroerendgoedbelastingen kwam er veel geld binnen.

Maar het feest is voorbij sinds die zeepbel ruim drie jaar geleden uiteenspatte. Nu de centrale overheid een limiet heeft gesteld aan de schulden, zoeken dorpen en gemeenten daarom naar uitwegen. Het meest controversieel is de mogelijke nieuwe inkomstenbron van de gemeente Rasquera, ongeveer 170 kilometer ten zuiden van Barcelona met negenhonderd inwoners en een schuld van 1,3 miljoen euro. Burgemeester Bernat Pellisa wilde laten onderzoeken of de regionale cannabisvereniging, de Asociación Barcelonesa Cannábica de Autoconsumo, marihuana mag verbouwen op gemeentegrond. Medicinaal cannabisgebruik is legaal. In ruil daarvoor ontvangt de gemeente 550.000 euro aan huur. Zijn verklaring tegenover de pers: "Jullie moeten begrijpen dat er geen alternatief is".

Maar of dit plan doorgaat, is de vraag. De regionale overheid heeft gezegd dat als de plantage er komt, zij de Mossos d'Esquadra, de oproerpolitie, eropaf zal sturen. Deze week trad burgemeester Pellisa af omdat hij niet driekwart, maar 56 procent, van de inwoners voor zijn plan wist te krijgen.

Minder creatief zijn kennelijk de bestuurders op de Balearen, waartoe onder andere de eilanden Ibiza en Mallorca behoren. Daar is de hoop op de eigen bevolking gericht. Via een onlineregister kunnen inwoners ideeën aandragen om de uitgaven van de lokale overheid naar beneden te brengen.

Sinds december zijn er bijna achthonderd plannen gedeponeerd, waarvan een aantal is toegepast. Lege overheidsgebouwen kunnen nu voor een gereduceerd tarief gehuurd worden. Op straatverlichting wordt bezuinigd.

De wethouder van financiën van Meco, net buiten Madrid, heeft nog een tip voor zijn collega-burgemeester. Hij is een van de weinige bestuurders die geen schulden hebben. "Wij zijn niet het product van een wonder. Het is heel simpel: je moet niet meer uitgeven dan er binnenkomt", aldus Luis García in de Spaanse pers. "Dat betekent geen grote projecten die je niet kunt betalen en geen fortuin uitgeven aan het jaarlijkse dorpsfeest."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden